DIR Return Create A Forum - Home
---------------------------------------------------------
ZenAudio Forum
HTML https://zenaudio.createaforum.com
---------------------------------------------------------
*****************************************************
DIR Return to: Digitale bronnen
*****************************************************
#Post#: 8731--------------------------------------------------
Zin en onzin van hi-res audio
By: BlackMonk Date: June 15, 2024, 10:59 am
---------------------------------------------------------
HTML https://www.youtube.com/watch?v=SRrOCoEBcqM
HTML https://www.youtube.com/watch?v=3DJMj_v-i0Y
Dit zijn twee video's van mensen die vinden dat hi-res audio
compleet zinloos is en dat je er dus niet je zuurverdiende geld
aan moet uitgeven.
Op zich is dat eigenlijk volledig correct. Die hi-res is wél
nuttig voor platenfirma's en iedereen die bewerkingen doet van
muziek alvorens er een master van te maken die bedoeld is om
naar het grote publiek verdeeld te worden op fysieke media of
via digitale weg.
Denk aan een jpg: als je die in een beeldverwerkingsprogramma
laadt en er begint wijzigingen op te doen zeker als je meermaals
bewaart en terug inlaadt voor meer wijzigingen, dan wordt de
beeldkwaliteit steeds slechter. Daarom zou je best een
verliesloos origineel beeld hebben in een zeer hoge resolutie
dat je dan naar hartelust kunt editeren omdat je het
uiteindelijk in een lagere resolutie zult bewaren voor de
master. Die redenering geldt ook voor muziek.
Mensen zijn inderdaad fysiek niet in staat het verschil te horen
tussen muziek in 24 bit 96 kHz (of nog hogere resolutie) en 16
bit 44,1 kHz omdat die laatste, de cd-resolutie, al gekozen was
om meer te doen dan wat het menselijk gehoor aankan. Maar
apparatuur kan dat dus wel.
Hi-res alleen geeft je géén kwaliteitsgarantie. Er is ook nog
het dynamiekbereik van de muziek, hoeveel dB er ligt tussen de
stilste en de luidste passages in de muziek. Tussen pianissimo
pppp en fortissimo ffff, met andere woorden. In de zogenaamde
"loudness wars" hebben platenmaatschappijen beslist om zoveel
mogelijk dynamiek uit de muziek te halen, zodat ze het gemiddeld
volume zo hoog mogelijk konden zetten. Het argument is dat als
luisteraars doorheen verschillende muziekbronnen "bladeren", ze
blijven hangen bij wat het luidste klinkt. In dat geval zou het
bij de uitzending of in het afspeelapparaat zo'n
dynamiekreductie toegepast moeten worden, maar niet in de bron
zelf want dan kan niemand het nog mét dynamiek horen - ongeacht
hoe goed zijn of haar hifi is. En als je een voldoende hoge
resolutie en voldoende dynamiek hebt, is er nog geen garantie op
kwaliteit. Want dan is ook nog de zorg die besteed is aan de
opname zelf belangrijk: geen ruis, geen vervorming, geen
hoorbare "artefacten" en natuurlijk dat de artiesten een goede
dag hebben en een bijzonder goede prestatie neerzetten. Als aan
die voorwaarden niet voldaan is, zal ook de allerbeste
technische kwaliteit je niet helpen tot een goed eindproduct te
komen.
Je hoort mensen soms zeggen dat een vinylplaat véél beter klinkt
dan dezelfde opname op cd. Dat is zeker niet altijd waar, maar
het kán wel. En dat ligt effectief aan mixing en mastering. Vaak
kiest men andere instellingen en configuraties voor een
"analoog" eindproduct dan voor een digitaal eindproduct. En ja,
dat kan ertoe leiden dat vinyl dan beter klinkt hoewel de
resolutie en dynamiek allebei flink lager zijn dan bij cd.
Vrijwel alle muziek die tijdens de loudness wars op zowel cd als
vinyl is gezet, klinkt beter op vinyl omdat je daar pervers
genoeg meer dynamiek krijgt. Krankzinnig als je bedenkt dat een
cd tot 105 dB dynamiek aankan en vinyl met moeite aan 20 dB
geraakt.
Dus heb je hi-res nodig om meer van muziek te kunnen genieten?
Nee! Hoor je het verschil met een goed opgenomen cd? Nee! Als je
het aan dezelfde prijs of lager kunt krijgen, go for hi-res.
Maar hou het anders bij cd. Klassieke muziek is over het
algemeen zeer goed behandeld op cd, dus daar ga je vrijwel
altijd een betere kwaliteit krijgen dan op vinyl voor dezelfde
muziek. Moderne opnames worden in muziekstudio's overal te
wereld en voor alle genres gemaakt in zéér hoge resoluties, vaak
192 kHz 32 bit of zelfs Mbits/s en 128 bit of zo. Compleet
ridicuul, maar het kan technisch, dus waarom niet? Voor een
eindgebruiker heeft het dus géén zin om hiervoor te kiezen omdat
het effectief onhoorbaar is voor een mens. Dus zoals hoger
vermeld: kijk naar de prijs en koop het alleen als het of
dezelfde prijs of goedkoper is dan een cd. Maar er méér voor
betalen? Nee hoor.
#Post#: 8891--------------------------------------------------
Re: Zin en onzin van hi-res audio
By: BlackMonk Date: November 2, 2024, 6:17 am
---------------------------------------------------------
HTML https://youtu.be/qZnU9xEmuzg
Paul McGowan van PS Audio laat zijn licht schijnen over Tidal en
Qobuz en hun 24 bit 96 kHz aanbod.
Hij gaat hier in de fout door te mijmeren over mogelijke
verschillen in de flac codecs. Die zijn er, maar dat is niet het
probleem bij streamingdiensten.
Voor de duidelijkheid: er bestaan open source codecs voor flac,
maar er bestaan er ook commerciële (voor Windows en voor MacOS,
voor Linux heb ik geen weet van een commercieel aanbod, lijkt me
ook weinig zin te hebben). Flac maakt gebruik van een
verliesloze compressie om de benodigde opslagruimte voor een
muziekbestand (meestal één track van een album, maar een flac
die een volledig album bevat kan ook) in zowat de helft te
kappen. Allemaal zonder verlies. Dus als je zo'n flac (die kun
je zien als een soort zip-bestand, maar dan geoptimaliseerd voor
muziek) "uitpakt", krijg je een wav. En omdat je bij een flac
codec kunt kiezen voor hoe sterk de compressie moet zijn (vanaf
0: geen compressie tot 9 beste inkrimping) kunnen twee flacs met
dezelfde muziek aan boord een verschillende omvang hebben, dat
is dus afhankelijk van hoe sterk je de compressie koos. Ook al
heb ik tegenwoordig meer dan ruimte genoeg, als ik zelf een flac
aanmaak na een rip van een album, dan kies ik altijd voor
compressiefactor 9, de beste. Qua werksnelheid maakt dat
tegenwoordig niks meer uit en ik ben het gewend van in de tijd
dat je wél spaarzaam moest omgaan met opslagruimte. Maar niets
houdt je tegen met compressiefactor 0 en dus zonder compressie
te werken, het zorgt er alleen voor dat je flac dan groter
wordt. Dan is er in feite nog één verschil tussen flac en wav en
dat is metadata. Het flac-formaat bevat metadata en elke
muziekspeler op deze planeet kan die weergeven tijdens het
spelen. Wav had oorspronkelijk geen metadata, maar het is later
wel aan het formaat toegevoegd. Het probleem is dat ik weinig
muziekspelers ken die metadata voor wav ondersteunen en dus zie
je geen info over album, artiest en muziektrack al wordt meestal
wel de bestandsnaam van de wav getoond.
Dus: ook streamingdiensten kunnen een keuze maken in flac-codec
bij het opslaan van muziek in hun opslagsystemen. Ze kunnen ook
(dat zou niet mogen, maar het kan dus wel) nog veel meer
opslagruimte besparen door muziek op te slaan in mp3 of ogg (=
opensource versie van mp3) en die dan bij het opvragen van een
klant te gaan upsamplen naar het gewenste formaat. Ik heb sterke
vermoedens dat dit gebeurt, maar kan het niet bewijzen. Al heb
ik Qobuz er een tijd geleden wel op betrapt dat ze geüpsamplede
cd's verkochten als "hi-res" 24/96, wat dus eigenlijk fraude
was. Al zagen zij dat natuurlijk niet zo.
Daarom gebruik ik geen muziekstreamingdiensten: als klant heb je
geen enkele controle over de data die men naar je toestuurt.
Zelfs als ze zeggen dat dat flac is, weet je dat in feite niet.
Je krijgt immers geen flac toegestuurd maar een datastream die
door je afspeelclientsoftware omgezet wordt in muziek. Dus zo'n
muziekstreamingdienst kan zelf vrij beslissen wat ze doet met de
data die ze naar jou toe stuurt: wel of niet comprimeren, met of
zonder verlies werken en zelf melden dat ze verliesloze 24/96
flacs naar je toesturen. Bij de flacs die ik zelf maak bepaal ik
zelf hoe het gebeurt én met maximale kwaliteit. En eenmaal
opgeslagen verandert dat niet meer.
En daarom kan ik muziekstreamingdiensten niet aanraden als je
met aandacht naar muziek wil gaan luisteren. Als
achtergrondmuziek of "muzikaal belang" is het natuuriljk wel
prima. Er zijn al veel mensen die vaststelden dat een cd veel
"beter" klinkt (vaak vinden ze dat het dynamiekrijker en
gedetailleerder klinkt) dan een stream via Tidal of Qobuz. Dat
kan dus, afhankelijk van het moment waarop je die stream
afspeelt. Het kan ook altijd zo zijn. Dat weet je alleen als je
zo'n stream meermaals op verschillende tijdstippen en dagen van
de week afspeelt en telkens vergelijkt met hetzelfde album op
cd.
Vergelijken met vinyl heeft over het algemeen weinig zin.
Daarvan heb ik al ooit uitgelegd dat - zeker voor popmuziek -
vinyl vaak een dynamiekrijker geluid laat horen vanwege de
idiote beslissing van een paar marketing- en product-managers om
veel tot alle dynamiek te gaan weghalen uit hun digitaal aanbod
"omdat dat beter verkoopt" (wat niet waar is). Zelfs waar dat
niet het geval is en het digitale aanbod een hoger tot veel
hogere dynamiek aanbiedt (een cd kan tot 105 dB gaan, een
platenspeler moet het vaak bij 40 dB opgeven en dan heb je al
een héle goede), dan nog kunnen er verschillen gemaakt zijn in
het afmixen van de twee producten en hoor je dan toch verschil
in de plaatsing van de instrumenten en hun afbeelding daarvan in
het weergegeven 3D-podium. Persoonlijk snap ik niet waarom je
voor een stereomix een andere afmixing zou gebruiken voor
digitaal en vinyl. Alles mag daar hetzelfde zijn, alleen moet je
voor vinyl de dynamiek wel beperken omdat dat systeem fysiek
niet zo'n hoge dynamiek aankan als digitaal. Maar dat mag
eigenlijk het enige verschil zijn. Maar uit ervaring weten
forumlid ThomasMan en ikzelf dat dat niet zo is.
#Post#: 8898--------------------------------------------------
Re: Zin en onzin van hi-res audio
By: missionman Date: November 4, 2024, 1:35 pm
---------------------------------------------------------
Persoonlijk ben ik zeer tevreden van de geluidkwaliteit van
Qobuz, en vind ik het heerlijk om zoveel nieuwe muziek te kunnen
ontdekken voor een al bij al bescheiden bedrag per maand.
Uiteindelijk kan ik voor dat bedrag hoogstens één CD per maand
aanschaffen.
CD.'s die ik dan echt de moeite vind koop ik dan vaak nog.
Maar gelijk stellen dat streaming diensten een inferieure
kwaliteit bieden vind ik toch redelijk kort door de bocht.
*****************************************************