gopher.createaforum.com/1/forums/ndjenja/p/99

   DIR Return Create A Forum - Home
       ---------------------------------------------------------
       Ndjenja
  HTML https://ndjenja.createaforum.com
       ---------------------------------------------------------
       *****************************************************
   DIR Return to: PSIKOLOGJIA
       *****************************************************
       #Post#: 406--------------------------------------------------
       DASHURIA - KJO NDJENJ� HYJNORE
   DIR By: Daja
       Date: February 14, 2012, 3:04 am
       ---------------------------------------------------------
       [center]DASHURIA - KJO NDJENJ� HYJNORE
       (pjesa e par�)[/center]
       �sht�, pothuajse e pamundur q� njeriu t� jetoj� pa pranin� e
       dashuris�. Ajo �sht� pjes� e pandar� e procesit jet�sor dhe
       tep�r e domosdoshme p�r balanc�n shpirt - trup. Nuk �sht� e
       r�nd�sishme se �far� dashurie ushqejm� e kultivojm�, �oft� ajo
       n� raport me polin e kund�r, qoft� ne raport me f�mij�t ose
       prind�rit, qoft� n� raport me gj�ra tjera, e r�nd�sishme �sht�
       prania e elementit t� saj me t� gjith� fuqin� dominuese q� nuk
       �sht� kurr� e tep�rt p�r shpirtin njer�zore.
       �el�si universal p�r t� gjitha dyert e jet�s njer�zore �sht� nj�
       dhe i vetmi dhe quhet: dashuri.
       D. Demaku
       
       Emocioni m� dinamik q� njeriu mund t� p�rjetoj,
       elementi m� thelb�sore i qenies njeri, ndjenj� e fuqishme dhe e
       thell�, e zjarrt� dhe e past�r, energji e fuqishme dhe e pafund
       q� dep�rton deri n� poret m� t� imta t� qenies son�, duke na
       rr�mbyer trupin e shpirtin... �sht� ndjenja e quajtur DASHURI.
       
       Dashuria... �sht� �nd�rr, �nd�rroje
       Dashuria... �sht� e bukur, adhuroje
       Dashuria... �sht� dhimbje, sh�roje
       Dashuria... �sht� tradhti, m�sohu me ta
       Dashuria... �sht� detyre, plot�soje
       Dashuria... �sht� pasuri, ruaje
       Dashuria... �sht� loje, luaje
       Dashuria... �sht� mister, zbuloje
       Dashuria... �sht� fat, p�rfitoje
       Dashuria... �sht� aventure, kujdes
       Dashuria... �sht� luft�, m�sohu edhe me te
       Por dashuria... �sht� dashuri, lufto p�r te!
       
       Sa bukur, sa fuqish�m dhe sa t� plot� e p�rshkruaj
       k�to vargje t� gjeniut ton� popullor, q� qarkullojn� n� sa e sa
       faqe interneti, k�t� prirje t� brendshme q� na t�rheq aq shum�,
       q� na p�lqen aq shum�, q� lind� dhe buron nga thell�sit� m� t�
       �iltra t� zemr�n son� p�r vet� jet�n, p�r m� t� dashur�n -
       dashurin, p�r f�mij�t, p�r prind�rit, p�r shokun, p�r mikun p�r
       atdheun, p�r artin, p�r shkenc�n, p�r... e q� t� gjitha s�
       bashku, si nj� rrezatim i fuqish�m, si nj� energji e
       pashtershme, na shpiejn� drejt rrug�s madh�shtore, drejt �el�sit
       universale, drejt drit�s hyjnore.
       �sht�, pothuajse e pamundur q� njeriu t� jetoj� pa
       pranin� e dashuris�. Ajo �sht� pjes� e pandar� e procesit
       jet�sor dhe tep�r e domosdoshme p�r balanc�n shpirt - trup. Nuk
       �sht� e r�nd�sishme se �far� dashurie ushqejm� e kultivojm�,
       �oft� ajo n� raport me polin e kund�r, qoft� ne raport me
       f�mij�t ose prind�rit, qoft� n� raport me gj�ra tjera, e
       r�nd�sishme �sht� prania e elementit t� saj me t� gjith� fuqin�
       dominuese q� nuk �sht� kurr� e tep�rt p�r shpirtin njer�zore.
       Shum� bukur e ilustron k�t� D. Demaku p�rmes nj� aforizmi ku
       thot�: N� bot� mund t� ket� tep�r urrejtje, tep�r vuajtje, tep�r
       mjerim, por kurr� nuk do t� ket� tep�r dashuri. Dhe v�rtet, kjo
       bot� e st�rmbushur me urrejtje, vuajte e mjerim, ka nevoj� p�r
       shum� m� shum� dashuri.
       Rruga e dashuris� �sht� edhe rruga q� hap dritaret e mendjes,
       rruga q� �on drejt� ngritjes shpirt�rore t� njeriut, drejt
       p�rsosjes s� tij, por, nj�koh�sisht edhe p�rsosjes s� njer�zimit
       n� p�rgjith�si. Ajo �sht� energji, ndoshta nd�r m� t� fuqishmet
       e mendjes njer�zor, q� �sht� n� gjendje t� transformoj t� lig�n
       n� t� mir�, e t� mir�n ta fuqizoj e lart�soj deri tek hyjnorja,
       sepse vet fryma e dashuris� �sht� ndijim i ve�ant� hyjnor. Vet�m
       fjala �t� dua� (thon� tre autor�t, q� u shpall�n m� t� men�urit
       e shekullit nj�zet) krijon me mij�ra ndryshime pozitive n�
       metabolizmin e trupit t� njeriut. Pa dashuri jeta nuk do t�
       kishte kuptimin e duhur. Ajo do t�  kthehej n� vuajte dhe
       mjerim. Bot�n do t� dukej e err�t. Vet� ligji dialektik i
       natyr�s �sht� i till�: dashuria gjeneron dashuri, urrejtja vet�m
       dhun�, konflikte dhe mjerim. Pra, dashuria �sht� arma m� e
       fuqishme ndaj s� keqes.
       Dashuri �sht� shpres�, dashuri �sht� motiv, dashuria
       �sht� respekt, dashuria �sht� solidaritet, dashuria �sht�
       sakrific�... e mbi t� gjitha, ajo �sht� perl� e lumturis�. Ajo
       z� rr�nj� thell� n� secil�n qenie njer�zore duke ndezur n� bot�n
       e tij t� brendshme zjarrin e pashuar  t� impulsit  jet�sor.
       
       
       Dashuria dhe filozofia
       
       Dashuria �sht� si ajri i past�r, sa her� merr frym�
       njeriu, e freskon trupin e vet.
       
       Dashuria, edhe ne koh�t m� t� lashta, ishte nj� nd�r
       preokupimet m� me prioritet i njer�zve t� urt� e t� men�ur t�
       atyre koh�ve. Shum� filozof�, por edhe ithtar t� mendimit
       filozofik, kan� shkruar, diskutuar, sugjeruar, debatuar etj,
       rreth k�saj ndjenje t� madh�rishme dhe t� p�rjetshme.
       Nocioni dashuri ka burimin nga mitologjit� e lashta.
       Tek grek�t e vjet�r, me k�t� em�r identifikohet, per�ndia e
       dashuris�, Erosi, nd�rsa tek romak�t, Amori. Erosin e njohim nga
       miti, q� e sh�noi historiani romak Apulei, n� t� cilin� b�het
       fjal� p�r dashurin� e Erosit me nj� vajz� t� bukur, e quajtur
       Psika (m� von� kjo fjal� -psycho do t� p�rdoret si sinonim p�r
       shpirtin), por q� nga n�na e Erosit, zonja e dashuris� Af�rdita
       (Venera), kund�rshtohej me �do kusht. Mir�po, edhe pas
       spekulimeve e peripecive t� shumta, dashuria triumfon mbi t�
       gjitha dhe ky mit� p�rcillet nd�r shekuj si inspirim p�r
       artist�t e shumt�, por edhe si tregues shum� dometh�n�s n�
       kuptimin e dashuris� p�r shpirtin njer�zor. Erosi, m� von�, nga
       psikoanalisti i njohur Sigmund Frojdi (Sigmund Freudi), do t�
       hyj� n� psikologji si nj� nd�r nocionet m� karakteristik p�r
       jet�n, shpirtin dhe dashurin�.
       Amori, tek mitologjia romake njihet, gjithashtu si
       per�ndia e dashuris�, ose m� sakt�sisht nxit�si i dashuris�, nj�
       �unak gjysm� i rritur, jo edhe pa djall�zi, i cili me shigjet�n
       e vet� godet zemrat n� t� cilat edhe zgjon dashurin�. Harkut dhe
       shigjet�s s� tij nuk mund t�i rezistoj askush: Amor vinci omnia,
       q� do t� thot�, �Amori triumfon gjithnj�, ku fjala latine
       �Amor�, lidhet drejtp�rdrejt me dashurin�.
       Grek�t e konsideronin ndjenj�n e dashuris� si nj�
       arm� t� v�rtet�, nj� hanxhar q� mund t� t� ngulet n� trup,
       nj�jt� sikurse shigjeta e Amorit, dhe dal�ngadal� t� marr
       pushtetin edhe t� vet� shpirtit. Dashuria, gjithnj� sipas
       grek�ve t� vjet�r, jo vet�m q� arrin t�i mposht e sundoj�
       shpirtrat e  njer�zve, por shpeshher� ajo arrin t� luhat edhe
       q�ndrimet e vet� zotave, si� �sht� rasti i m�sip�rm me Psiken
       dhe Erosin.
       Nj�ri nd�r filozof�t dhe mendimtar�t e par� per�ndimor dhe m� me
       ndikim n� antik, Platoni, i cili filozofis� greke i dha nj�
       drejtim t� ri, dha nj� kontribut mjaft specifik edhe rreth
       dashuris�. Mendimi i tij ka mbetur n� shekuj si bazament p�r
       shum� filozof t� tjer� q� e kan� vrojtuar dashurin� nga
       k�ndv�shtrimi filozofik.
       P�r Platonin dashuria �sht� nj� forc� e madhe dhe e
       fuqishme q� karakterizohet p�r kapacitetin e saj si
       nd�rmjet�suese, afruese dhe bashkuese t� dy qenieve, q� tejkalon
       �do gj� materiale duke u lart�suar kah idealja, ku sipas tij,
       gjendet e bukura, e v�rtet dhe e mira. Pra, p�r �dashurin
       paltonike�, nuk �sht� i domosdosh�m kontakti, lidhja, por
       ndjenjat, sipas t� cilave edhe gjith�ka rrjedh. Kjo form�, p�r
       Platoni, paraqet shkall�n m� t� lart� t� dashuris�, kurse
       d�shirat, epshet dhe seksin, si antagoniz�m t� k�saj, t� par�s,
       pra ideales, ai i sheh si shkall� t� par� t� dashuris�. Duke u
       nisur nga kjo, njeriu mund t� arrij� pastaj shkall�n tjet�r t�
       dashuris�: dashurin� p�r gj�ra t� bukura, dashurin� ndaj
       shkenc�s, ndaj mendimeve inspirative etj. Dashuria platonike
       paraqet form�n m� t� lart� dhe m� t� plot� t� dashuris� ndaj t�
       cil�s njeriu  jepet me ambicie dhe d�shir� sipas idealeve si: e
       bukura, e v�rteta dhe, p�rfundimisht hyjnorja. K�t� gjendje ose
       shkall�, e arrijn� shum� pak� individ, dhe k�ta njer�z q� e
       praktikojn� k�t� dashuri, Platoni i quan Filozof, pasi dashuria,
       p�r t�, i p�rngjan� filozofis�, sepse dhe filozofia m�ton t�
       v�rtet�n, t� bukur�n dhe t� mir�n.
       Plotino, nj� filozof dhe mendimtar gjenial i Greqis�
       s� vjet�r, si dhe themelues i Neoplatonizmit, gjithashtu
       shprehet rreth ndjenjave t� dashuris�. Ai mendon se shpirti i
       njeriut gjendet n� nj� udh�kryq n� t� cilin ai mundohet dhe vuan
       p�r shkak se e ka barr� trupin e tij, pra njeriun. Mir�po,
       dashuria q� gjendet n� brendi t� k�tij shpirti, vepron si
       shtyt�s, duke e  rritur fuqin� vepruese dhe me k�t� t� shp�rthej
       p�rpara duke i njohur gj�rat m� mir� dhe, po ashtu, duke i
       zgjedhur format dhe problemet e jet�s n� m�nyr� m� t�
       p�rshtatshme.
       Filozofi holandez, Baruch Spiniza, dashurin� e
       nd�rlidh me Per�ndin�. Sipas tij, dashuria nd�rlidhet me iden�,
       pasi q� edhe vet Per�ndin� n� ne manifestohet si ide. Pra ne,
       nuk kemi figur� reale p�r t�, p�r Zotin, megjithat�, shprehim
       dashuri madh�shtor� ndaj tij. Ne kemi iden� se nj� Zot�
       ekziston, t� cilin e respektojm�, e nderojm� me plot dashuri,
       edhe pse n� fakt ne nuk e njohim.
       Nga buron kjo ndjenj� e fuqishme dashurie?
       Kjo form� e dashuris� na l� t� kuptojm� se dashuria
       �sht� m� shum� se perceptim q� mund t� kapet drejtp�rdrejt
       p�rmes shqisave tona, pra ajo �sht� di� shum� e madh�shtore  dhe
       m� e ndjeshme n� thell�sit� tona shpirt�rore.
       Kur p�rmendet dashura, menj�her� na bien nd�r mend
       edhe Shekspiri, m� sakt�sisht vepra m� e njohur n� literatur�n
       bot�rore p�r dashurin�, tragjedia e famshme Shekspiriane �Rome
       dhe Zhulieta�. P�rmes k�saj vepre, q� u vu n� sken� pothuajse n�
       �do teat�r, qoft� profesionist apo amator, p�r t� cil�n u
       realizuan aq shum� opera, teledrama, regji filmike etj.,
       Shekspiri arriti t� dep�rtoj thell� n� secil�n qenie njer�zore,
       n� brendi t� zemr�s s� tij, duke shkaktuar emocione nga m� t�
       ndryshmet dhe at� vet�m fal� energjis� s� fuqishme dhe t� pafund
       t� ndjenj�s s� dashuris�. Ai e lart�soi dashurin�, e sidomos at�
       romantike, n� pik�n m� t� lart� t� piedestalit, p�r t� cil�n,
       personazhet n� veprat e tij, sakrifikojn� edhe at� m� sublimen,
       pra vet� jet�n e tyre, si� ndodh n� vepr�n �Rome dhe Zhulieta�.
       P�r dashurin� u shprehen dhe shkruan  edhe Sokrati,
       edhe Seneka, edhe Dante, dhe Hygo, edhe Kamy edhe...�sht� e
       pamundur t� cek�n t� gjith�, pasi nuk besohet se ka filozof,
       mendimtar, shkrimtar, artist... q� nuk �sht� shprehur p�r k�t�
       ndjenj� hyjnore, p�r ndjenj�n e mrekullueshme t� dashuris�.
       
       Osho p�r dashurin�
       
       Dashuria dhe era nuk maten n� peshore.
       
       Nj� asket sh�tit�s u strehua n� nj� fshat. Vjen nj�
       njeri dhe i thot� se d�shiron ta realizoj Hyjnoren. Asketi e
       pyet: �A ke dashuruar ndonj�her�?� Njeriu i p�rgjigjet: �Jo, un�
       asnj�her� s�kam gabuar n� gj�ra t� tilla t� shenjta. Asnj�her�
       nuk kam r�n� aq posht�, sepse un� dua t� arrij tek Zoti�.
       �Me gjith� mend e ke, asnj�her� nuk ke ndier dhembje
       t� dashuris�?� - e pyet murgu i habitur. �Ua them t� v�rtet�n� -
       vazhdon besimtari me bindje, �por, m� falni, pse vazhdimisht m�
       b�ni t� nj�jt�n pyetje? As q� i jam afruar ndonj�her� dashuris�.
       Dua ta arrij Vet�realizimin, Hyjnoren�. At�her� asketi i
       p�rgjigjet: �Ti duhet t� m� fal�sh, t� lut�m, shko tek dikush
       tjet�r. P�rvoja ime m� ka m�suar se n�se ke dashur t� pakt�n
       dik�, k�doqoft�, n�se e ke pasur madje vet�m nj� shk�lqim
       dashurie, un� mund t� t� ndihmoj q� ta zgjerosh at�, q� t�
       rritet e rritet e ndoshta t� arrij� edhe te Zoti. Por, n�se ti
       nuk ke dashuruar asnj�her�, ti asgj� nuk ke n� vete; n� ty nuk
       ndodhet fara q� t� mugulloj� n� dru. Miku im, pa prezenc�n e
       dashuris�, un� nuk shoh kurrfar� mund�sie t� hapjes ndaj Zotit.
       Shko e k�rko dik� tjet�r!�
       Ky �sht� nj� tregim i nxjerr nga libri i Oshos �Prej
       seksit n� mbidije�, p�rmes t� cilit ai shpreh madh�shtin� e
       dashuris�. Shpreh shk�lqimin e pafund t� k�saj ndjenje t� plot�,
       t� past�r e t� thell�, t� cil�n Osho e konsideron edhe si rrug�n
       kryesore q� t� shpien drejt hyjnores.
       Emri zyrtar i Oshos, i k�tij filozofi indian, ishte
       Chandra Mohan Jain, nd�rsa Rajneesh, ishte nofka e tij q� nga
       f�mij�ria. Bhagwan Shree Rajneesh  e em�rtoi veten kah fundi i
       vitit 1988. Bhagwan, q� rrjedh nga sanskrishtja, ka kuptimin e
       njeriut q� e ka urat�n e Per�ndis�, si� �sht� Buda, Mahavira
       etj., pra njer�z q� kan� arritur p�rndritje t� v�rtet. Nd�rsa me
       em�rtimin Osho, ai identifikohet kah fillimi i vitit 1989 e deri
       n� fundin e jet�s s� tij. Me k�t� em�r ose titull e �pag�zuan�
       nx�n�sit e tij. Kuptimi i fjal�s Osho, buron nga Zen Budizmi q�
       ka kuptimin e murgut ose m�suesit. �O� do t� thot� DASHURI,
       mir�njohje, respekt i thell�, harmoni etj., nd�rsa �SHO�
       vet�dije e shtrir� n� t� gjitha drejtimet. Pra, vet� titullo
       OSHO, simbolizon dashurin� e p�rgjithshme multidimensionale.
       Osho mendon se dashuria fillon duke e dashur s� pari
       vetveten, por pa ra n�n ndikim egoist, pa kaluar n� stade
       obsesioni ose narcizmi. �Dashuria p�r veten �sht� nj� fenomen
       thelb�sor� - thot� Osho. Sipas tij, vet�m at�her� kur arrihet t�
       kuptohet ky fenomen, njeriu arrin ta kuptoj thelb�soren dhe
       vetvetiu shfaq dashuri ndaj tjetrit dhe fillon ta doj� edhe at�.
       �Pranoje veten dhe dashuroje at�: je nj� krijes� e Zotit. Mban
       firm�n e tij, je unik, special. Askush tjet�r nuk ka qen� si ti
       dhe nuk ka p�r t� qen� ndonj�her�: je thjesht i pakrahasuesh�m.
       Prano, dashuro dhe stimulo ato �ka ke. Dashuria b�het e mundur
       vet�m kur ti fillon dhe e pranon thell�sisht veten t�nde, e m�
       pas tjetrin. Dashuria nuk �sht� "nj� lidhje", dashuria �sht� "t�
       lidhesh"�.
       Osho preferon  me �do kusht largimin e barrierave brenda vetes,
       t� �far�do lloji qofshin ato. Shembjen e mureve psikike dhe n�
       vend t� tyre krijimin e shtigjeve t� hapura: �...lejoni t�
       tjer�t t� hyjn� n� ju, ftojini. B�huni si vendkalim, pa rezerv�,
       pa dyer t� mbyllura... Dhe vet�m at�her� �sht� e mundshme
       dashuria�.
       P�r Oshon, secili njeri �sht� nj� mister i pafund, i
       paparashikuesh�m dhe i paeksploruesh�m. Sa m� tep�r q� e njeh
       tjetrin aq m� tep�r ai b�het enigmatik. Dhe mu at�her� dashuria
       transformohet dhe hap shtigje t� reja. Sa e sa her�, i dashuri
       ose e dashura, q�ndrojn� koh� t� pacaktuar duke e shikuar nj�ri
       - tjetrin n� sy, duke e soditur at�, pa e folur asnj� fjal�,
       dhe, gjithnj� zbulojn� di�ka t� re n� at� shk�lqim. �Gjuha �sht�
       p�r ata q� nuk jan� n� dashuri� - thot� Osho. �P�r dashnor�t
       heshtja �sht� gjuh� e mjaftueshme; pa asnj� fjal� ata flasin,
       ata merren vesh�. Me k�t�, t� dashurit b�hen pasqyr� e nj�ri
       tjetrit dhe dashuria e tyre s�rish transformohet dhe merr form�n
       e meditimit e me k�t� edhe jeta e gjithmbarshme b�het hyjnore,
       pasi vet ata jan� burime hyjnore.
       Osho, gjithashtu sugjeron q� mos t� lejohet q� dashuria t�
       konsiderohet di�ka e thjesht�, q� ajo mos t� b�het vet�m
       preokupim i mendjes ose, edhe m� keq, vet�m k�naq�si trupore,
       plot�sim i epsheve shtazore, pra vet�m seks. Seksi, mendon ai,
       v�rtet buron nga meditimi, por meditimi nuk e asgj�son
       energjin�, pasi energjia kurr� nuk asgj�sohet, vet�m nd�rron
       formon. Dhe kur kjo energji transformohet, pra nuk �sht� m�
       vet�m seksuale, lajm�rohet energjia e past�r e dashuris�.
       �Personi seksual nuk mund t� doj� - thot� Osho. �Dashuria e
       atij personi ka p�r t� qen� vet�m shou (show), shfaqje e
       r�ndomt�, vet�m transparenc�. Dashuria e tij ka p�r t� qen�
       vet�m shkurtore gjer te seksi. Personi seksual nuk mund t� doj�
       v�rtet, ai vet�m mund ta eksploatoj� at� tjetrin, kurse dashuria
       �sht� vet�m m�nyr� q� tjetrit t�i ofroheni, q� tjetrin ta
       p�rvet�soni�.
       Natyrisht, q� ky transformim nuk �sht� i leht�, pasi shkon n�
       kund�rshtim me egon  e njeriut, pra q�llimi i tij �sht� edhe
       shkat�rrimi i egos, megjithat�, n�se i qasemi bot�s s� brendshme
       p�rmes dashuris� s� sinqert�, dashuris� hyjnore, gjithsesi q�
       edhe barriera e egos do t� m�njanohet dhe zhduket p�rgjithmon�.
       �P�rmes dashuris�, hedhja e egos �sht� e thjesht�. Kjo �sht� aq
       e natyrshme pasi vet dashuria �sht� frym�zueshm�ri natyrore. �do
       gj� tjet�r �sht� jonatyrore kur t� krahasohet me rrug�n e
       dashuris�.� - thot� Osho.
       Sipas Oshos, dashuri �sht� momenti i bashkimit p�rfundimtar t�
       dy qendrave, dhe p�r k�t� ai merr k�t� shembull: �Dashuria �sht�
       fenomen i v�rtet� alkimik � mu sikur bashkohen hidrogjeni dhe
       oksigjeni, dhe krijohet di�ka krejt e re prej atij takimi - uji.
       Mund t� keni hidrogjen sa t� doni, edhe oksigjen n� sasi t�
       m�dha, por kur t� jeni t� etsh�m, kjo nuk ka p�r t�ju ndihmuar
       shum�. Kur dashuria ekziston dhe kur dy qendra takohen e
       shkrihen nj�ra n� tjetr�n � krijohet kualiteti i ri alkimik, dhe
       mbushullimi �sht� aty. Sikur p�rnj�her�sh e t�r� jeta t� jet�
       ndalur � nuk ka l�vizje. Tani ky moment i tanish�m - �sht� i
       vetmi moment, dhe tani lirisht mund t� themi: �Ah, kjo �mb�lsir�
       qenka kaq e shijshme!� Madje as vdekja nuk ka kurrfar� r�nd�sie
       p�r njeriun q� �sht� duke dashuruar�.
       Qendra, shpjegon Osho, mbetet gjithnj� e re. Ajo
       gjithnj� anon ka p�rsosshm�ria dhe �sht� gjithnj� e fresk�t,
       p�rderisa periferia shkon duke e vjet�rsuar. Periferia b�het
       gjithnj� e vjet�r pasi ajo i takon koh�s. �far�do q� hyn� n�
       koh�, fillon t� plak�t. Edhe njeriu - thot� Osho: �Njeriu ka
       lindur � kurse trupi ve�se i plaket! Kur themi se f�mija �sht� i
       vjet�r nj� jav� dit�, kjo do t� thot� se shtat� dit� pleq�ri
       kan� dep�rtuar n� f�mij�n. F�mija i �sht� ofruar vdekjes shtat�
       dit� m� af�r. Ai ka kaluar shtat� dit� vdekjeje, ai l�viz kah
       vdekja - dhe her�t a von� ka p�r t� qen� i vdekur�. P�rderisa
       dashuria jo! Ajo mbetet p�rher� e re pasi i takon qendr�s e
       qendra, sipas Oshos, nuk i p�rket koh�s. Nj�jt�, sikurse shpirti
       - thot� Osho, q� mbetet p�rfundimisht i fresk�t, i p�rjetsh�m,
       pavar�sisht mosh�s s� njeriut, sepse edhe ai i takon qendr�s.
       Vet�m at�her� kur njeriu arrin t� krijoj  kontaktin me qendr�n,
       ai e zbulon dashurin�,  e p�rjeton at� ndjenj� hyjnore, e cila
       rrezaton fuqish�m n� �do moment dhe pafund�sisht. At�her� hapen
       qendrat dhe rr�nohen kufijt�. Asgj� - thot� Osho, p�rve�
       dashuris� nuk e gjen aq leht� rrug�n deri tek hyjnorja.
       
       N� vazhdimin tjet�r, nd�r t� tjera do t� lexoni:
       ǒthon� psikolog�t p�r dashurin�;
       Frojdi rreth dashuris�;
       Dashuria n� syt� e shkenc�s;
       Oksitocina - hormoni i dashuris�, etj.
       #Post#: 407--------------------------------------------------
       Re: DASHURIA - KJO NDJENJ� HYJNORE
   DIR By: Daja
       Date: February 14, 2012, 3:06 am
       ---------------------------------------------------------
       [center]DASHURIA - KJO NDJENJ� HYJNORE
       (pjesa e dyt�)[/center]
       Vet�m para disa dekadave ka qen� e pa imagjinuar q� shkenca
       empirike t� merret ose t� p�rvet�soj di� q� i takonte sfer�s
       mentale, shpirt�rore ose artistike, e l�re m� q� p�r k�to dukuri
       t� jap gjykimin p�rfundimtar. Dashuria dhe seksualiteti ishin
       dukuri, t� cilat me shekuj konsideroheshin si tema tabu, dhe p�r
       to bisedohej, diskutohej, debatohej  vet�m me gjuh� t� matur, me
       fjal� t� zgjedhura ose th�n� m� konkretisht - n� m�nyr� t�
       sofistikuar, duke pasur parasysh mentalitetin patriarkal por dhe
       ligjet e rrepta q� mbisundonin at�koh�.
       
       ǒthot� psikologjia p�r dashurin�?
       
       Dashuria dhe urrejtja nuk mund t� jetojn� n� t�
       nj�jt�n zem�r..., zemra �sht� e vog�l, nuk i nx� t� dyja.
       
       Sipas psikologjis�, njohja, shoq�rimi, p�lqimi dhe
       d�shirimi intim i dikujt ose ndaj dikujt, mund t� zhvillohet
       gradualisht dhe t� kaloj n� lidhje m� intensive dhe m�
       apasionante. Dhe ky afrim p�rkufizohet si �Emocion i dashuris�.�
       Megjith�se psikologjia nuk e zb�rthen �teorin� e
       dashuris�, megjithat�, studimet e shumta q� jan� b�r� rreth
       dashuris�, e ndihmojn� individin q� t�i kuptoj� ndjenjat dhe
       sjelljet, kur mendon se �sht� pushtuar nga emocionet e
       dashuris�.
       Erich Frommi, n� �Teorin� sociale t� dashuris�,
       besonte se njer�zit jan� produkte t� mjediseve t� tyre sociale.
       Njeriu ndihet i vetmuar deri n� momentin kur ai arrin t� lidhet
       me dik� ose t� krijoj shoq�ri me njer�z t� tjer�. Por, mbi t�
       gjitha lidhjet dhe shoq�rit� q� njeriu arrin t�i realizoj,
       lidhja m� e fuqishme dhe m� dometh�n�se �sht� ajo e bashkimit
       reciprok, q� ne e quajm� dashuri.
       P�r Frommin, dashuria paraqet shqet�sim aktiv p�r
       sjelljet e personit tjet�r, t� cilat ai i p�rkufizon si kat�r
       karakteristika t� dashuris�: njohurit�, kujdesin�, p�rgjegj�sin�
       dhe respektin. Pra, dashuria lind at�her� kur ne arrijm� ta
       kuptojm� tjetrin, ta respektojm� at�, t�i pranojm� p�rgjegj�sit,
       pavar�sisht se �far� jan� ato, t�i vler�sojm� cil�sit� e tij
       etj. Sipas tij, njeriu p�rjeton dashuri t� sinqert�, vet�m
       at�her� kur arrin ta mposht egon e tij.
       A. Pam, R. Plutchik dhe H. Conte, krijues t�
       �teoris� psikometrike�, p�rpunuan �shkall�t e dashuris�, p�r t�
       matur  q�ndrimin q� mbajn� njer�zit ndaj dashuris�. Nga ky
       testim, ata arrit�n t� p�rkufizojn� pes� faktor� q� i
       konsideronin shum� t� r�nd�sish�m n� p�lqimin reciprok:
       respekti, p�rshtatshm�ria, altruizmi, p�lqimi fizik dhe t� qen�t
       bashk�.
       P�rve� k�tyre faktor�ve, q� ata i konsiderojn� si
       shum� t� r�nd�sish�m, zbuluan edhe disa prirje t� tjera t�
       caktuara p.sh.: p�lqimi fizik dhe t� qen�t bashk� jan� shum� t�
       r�nd�sishme n� dashuri, derisa p�rshtatshm�ria e partner�ve dhe
       p�lqimi fizik i tyre jan� t� r�nd�sishme p�r marr�dh�niet
       seksuale. Po ashtu miq�sia k�rkon p�rshtatshm�ri dhe respekt
       ndaj nj�ri - tjetrit.
       Nj� trajtim tjet�r studimor ndaj dashuris� �sht� ai
       i J. Knoxit. Knoxi b�n� dallime midis dashuris� romantike dhe
       asaj realiste. Sipas tij, dashuria romantike �sht� e fsheht�, e
       p�rjetshme dhe ndodh vet�m nj� her� n� jet� e njeriut, nd�rsa
       dashuria realiste �sht� praktike, e qet� dhe e q�ndrueshme.
       Njeriu me q�ndrim praktik ndaj dashuris� i logjikon mir� rastet
       q� ka, para se t� vendos. K�to dy dashuri, ajo romantike dhe
       realiste, mund t� konsiderohen si skajet e kund�rta t� nj�
       kontinuumi, p�rderisa dashuria e p�rgjithshme njer�zore, bie
       diku midis k�tyre dy ekstremiteteve.
       Knoxi, gjithashtu hodhi iden� se q�ndrimet e njeriut
       ndaj dashuris� ndryshojn�, nd�rkoh� q� ne kalojm� nga nj� stad i
       jet�s n� tjetrin.
       Dy psikolog� t� tjet�r, Walster E. dhe Walster G.,
       b�jn� dallime midis dashuris� pasionante dhe asaj
       bashk�shortore. Sipas tyre, dashuria pasionante ose si� e quan
       ndryshe Knox, dashuria romantike, �sht� nj� p�rjetim i thell�
       emocional q� p�rfshin: d�shir�n seksuale, lumturin�,
       shqet�simin, haren� dhe delikates�n. Dashuria pasionante rrall�
       zgjat�  m� shum� se 6-30 muaj, por ajo mund t� �oj drejt  nj�
       dashurie t� q�ndrueshme dhe t� p�rmbajtur, mendojn� ata.
       Kurse dashuria bashk�shortore, si� quhet ndryshe,
       dashuria e p�rmbajtur, karakterizohet nga:  lidhja e thell�,
       besnik�ria, respekti, p�rzem�rsia, barazia dhe aft�sia. Kjo
       dashuri edhe pse nuk �sht� aq e thell� sa ajo pasionante,
       megjithat� zgjat� m� shum� se e ajo.
       Nj� psikolog tjet�r nga Universiteti i Yales, Robert
       Sternberg, koh�t e fundit parashtroi nj� teori t� re t� p�rb�r�
       prej tri komponent�ve: intimitetit, pasionit dhe
       vendimit/angazhimit. Intimitetin, si komponent emocional,
       Sternberg e nd�rlidh me raportet e dashuris� t� cilat jan� edhe
       si parakusht p�r nxitjen dhe krijimin e ndjenj�s s� af�rsis�, e
       t� cilat sipas tij jan�: respekti, lumturia, mir�kuptimi,
       mb�shtetja, komunikimi etj. Ky komponent �sht� edhe b�rthama e
       nj� dashurie sociale q� shfaqet tek raportet ose marr�dh�niet
       dashurore me prind�rit, v�llez�rit e motrat, shok�t,
       bashk�shorten etj.
       #Post#: 408--------------------------------------------------
       Re: DASHURIA - KJO NDJENJ� HYJNORE
   DIR By: Daja
       Date: February 14, 2012, 3:10 am
       ---------------------------------------------------------
       [center]DASHURIA - KJO NDJENJ� HYJNORE
       (pjesa e tret�)[/center]
       
       Megjith�se, ting�llon pak si utopi, dashuria romantike �sht�
       elementi m� i fuqish�m i dashuris� rinore. Ajo konsiderohet si
       �dashuri e p�rjetshme� q� nuk e humb� fuqin�, po t� zgjas edhe
       me shekuj t� t�r�, dhe at� me intensitet t� pa zvog�luar. Fuqia
       e saj �sht� aq dominuese sa q� logjika, n� raste t� tilla, e
       humb kuptimin dhe sakrificat kalojn� �do kufij. Edhe m� sublimja
       p�rball saj, pra vet kuptimi i jet�s, nuk paraqet asnj� lloj
       sfide. Andaj nuk thuhet kot se dashuria romantike �sht� opiumi
       m� efektiv q� mund t� ekzistoj.
       Dashuria romantike
       
       Dashuria e �ilt�r shihet edhe n� fund t� detit.
       
       Kur t� djersit�n duart... zemra t� rrah� shpjet... e z�ri t�
       mbet�t n� fyt...
       -Jo, kjo nuk �sht� dashuri... kjo �sht� p�lqyeshm�ri.
       
       Kur nuk mundesh ta largosh shikimin ose duart nga ai/ajo...
       -Jo, kjo nuk �sht� dashuri... kjo �sht� pasion.
       
       Kur p�rmallohesh... sepse e di se ai/ajo �sht� atje...
       -Jo, kjo nuk �sht� dashuri... kjo �sht� vetmi.
       
       Kur t� t�rheq tjetri/ra... megjithat� mbetesh me t� dashurin/�n
       e par�...
       -Jo, kjo nuk �sht� dashuri... kjo �sht� lojalitet.
       
       Kur mbetesh pran� tij/saj... pasi e din� se t� do dhe nuk
       d�shiron ta l�ndosh...
       -Jo, kjo nuk �sht� dashuri... kjo �sht� keqardhje.
       
       Kur je m� t�... t� puth�... t� mban p�r dore...
       -Jo, kjo nuk �sht� dashuri... kjo �sht� pasiguri.
       
       Kur ja fal� gabimet... pasi p�rkujdesesh dhe shqet�sohesh p�r
       t�...
       -Jo, kjo nuk �sht� dashuri... kjo �sht� shoq�ri.
       
       Kur i thuash �do dit�... se �sht� i vetmi/ja n� t� cili(e)n�
       pandar� mendon...
       -Jo, kjo nuk �sht� dashuri... kjo �sht� g�njesht�r.
       
       Kur ai/ajo e ndjen� zemr�n t�nde dhe t� prek thell� n� shpirt...
       dhe kjo t� godet fuqish�m...
       -PO... kjo �sht� dashuri!!!
       
       Kur je n� gjendje t�ia dhurosh zemr�n t�nde... jet�n t�nde...
       vdekjen t�nde...
       -PO... kjo �sht� dashuri!!!
       
       �I love you", nj� himn q� ka b�r� folen� n� secil�n
       zem�r. Nj� fjali e shkurt�r por aq e fuqishme sa q� mb�rthen
       zemr�n e secil�s qenie njer�zore. Dhe me plot t� drejt� njeriu i
       g�zohet k�saj shprehjeje, sepse mesazhi q� p�rmban brendia e
       saj, ngroh� zemr�n, gjall�ron shpirtin, sjell k�naq�si t� thell�
       n� qenien e tij. E k�naq�sia e thell� �sht� shprehje e dukshme e
       dashuris�, n� ve�anti e dashuris� rinore, e dashuris� romantike.
       Secili person i dashuruar e ndjen� thell� n� brendi t� zemr�s e
       shpirtit, n� t�r� qenien e tij, k�t� ndjenj� k�naq�sie, k�t�
       burim t� pashtersh�m t� lumturis�. Pyesni t� posadashuruarit,
       dhe p�rgjigja nuk do t� mungoj.
       Nj� v�shtrim magjeps, nj� buz�qeshje e �mb�l, pak
       p�shp�ritje intime, nj� puthje e leht�, shtr�ngim duarsh,
       rr�mbim zemrash, ndezje emocionesh, �ndrra pa fund... k�shtu
       mund t� p�rshkruhet pakashum� dashuria romantike.
       Megjith�se, ting�llon pak si utopi, dashuria
       romantike �sht� elementi m� i fuqish�m i dashuris� rinore, ose
       th�n� m� shkoqur, i dashuris� s� par� tek dashnor�t e rinj. Ajo
       konsiderohet si �dashuri e p�rjetshme� q� nuk e humb� fuqin�, po
       t� zgjas edhe me shekuj t� t�r�, dhe at� me intensitet t� pa
       zvog�luar. Fuqia e saj �sht� aq dominuese sa q� logjika, n�
       raste t� tilla, e humb kuptimin dhe sakrificat kalojn� �do
       kufij. Edhe m� sublimja p�rball saj, pra vet kuptimi i jet�s,
       nuk paraqet asnj� lloj sfide. Andaj nuk thuhet kot se dashuria
       romantike �sht� opiumi m� efektiv q� mund t� ekzistoj. Secili q�
       e ka shijuar nektarin e dashuris� s� par�, natyrisht q� e ka
       p�rjetuar edhe �magnetizmin� e parezistuesh�m hipnotik t� k�saj
       ndjenje magjike. Prandaj kjo dashuri nganj�her� konsiderohet
       edhe dashuri e marr� ose dashuri e s�mur�! Dhe shikuar realisht,
       dashuria romantike �sht� nj� lloj ��menduria� q� atakon trurin e
       t� dashuruarve duke provokuar nj� gjendje tejet t� ndjeshme
       shpirt�rore e cila zakonisht ushqehet me idealiz�m, dhe p�r t�
       cil�n, t� dashuruarit, n� t� shumt�n e rasteve jan� n� gjendje
       t� luftojn� deri n� flijim.
       Edhe pse dashuria, p�rgjith�sisht, konsiderohet si
       nevoj� biologjike p�r afri, ngroht�si, shoq�ri, miq�si etj. me
       qenie t� tjera, e sidomos te gjinit�  e kund�rta nevoj� p�r
       kontakt intim, hulumtimet e fundit shkencore kan� konstatuar se
       ajo fiziologjikisht, ndryshon nga dashuria romantike.
       Studimet e tre shkenc�tar�ve amerikan� H. Fischer,
       L. Brown dhe A. Aron, n� k�t� drejtim, d�shmojn� se dashuria
       romantike, edhe pse, nj�jt� sikurse dashuria e p�rgjithshme,
       �sht� nevoj� biologjike, megjithat� dallon plot�sisht nga epshi
       p�r seksualitet, q� Frojdi e quan �libido�.
       D�shmit� e tyre, k�ta shkenc�tar�, i bazojn� n� analizimin e m�
       se 2500 fotografive t� trurit t� regjistruara tek 17 t� rinj t�
       posadashuruar. Atyre gjat� eksperimentit u jan� treguar
       fotografit e t� dashurve, dhe gjat� asaj kohe, atyre u �sht�
       b�r� regjistrimi i trurit p�rmes rezonanc�s magnetike. K�to
       regjistrime, pra fotografi t� trurit, pastaj jan� krahasuar me
       aktivitetin e trurit, e t� cilat kan� rezultuar se ndjenja e
       dashuris� romantike �sht� e lidhur ngusht� me dy pjes� t�
       trurit: me pjes�n nucleus caudatus dhe pjes�n ventral tegmental,
       n� t� cilat gjenden qelizat t� cilat prodhojn� ose pranojn�
       dopamin�n e cila �sht� e lidhur me ndjenjat  e k�naq�sis� por
       edhe me sjelljet e kusht�zuara.
       K�to �qendra t� dashuris� gjenden n� an�n e kund�rt
       t� pjes�s s� trurit nga ajo pjes� e cila �sht� e lidhur me
       epshet fiziologjike. Kjo, sipas shkenc�tar�ve t� lartp�rmendur,
       paraqet qart� dallimin e nevoj�s fiziologjike p�r plot�simin e
       epsheve seksuale me nevoj�n psikologjike t� dashuris� romantike.
       Ata gjithashtu, p�rmes eksperimenteve t� tyre, sqarojn� edhe
       kontradiktat e k�tyre dy nevojave biologjike: p.sh. pse dashuria
       provokon emocione t� kund�rta n� krahasim me euforin�.
       Deri sa njer�zit nuk e njohur mir� fiziologjin� e
       trurit njer�zor�, kan� menduar se t� gjitha ndjenjat romantike
       burojn� nga zemra. Dhe kjo, natyrisht, nuk duhet t� na �udis�,
       sepse kur t� godet shigjeta amoriane e dashuris�, zemra fillon
       t� rrah me rit�m tjet�r: m� t� shpejt� dhe m� t� fuqish�m. Por,
       edhe e kund�rta, kur dikush na braktis, zemra na �ngushtohet� sa
       q� na zihet edhe fryma. P�rve� k�saj, zemra ka edhe ngjyr�n e
       kuqe, q� simbolizon dashurin� e zjarrt�. Ashtu si� thon� sa e sa
       aforizma se pa dashuri nuk jet�, �sht� e natyrshme q� zemra ta
       simbolizoj dashurin�. Nuk thuhet kot: �po ta fal� zemr�n...�
       sepse �do gj� q� buron nga zemra, padyshim q� �sht� e sinqert�.
       �Zemra� - thot� nj� fjal� e urt�, �nuk g�njen kurr�.
       Por dashuria e zjarrt� e zemr�s b�het edhe m�
       t�rheq�se, m� e plot�, m� e fuqishme, m� romantike kur pjes�
       p�rcjell�se e saj b�het edhe ndonj� tr�ndafil i kuq. N� fakt,
       lulet, e sidomos tr�ndafilat e kuq, jan� gjuha m� simbolike e
       nj� dashurie romantike. Nj� dhurat� shum� e k�ndshme dhe shum�
       dometh�n�se por edhe e ve�ant� p�r dit� t� sh�nuara. Gjuha e
       luleve i ka rr�nj�t n� mitologjit� e popujve t� lasht�, n�
       librat e shenjt�, n� goj�dh�na e p�rralla.  Thuhet se
       tr�ndafilat e kuq ishin lulet m� t� preferuara t� zonj�s s�
       dashuris� Af�rdit�s (Vener�s). Nd�rsa n� koh�n e perandorit
       Ceaser Augustus, tr�ndafili ishte lulja m� e popullarizuar dhe
       nuk kishte kopsht n� t� cil�n nuk kultivohej ajo.
       Pa dyshim q� tr�ndafili, si simbolik� e romantizmit,
       �sht� i pranishme edhe n� poezin� ton� popullore. Sa bukur flet
       p�r tr�ndafilin poet yn� i mir�njohur Naim Frash�ri: �ep er�n e
       per�ndis� tr�ndafili pal� � pal�.
       Naimi, tr�ndafilit i jep atributet e hyjnores.
       Tr�ndafili, n� poezit� e tij, simbolizon, bukurin�, mir�sin�,
       moralin, p�rsosm�rin�, parajs�n, pra tr�ndafili shk�lqen si
       sh�mb�lltyre e shkrirjes s� trupit me shpirtin, vdekjes dhe
       ringjalljes, hyjnores me tok�soren.
       Jo pak her� Naimi analogjizon bukurin e tr�ndafilit
       me hijeshin� e vajz�s: �Tr�ndafil i kuq me er�/E di vall� sa t�
       dua� ose �Tr�ndafil mi more mendt�/ More tr�ndafil�. P�r t�,
       tr�ndafili, �sht� polisemi e s� bukur�s dhe bashk� me
       karajfilin, manushaqen etj., krijoj� pem�n e dashuris� n�
       kopshtin e parajs�s.
       E pse bash tr�ndafili i kuq?
       Sepse e kuqja simbolizon gjakimin, epshin, vrullin,
       pasionin, d�shir�n e zjarrt� p�r dashuri. Fundja, vet emri
       tr�ndafil buron nga italishtja �rosa�, q� do t� thot� - e kuqe
       (e �elur). N�se do q� t� dukesh, ose m� mir� t� themi - q� t�
       b�hesh romantik,  mjafton nj� tr�ndafil i kuq p�r t�i shprehur
       t� gjitha ndjenjat p�rmes gjuh�s s� zemr�s. Kjo vlen sidomos p�r
       dashnor�t e turpsh�m, q� u �ngrihet� goja kur jan� n� pyetje
       k�to dy fjal�, po i quajm�, magjik - �T� dua�.
       Kur jemi tek ngjyrat, natyrisht n� kontekstin e
       dashuris� romantike, secila ngjyr� tr�ndafili e ka dometh�nien e
       vet. Vet�m e kuqja simbolizon dashurin� e thell� dhe pasionin e
       zjarrt�, t� tjerat kan� kuptim tjet�r:
       -e verdha, simbolizon shoq�rin� (miq�sin�) e v�rtet,
       n� kuptimin e plot� t� fjal�s (jo dashuri zemrash apo xhelozi);
       -e bardha, �sht� simbol i sinqeritetit dhe paqes;
       -e kaltra, simbolizon fatin, but�sin�, delikates�n
       etj.
       Element tjet�r, gjithashtu shum� i r�nd�sish�m p�r
       dashurin� romantike jan� edhe p�llumbat. Poet�t i ka t�rhequr,
       por edhe mahnitur, gjithnj� bukuria dhe sjellja e p�llumbave.
       Ata, n� kuptim t� plot� t� fjal�s, paraqesin simbolik�n e
       pamohueshme t� dashuris� romantike dhe mu p�r k�t� edhe
       ilustrohen gjithnj� n� qift. Ata e kan� edhe nj� karakteristik
       shum� t� ve�ant�: p�rve� q� i gugatin  nj�ri-tjetrit aq k�ndsh�m
       n� vesh,  kur e zgjedhin partnerin i mbesin besnik deri n� fund
       t� jet�s! Dhe kjo �sht� edhe esenca e romantizmit t� v�rtet, t�
       cil�n e �nd�rron secili qift, e posa��risht secila vajz�,
       sidomos gjat� koh�s s� adoleshenc�s, kur edhe noton mbi val�t e
       �ndrrave idealiste.
       Por edhe zemra edhe lulet edhe p�llumbat duket se
       burimin e kan� shum� shekuj me par�, n� legjendat e �pajtorit t�
       t� dashuruarve�, Sh�n Valentinin.
       Sh�n Valentini dhe dita e t� dashuruarve
       
       Dashuria merr trajt�n e secil�s zem�r...
       
       Nuk mund t� shkruhet p�r dashurin� e t� mos
       p�rmendet edhe i shenjti, Sh�n Valentini, i cili njihet n� t�r�
       rruzullin tok�sor si �pajtor i t� dashuruarve� ose �mbrojt�s i
       dashuris�. Edhe pse u ndoq, persekutua, burgos e n� fund ju pre
       edhe koka, ai p�r asnj� �ast nuk u p�rul, duke predikuar
       dashurin� e cila duhej t� b�nte folen� n� zemr�n e gjithsecilit.
       14 shkurti i vitit 270, dita kur u ekzekutua Sh�n Valentini, u
       rikthye n� dit� p�rkujtimi p�r t�, duke mos u zbehur shekuj me
       radh� dhe duke u festuar deri n� dit�t tona si �Dita e Sh�n
       Valentinit� apo �Dita e t� dashuruarve�.
       Pse bash �Dita e Sh�n Valentinit� apo �Dita e t�
       dashuruarve�?
       Legjenda t� shumta qarkullojn� p�r k�t� dit�. Disa
       nga elemente e k�tyre legjendave q� kan� udh�tuar nd�r shekuj, e
       natyrisht q� jan� shtuar me koh�, po i p�rshkruajm� m� posht�:
       Sh�n Valentini kishte nj� kopsht shum� t� bukur p�r
       t� cilin p�rkujdesej me plot pasion. Ai nuk i pengonte kurr�
       f�mij�t e rrethit q� t� loznin brenda tij, bile, her� pas here,
       dilte n� dritare p�r t�i soditur ata dhe p�r ta ndjer� sadopak
       g�zimin dhe haren� e tyre f�mij�rore. Para se t� binte muzgu, ai
       zbriste n� kopsht dhe t� gjith� f�mij�ve q� loznin aty, ua
       dhuronte nga nj� lule me k�shill�n q� t�ia d�rgonin prind�rve si
       shenj� respekti e dashurie q� kishin p�r ta. Mendohet se k�tu e
       ka burimin edhe shk�mbimi i dhuratave t� vogla, t� cilat edhe
       sot u jepen personave t� dashur, sidomos n�nave.
       Derisa Sh�n Valentini po p�rkujdesej p�r kopshtin e
       tij, i d�gjon dy t� rinj, t� fejuar, teksa po ziheshin mes veti.
       Ai u del p�rpara me nj� tr�ndafil t� kuq n� dor� dhe me nj�
       pamje t� qet� e rrezatuese, ia dhuron t� rinjve at�, duke
       k�rkuar nga ata q� ta shtr�ngojn� q� t� dy bishtin e tij, dhe me
       k�t� i shpalli ata si persona t� martuar. Ky veprim i Sh�n
       Valentinit, si me shkop magjik, ktheu paqen mes k�tyre dy t�
       fejuarve dhe forcoi dashurin� mes tyre. Fjala u p�rhap shpejt�
       dhe njer�zit filluan t� vinin tek Sh�n Valentini p�r ta bekuar
       martes�n tyre. Meq� n� at� koh�, perandori Claudius II, kishte
       ndaluar me urdh�res�  fejesat dhe martesat, shkaku i luft�rave,
       Sh�n Vlentini burgoset dhe d�nohet me vdekje.
       Supozohet se kjo �sht� edhe arsyeja q� n� fest�n e
       Sh�n Valentinit ndihet �dokun aroma e k�ndshme e tr�ndafilave si
       simbol i dashuris� nd�rmjet burrit e gruas, dashuris� ndaj
       njer�zimit, dashuris� ndaj Zotit. N� dashuri gjinden paqja,
       bashkimi i familjes dhe i mbar� njer�zimit.
       Derisa Sh�n Valentini q�ndronte n� burg mendjen e
       kishte tek f�mij�t dhe dashnor�t e rinj. Ai iu lut Zotit, i cili
       ia d�rgoi dy p�llumba. Dy p�llumbat u b�n� bart�sit e mesazheve
       t� dashuris�. N� qaf�n e nj�rit p�llumbat ishte lidhur edhe nj�
       �el�s. Ishte �el�si i �kopshtit t� dashuris�.
       Me kalimin e shekujve, zemra, tr�ndafilat e kuq dhe
       p�llumbat u kthyen n� simbol m� t� preferuara p�r ta shprehur
       ndjenj�n e dashuris�. Edhe sot e k�saj dite, zemra, tr�ndafili i
       kuq dhe p�llumbi paraqesin simbolik�n m� sublime p�r, jo vet�m
       p�r dashurin romantike, por edhe p�r mbar� dashurin� njer�zore.
       
       N� vazhdimin tjet�r, nd�r t� tjera do t� lexoni:
       P�r k�ng�n e Hasan Ag�s dhe �ik�s Poturesh;
       A e pat�n fatin e nj�jt�,si t� Romes e Zhuliet�s,Tristamit dhe
       Isold�s etj., edhe personazhet e k�ng�s son�?;
       P�r fuqin� e dashuris�;
       Pse konsiderohet dashuria ndjenj� hyjnore, etj.
       #Post#: 409--------------------------------------------------
       Re: DASHURIA - KJO NDJENJ� HYJNORE
   DIR By: Daja
       Date: February 14, 2012, 3:14 am
       ---------------------------------------------------------
       [center]DASHURIA - KJO NDJENJ� HYJNORE
       (pjesa e kat�rt)[/center]
       Nuk besoj se ka njeri q� kjo ndjenj� t� mos ja ket�
       p�rshkuar, s�paku nj� her�, trupin, shpirtin dhe zemr�n e tij.
       Secili nga ne e ka p�rjetuar ndjenj�n e dashuris�, k�t� energji
       madh�shtore por edhe hyjnore. E them hyjnore, pasi cili burim i
       energjis� �sht� m� i fuqish�m se ndjenja e dashuris�? A ka
       gjenerues m� t� fuqish�m se sa dashuria? Ajo v� n� l�vizje �do
       qeliz� t� organizmit ton�. Fryma e dashuris� �sht� fryma e
       jet�s. Ajo nuk njeh kufij, nuk njeh barriera, nuk njeh sfida,
       nuk dallon gjini, mosh�, kombe, raca...
       K�nga e Hasan Ag�s dhe �ik�s Poturesh
       
       Sht�pia e dashuris� �sht� zemra e �ilt�r.
       
       Natyrisht, q� tregimet e ndryshme p�r dashurin�
       romantike deri n� flijim, nuk i kan� munguar as mitologjis� s�
       lasht� shqiptare. P�r fat t� keq, p�r to, sot, ne dijm� fare
       pak, p�r t� mos th�n� aspak, ndoshta edhe jo aq shum� p�r fajin
       ton�!... Rrethanat e ndryshme historike, duket se kan� qen�
       gjithmon� n� disfavor t� paraardh�sve tan�. Nuk �sht� fare e
       �uditshme q� shum� mite, t� cilat sot konsiderohen si greke, apo
       romake, t� ken� qen� thesar i Ilir�ve. Historit� e shumta nga
       antikitet i vjet�r na d�shmojn� manipulime t� ndryshme p�r
       interes p�rvet�simesh, si� �sht� edhe rasti i Erosit - Amorit
       ose Aresit -Marsit etj. Bile flitet se edhe origjinali i veprave
       t� para t� let�rsis� Evropiane - Iliad�s dhe Odiseut t� Homerit,
       jan� t� shkruara n� gjuh�n ilire (shqipe)!  K�t� tez� e mb�shtet
       edhe studiuesi Aristidh Kola n� librin e tij �Arvanitasit dhe
       prejardhja e grek�ve�.
       Mjerisht, vet�m disa prej tyre kan� arritur t�i
       rezistojn� deformimeve, manipulimeve, p�rvet�simeve etj. t�
       dhunsh�m q� u aplikuan shekuj me radh� mbi men�urit� dhe vlerat
       e tradit�s son�. Por fal� gjeniut t� mrekulluesh�m popullor,
       ato, edhe pse t� pakta, arrit�n t� barten, n� nj�r�n apo tjetr�n
       form�, edhe deri n� dit�t tona. Un� do t� p�rqendrohem n� nj�rin
       prej atyre tregimeve, goj�dh�nave, legjendave apo miteve
       (quajeni si t� doni), q� �sht� i njohur pothuajse p�r t� gjith�
       ne - K�nga e Hasan Ag�s dhe �ik�s Poturesh. Nj� k�ng� q�
       hyjnizon dashurin� e sinqert�, perl�n e lumturis�, vler�n e s�
       cil�s nuk ka pasuri q� mund ta shpaguaj dhe p�r t� cil�n ia vlen
       edhe t� flijohet, si� ndodh rasti edhe me personazhet e k�saj
       ngjarjeje.
       N� nj� vendbanim t� Kosov�s, jetonte nj� n�n� me
       djalin e vet�. I takonin nj� familjeje agallar�sh. Kur djali
       ishte i vog�l, n�na e vet e d�rgonte p�r t�i ruajtur vjetat
       (vi�at). Duke kaluar n�p�r lagjen e poturve, ai takohej me
       vajz�n Poturesh, me t� cil�n edhe i ruanin vjetat s�bashku. Edhe
       pse t� ri n� mosh�, ata bien n� dashuri dhe i japin nj�ri -
       tjetrit bes�n, se vet�m vdekja mund t�i ndaj. Dhe k�nga thot�:
       Se n�potur vjetat kur po i qon�,
       Me n�i �ik po i ruan vjetet bashk�,
       Ne mes veti fort kankan dasht,
       Shoqi-shojt bes�n ja kan� dhan�,
       Shoqit-shojt  ja kan� dhanun bes�n,
       Kur t�i bajna ka gjasht�mb�dhjet� vjet,
       Na te dy kena me hy n�gjerdeke...
       Kjo ndjenj� e past�r engj�llore, kjo shk�ndij� e
       par� q� shkrepi nga thell�sit� e zemrave tek k�ta dy t� rinj, do
       ta mbaj p�rjet�sisht t� ndezur pishtarin e dashuris� n� shpirtin
       e tyre t� �ilt�r dhe t� njom�.
       Vitet kalonin e  Hasan Aga vinte gjithnj� duke
       l�shuar shtat. N�na e tij d�shironte ta martoj, dhe filloi t�i
       k�rkoj nuse nd�r bejler�. Kur merr vesh djali, i tregon
       historin� e dashuris� me vajz�n Poturesh dhe bes�n e dh�n� asaj.
       Meq� ajo vajz� i takonte nj� shtrese t� ul�t, n�na e tij e
       refuzon kategorikisht k�t� martes�, duke ia p�rkujtuar Hasan
       Ag�s edhe fjal�t e babait t� tij:
       Hajt Hasan mos u ban� budall,
       Poturshen nuse s�ban� me marr,
       Baba yt a din� kosh asht kan�,
       Baba yt asht kan� bajraktar,
       N�sahat t�dek�s e ka fol ni fjal�,
       T�i gjithkan� nuse mos me nxan�,
       E korit biro gjakun ton�....
       Edhe k�tu dalin n� pah antagonizmat e dualitetit si
       pasoj e tradit�s, mentaliteti, xhelozis�, egos etj., t� cilat i
       hasim edhe tek miti p�r Erosin dhe Psik�n.
       Mir�po djali ishte i vendosur dhe nuk pranonte
       tjet�r vajz� p�r nuse. Gjeniu popullor edhe k�tu dashurin� e
       vendos mbi zakonet patriarkale, mbi amanetin (e babait) q�
       konsiderohej, jo vet�m si akt i lart� morale, por edhe kanunor.
       Kjo e irriton n�n� e tij, dhe pa dijen e djalit, ajo e fejon me
       nj� vajz� bejler�sh. Dhe p�r t� mos i l�n� hap�sir� djalit, ajo
       cakton dit�n e dasm�s pas dy jav�sh. Th�rret mbi 300 dasmor�,
       disa tupangjinj�, k�ng�tar� dhe n� fund e njofton t� birin, p�r
       t� cilin tanim� gjith�ka ishte von�:
       Dy jav� vaden, po ma shum� se n�dan�,
       Merr tupan besa kangatar�,
       300 krushq rrafsh po i bashkon,
       Muhabet sa �mundet po u ban�...
       B�het dasm� e madhe dhe pasdite e bien nusen n�
       sht�pi. Kur erdhi kohe p�r gjerdek (dh�ndri), Hasan Aga nuk
       pranonte t� futej brenda. Pas intervenime t� shumta t�
       familjar�ve dhe n�n ndikimin t� dokeve e zakoneve t� tradit�s, e
       detyrojn� q� t� nd�rmarr k�t� hap, natyrisht, jasht� d�shir�s
       dhe vullnetit t� tij. Ai futet brenda, ulet n� nj� shkom (ul�se
       trek�mb�sh prej druri) dhe fillon t� pij� duhan. Rrinte heshtur
       dhe thithte cigaret pand�rprer� nj�r�n pas tjetr�s, por as nuk
       merrte guximit q� t�i  fliste nuses s� re e cila gjat� gjith�
       koh�s q�ndronte n� k�mb�.
       Nusja kishte q�lluar fisnike. Ajo e v�ren
       shqet�simin e Hasnit dhe pas nj� kohe bukur t� gjat�, i
       drejtohet atij me k�to fjal�:
       A po ngon Hasan, po ja ban�,
       Qe tre sahat mrenda ke ardh�,
       Ti me mua s�pe fol asnj� fjale,
       A fort e keqe jam t�u t�ardh�,
       A pak �ejz  e tak�m me veta kam marr...
       K�to fjal� e prekin zemr�n e helmuar t� Hasanit, i
       cili fillon dhe i rr�fehet nuses s� re, duke i treguar p�r
       lidhjen e tij t� dashuris� dhe bes�n e dh�n� nj� vajze tjet�r:
       A po ngon, bre fisnike i kish than�,
       Nuk po m�dukesh e keqe, ja ban�,
       Me �ejz boll e me tak�m,
       Shyhret Zoti ty t�paska fal�,
       Un� drejt tash po t�kallxoj,
       Pa ize teme nona t�ka nxan�,
       Kam dhan� bes�n tjet�r kund...
       Dhe k�tu pastaj dalin n� pah vlera e larta t�
       fisnik�ris�, besnik�ris�, madh�shtis� e moralit t� pashoq q� e
       karakterizojn� shpirtin e gruas shqiptare; respektin ndaj
       dashuris�, fjal�s s� dh�n�, bes�s etj. K�t� e d�shmojn� fjal�t e
       saj drejtuar Hasanit:
       A po ngon Hasna i ka than�.
       Edhe nant� nuse tjera t�i me i marr,
       Une e dhjeta hyzmeqare kam me kan�...
       Por djali kishte marr vendim t� prer�. Duke mos
       pasur mund�si t�u kund�rvihet zakoneve treditore e patriarkale,
       pasi nj� veprimi i till� do ta posht�ronte familjen dhe fisin,
       ai vendos q� t� martirizohet p�r hir t� dashuris�, vendim t�
       cilin nusja e re e respektoi. Ai shkruan nj� let�r dhe ia l�
       nuses amanet q� nes�r n� m�ngjes t�ia jep n�n�s s� tij, e ajo,
       pasi ishte analfabet, at� let�r t�ia d�rgoj hoxh�s s� fshatit q�
       ai ta lexoj para dasmor�ve. At�her� nxjerr thik�n nga brezi dhe
       vet�vritet:
       Hasan Aga me pa �ka po ban�,
       Thik� t�xehrume vetes po i m�shon�,
       Pa pik t�shpirtit ran�n koka kon�...
       P�r t�ia dh�n� aktit tragjik t� vet�vrasjes kuptimin
       bind�s, pra, p�r t� m�njanuar �do dyshim n� vendimin, n�
       vendosm�rin� e personazhit, edhe k�tu gjeniu popullor e gjene
       shprehjen shum� t� p�rshtatshme duke p�rmendur, p�rve� arm�s,
       edhe helmin (xeher).
       N� shenj� nderimi dhe respekti t� thell� p�r
       Hasanin, nusja, e mbulon at� me �ar�af�t e �ejznis�, dhe i
       q�ndron tek koka gjat� gjith� nat�s pa v�n� gjum� n� sy.
       N� m�ngjes, kur djali e as nusja nuk po dukeshin
       gj�kundi, afrohet n�na e Hasanit dhe troket tek dera. Nusja nuk
       ja hap� der�n, por i thot� q� t� afrohet tek dritarja. Duke ia
       dh�n� letr�n, i drejtohet Hall�s:
       Tu ja zgjat letr�n, hall� i ka than�,
       Ta ka nxan� djalin gjumi i rand�,
       Ni amanet ai ta ka lan�,
       Se p�r jet� ky gjum� s�ka me dal�...
       Dhe me sa sentenc�, s�rish gjeniu popullor, arrin t�
       shprehet p�rmes vargjeve t� m�sip�rme, edhe kur b�het fjal� p�r
       lajme t� hidhura, p�r kumte pik�llues, si ��sht� rasti i  Hasan
       Ag�s.
       N�na e Hasanit, pa frym�, vrapon drejt e te Hoxha,
       q� ishte n� mesin e dasmor�ve t� cil�t festonin akoma. Sapo i
       lexon rreshtat e par�, hoxh�s fillojn� t�i rrjedhin lot�t p�r
       faqe, dhe gjith� dasmor�t shp�rthejn� n� vaj�.
       P�rmes k�tij amaneti, Hasani mundohet t�ia d�rgoj m�
       t� dashur�s s� tij, mesazhin e fuqish�m, p�r bes�n e dh�n�, p�r
       dashurin� e �ilt�r e cila nuk u zbeh� asnj�her� n� shpirtin e
       tij, e t� cil�s ai i mbeti besnik:
       A n� vorre ju kur t�m� qoni,
       Hi� tupanat ju mos t�i ndalni,
       Me m�shetit kah jam kan� me vjeta,
       Kah mahalla, besa Paturesha...
       Derisa po kalonin p�rmes lagjes s� poturve, vajza e
       v�r�n k�t� dukuri t� pazakont� (sepse nuk kishte ndodhur kurr�
       q� t� varroset dikush me dajre), dhe th�rret n�n�n e vet duke ju
       drejtuar:
       Paja, paja, o e jemja nan�,
       Ni xhenaze n�vorre po e �ojn�,
       A me dajre nan� me tupan...
       Kur n�na i tregon se ishte Hasan Aga, q� ishte
       martuar mbr�m�, vajza stepet! I k�rkon leje n�n�s q� ta shoh m�
       af�r, dhe rrufesh�m i del p�rpara kortezhit mortor. E lut�
       hoxh�n q� t� ndalojn� dhe t�ia l�shojn� kufom�n p�rpara:
       E p�rpara hoxh�s i ka dal�,
       K�t� xhenaze t�lutna me ma nal,
       Se me ta, her�t  jena  dashuru,
       Se me ta, moti  jena besatu,
       Kur t�i bajna ka gjasht�mb�dhjet� vjet,
       Na te dy kena me hy n�gjerdeke,
       Hajt medet s�kanka kan� kysmet...
       At�her� vajza hidhet mbi kufom� dhe fillon ta
       vajton. Kur hoxha merr vesh lidhjen e k�tyre te dyve, ia tregon
       vajz�s amanetin e fundit t� Hasan Ag�s. Ajo menj�her� e kupton
       mesazhin e letr�s... Dhe k�tu s�rish shfaqet fuqia e ndjenj�s s�
       dashuris�, energjia e saj e pafund t� cil�n nuk arrin ta sfidoj�
       as vdekja. Kthehet me vrap n� sht�pi, merr nj� thik�, del para
       turm�s dhe ja l� hoxh�s amanet q� ta varrosin pran� tij. Afrohet
       pran� trupit t� pajet� t� Hasanit, nxjerr thik�n ia ngul vetes
       dhe bie mbi t�:
       Amanet hoxh� i ka than�,
       Se ngat� tij vorrin me ma lan�,
       Thik� t�xehrume vetes i ka m�shue,
       Mbi trup t�Hasnait, trupi saj asht palue...
       Me k�t� akt gjeniu popullor simbolizon, jo vet�m
       form�n m� t� lart� t� besnik�ris� e sakrific�s, por edhe
       bashkimin e p�rjetsh�m t� dy zemrave q� nuk arrit�n t� bashkohen
       n� k�t� jet� e q� tani p�rqafoheshin n� p�rjet�si.
       Por gjeniu yn� popullor, as k�tu nuk ka harruar, q�
       p�rkraha dashuris� romantike, ta fus� edhe elementin e dashuris�
       amnore, q� �sht� po aq i fuqish�m sa edhe format tjera t�
       dashuris� universale, dashuris� hyjnore. Por, nj�koh�sisht, edhe
       elementin e pendes�s.
       Kur merr vesh n�na e Hasanit p�r flijimin edhe t�
       �ik�s Poturesh, ajo e ndjen� n� shpirt barr�n e fajit dhe me
       vrap i del turm�s para, q� vinte duke u shtuar gjithnj� e m�
       shum� n� shenj� nderimi e respektit p�r martir�t e dashuris�. E
       ndalon turm�n, ia l� hoxh�s amanet q� ta varrosin n� mes� t�
       birit dhe �ik�s Poturesh, nxjerr thik�n dhe vet�vritet edhe ajo.
       Vargjet e m� poshtme, gjithashtu, p�rmbajn� nj�
       mesazh, sa prek�s aq edhe t� dometh�n�s. P�rmes tyre hyjnizohet
       dashurin� e sinqert�, e cila edhe n� k�t� k�ng�, nuk shuhet p�r
       asnj� moment, nuk tretet asnj�her�, nuk vdes me trupin, por lind
       s�rish, e re dhe m� e fuqishme, ringjallet si feniksi, merr
       form�n e energjis� universale, rrezet e s� cil�s shndrisin
       pafund�sisht:
       Koh� e pranver�s ishte kan�,
       E do lule mbi vorre po lulojn�,
       Mbi vorr t�djalit lule trandafil,
       Mbi vorr t��ikes lule karafil...
       Aq i madh konsiderohej m�kati i hall�s, sa q� gjeniu
       popullor, nuk mund ta shfaj�sonte, pavar�sisht flijimit t� saj.
       Derisa p�r djalin dhe vajz�n, ai zgjesh tr�ndafilin dhe
       karafilin, si simbolik�n e bukuris�, parajs�s, p�r hall�n ai
       zgjedh ther�n, si simbolik� e s� sh�mtuar�s, ferrit, pasi ajo,
       me veprime djall�zore, kishte penguar bashkimin e dy zemrave,
       kishte shkat�rruar lumturin�, kishte nd�rprer� �ndrr�n
       engj�llore... duke i detyruar ata t� kryejn� aktin tragjik:
       Mbi vorr t�halles therr paska bi,
       A ni therr q� shkojke p�rpjet,
       Si le lulat medet me u p�rpjek,
       I p�rpjekt� Zoti ani n�ahiret.
       Fuqia e dashuris�
       
       Fuqia e dashuris� �sht� m� e madhe se fuqia e
       mbret�rve..., pa dashuri s�do t� kishte as njer�z, as mbret�r.
       
       Nuk e di se a ka shembull m� t� mir�, se tregimi i
       m�sip�rm, p�r ta p�rshkruar fuqin� e dashuris�. Mjerisht, ne si
       popull m� i lasht� n� truallin Ballkanit, nuk pat�m fatin, q�
       bot�s t�ia prezantojm� vlerta tona madh�shtore. Ne nuk e pat�m
       nj� Apulej (ose na p�rvet�suan t� tjer�t), q� t�i ngrit edhe
       mitet tona n� piedestalin e merituar, edhe pse tregimi yn�
       ngjason shum� me mitin e famsh�m mbi Erosin dhe Psiken, por me
       nj� ndryshim, sepse personazhet tan� p�rfundojn� tragjikisht,
       sikurse tek vepra e Shekspirit. Por neve edhe Shekspiri na
       mungonte q� tragjedin� e Hasanit dhe �ik�s Poturesh, ta b�j� t�
       famshme m�u sikurse dashurin� e fuqishme t� Romeos dhe
       Zhuliet�s, q� u b�n�, po ashtu, viktim� e urrejtjes s�
       familjar�ve t� tyre, dhe p�rfunduan, sikurse personazhet tan�,
       tragjikisht. Ne, po ashtu, nuk arrit�m q� mitin e personazheve
       te k�ng� son� ta lart�sojm� n� nivelin e miti t� Tristanit dhe
       Isold�s, t� cil�t, fuqia e dashuris� i shtyri t�i thyejn� t�
       gjitha rregullat dhe ligjet religjioze e shoq�rore t� koh�s, dhe
       p�r hir t� saj edhe t� viktimizohen.  Ne nuk e pat�m as edhe nj�
       Tolstoj, q� me k�t� tregim, ta magjeps opinionin bot�ror sikurse
       me romanin e tij �Ana Karenian�, kur personazhet, n� ndikimin e
       fuqish�m t� dashuris�, sfidojn� edhe �normat morale� duke u
       ballafaquar me konflikte, vuajtje... dhe nj� p�rfundim
       tragjik... Por ne pat�m gjeniun ton� popullor�, i cili, ndon�se
       nuk ishte gjeni i pen�s e letr�s, por gjith�si, ishte gjeni i
       fjal�s s� shpirtit; i cili, diti t�i ruaj� k�to vlera, me
       krenari po edhe me xhelozi, dhe p�rmes k�ng�s dhe formave tjera,
       arriti t�i trash�goj, shekuj me radh�, deri n� dit�t tona. Dhe
       pa m� t� voglin dyshim, pa asfare hezitimi, vler�soj se ky
       tregim apo mit shqiptar, ose kjo tragjedi e dhembshme shqiptare,
       ia kalon edhe tragjedis� shekspiriane �Rome e Zhulieta�, edhe
       mitit p�r �Tristanin dhe Isold�n, edhe  romanit t� Tolstojit
       �Ana Karenina� por edhe shum� miteve e veprave t� tjera q� edhe
       sot e k�saj dite konsiderohen si kulmi i let�rsis� dhe arti
       romantik. E them me bindje t� plot� k�t�, pasi n� k�t� histori
       g�rshetohet nj� univers i t�r� elementesh si: filozofik,
       psikologjik, estetik, etik etj. Element t� dashuris� romantike,
       element t� dashuris� amnore, element t� dashuris� njer�zore, me
       nj� fjal�, element t� dashuris� hyjnore. Por gjithashtu,
       tregimin ton� e karakterizojn� edhe element t� tjer� si: morali,
       besnik�ria, fisnik�ria, e bukura dhe e madh�rishmja, por edhe
       xhelozia, tradhtia, e sh�mtuara dhe tragjikja, q� nuk i p�rmban
       si t�r�si, asnj�ra nga veprat e lartp�rmendura.
       Nuk besoj se ka njeri q� kjo ndjenj� t� mos ja ket�
       p�rshkuar, s�paku nj� her�, trupin, shpirtin dhe zemr�n e tij.
       Secili nga ne e ka p�rjetuar ndjenj�n e dashuris�, k�t� energji
       madh�shtore por edhe hyjnore. E them hyjnore, pasi cili burim i
       energjis� �sht� m� i fuqish�m se ndjenja e dashuris�? A ka
       gjenerues m� t� fuqish�m se sa dashuria? Ajo v� n� l�vizje �do
       qeliz� t� organizmit ton�. Fryma e dashuris� �sht� fryma e
       jet�s. Ajo nuk njeh kufij, nuk njeh barriera, nuk njeh sfida,
       nuk dallon gjini, mosh�, kombe, raca...
       Sa dridhje zemrash, sa lot g�zimi apo hidh�rimi, sa
       net pa gjum�, sa �ndrra pa fund, sa shpresa njer�zore, sa lutje
       shpirt�rore sa...e cili njeriu nuk ka gjetur fuqi frym�zuese tek
       kjo ndjenj� e madh�rishme e dashuris�?
       Sa bukur, sa �mb�l, sa k�ndsh�m, sa t�rheq�se e
       magjepse ting�llojn� fjal�t: ti je shpirti im; ti je zemra ime,
       ti je jeta ime, andaj t� dua p�rjet�sisht. A nuk kan� v�rtet
       kuptim e fuqi hyjnore k�to th�nie t� mrekullueshme - simbolik� e
       materiales, simbolik� e shpirt�rores.  K�tu nuk aludoj vet�m n�
       dashurin� romantike (kur i thon� t� dashuruarit nj�ri-tjetrit),
       por n� konceptin e p�rgjithsh�m t� t� kuptuarit t� dukuris� s�
       quajtur dashuri, pra edhe n� dashurin� prind�rore (kur i thot�
       n�na f�mij�s).
       Edhe pse dashuria prind�ror, shpeshher�
       analogjizohet me instinktin, n� t� v�rtet, ajo nuk ka ndonj�
       lidhshm�ri t� fuqishme me t�. N� realitet, burimi fillestar i
       saj fillon q� nga lindja (ardhja n� jet�), por kultivohet dhe
       merr p�rmasa t� caktuar n� raport me faktor�t e tjer� kohor�. N�
       shoq�rit�, ku relacioni prind-f�mij� �sht� n� lidhje t� ngusht�
       emocionale, aty edhe af�rsia mes tyre, lidhshm�ria mes tyre, pra
       energjia e dashuris�, �sht� m� fuqishme. Nj� koherenc� e till�
       �sht� padyshim primare edhe akoma shum� e fuqishme edhe n�
       shoq�rin� ton� shqiptare. P�r ne f�mija �sht� gj�ja m� e �muar,
       prandaj edhe dashuria p�r t�, pothuajse, �sht� mbi t� gjitha.
       Dhe natyrisht, kjo nuk do shum� koment: t� gjith� ata q� jan�
       prind�r, u �sht� e njohur kjo ndjesi. Padyshim, se secili prej
       tyre, edhe pa m� t� vogl�n m�dyshje, do t� sakrifikonte,
       gjith�ka, pra, edhe jet�n, p�r hir t� dashuris� q� ushqen ndaj�
       f�mij�s t� tij, i cili, n� realitet, edhe �sht� frut� i ndjenj�s
       s� dashuris�. E rastet e shumta t� sakrific�s deri n� flijim,
       p�r hir t� dashuris� prind�rore, na jan� t� njohura t� gjith�ve.
       Shikojeni fuqin� e dashuris� edhe tek besimtar�t,
       pavar�sisht se cil�s fe i takojn�. Nj� besimtar� i devotsh�m, me
       sa p�rkushtim, respekt e dashuri i drejtohet Per�ndis�. N�
       shpirtin e besimtarit, dashuria ndaj Zotit, q� konsiderohet si
       forma m� e lart� e dashuris� njer�zore, nj�koh�sisht, ngjall�
       dashurin� edhe ndaj vet�s por edhe ndaj t� tjer�ve, pasi ne jemi
       krijesa t� tij, t� krijuara sipas sh�mb�lltyr�s s� tij.  Dhe
       nganj�her� kjo dashuri �sht� aq dominuese, sa q� v� n� pah
       gatishm�rin� p�r �do lloj sakrifice. Shembull m� i mir� p�r k�t�
       �sht� sakrifica e Jezuit apo Isait, i cili nuk kishte b�r� kur
       ndonj� m�kat personal, por vet�m p�r hir t� dashuris� njer�zore,
       u gozhdua p�r s� gjalli.
       Kjo �sht� dashuria Hyjnore, manifestimi i vet Zotit
       brenda shpirtit t� njeriut, dashuria  e tij e derdhur n� zemrat
       tona. Dhe k�t� dashuri e hasim n� p�rmbajtjen esenciale t�
       secil�s doktrin� fetare, nga krishterimi e deri tek budizmi. T�
       gjitha religjionet predikojn� dashuri, t� cil�n edhe e
       konsiderojn� si virtytin m� t� lart� njer�zor. Sa bukur e thot�
       k�t�  Sh�n J. Klimakos: �Kur e t�r� qenia e njeriut �sht� e
       p�rzier me dashurin� e Zotit, at�her� trupi, si nj� pasqyr�,
       tregon shk�lqimin e shpirtit � tij�.
       Kur �sht� fjala te fuqia e dashuris�, nuk mund t�
       mos i p�rmend edhe vitet e lavdishme t� pajtimit t� gjaqeve. Sa
       e sa njer�z, t� gjymtuar fizikisht e shpirt�risht nga kjo
       murtaj� e mallkuar, fal�n gjakun e m� t� dashurve t� tyre, vet�m
       e vet�m p�r hir t� dashuris� ndaj atdheut, p�r hir t� dashuris�
       njer�zore. A nuk �sht� kjo v�rtet Hyjnore?
       Prandaj, le ta hedhim far�n e dashuris� n� zemrat
       tona, le ta kultivojm� k�t� ndjenj� Hyjnore. Kur dashuria
       kultivohet, ajo b�het pjes� e p�rhershme e qenies son�, b�het
       nj� �el�s q� hap �do port�, b�het nj� pishtar q� ndri�on secil�n
       rrug�, nj� shk�ndij� q� ndez secil�n zemr�n, nj� ndjenj� q�
       zbukuron dhe shenjt�ron shpirtin.
       
       Fund
       
       Aforizmat jan� marr nga libri i D. Demakut �Mendimi pozitiv n�
       jet� -AFORIZMA�
       Autor : Sabir KRASNIQI
       *****************************************************
       Page 1 of 1