DIR Return Create A Forum - Home
---------------------------------------------------------
Ndjenja
HTML https://ndjenja.createaforum.com
---------------------------------------------------------
*****************************************************
DIR Return to: PSIKOLOGJIA
*****************************************************
#Post#: 282--------------------------------------------------
Psikologjia si Shkence
DIR By: Mondi
Date: February 9, 2012, 3:58 am
---------------------------------------------------------
Psikologjia si shkencė definohet nė mėnyra ndryshme si
definicion,dhe e gjithė kjo mund tė krahasohet nė bazė tė
periudhave qė ėshtė zhvilluar kjo shkencė, por duke u mbėshtetur
nė literaturėn shkollore psikologjia ėshtė studim shkencor i
sjelljes dhe proceseve mentale. Pastaj psikologjia konsiderohet
shkencė e sjelljes dhe e kognicionit dhe nė fund pėrkufizimi apo
definicioni i tretė ėshtė studimi shkencor i sjelljes, pėrvojės
dhe proceseve mentale.
Nga kėto pėrkufizime tė psikologjis dallohen tre koncepte
kryesore: pėrvoja, proceset mentale dhe sjellja, dhe
parashtrohet pyetja se nė ēka mendohet kur flitet pėr kėto tre
koncepte, atėherė mund tė themi: Mendohet nė atė qė individi
pėrjeton dhe bėn, p.sh: ai mendon, pėrkujton diēka, shikon njė
pikturė nė ekspozitė, dėgjon njė koncert (kėto janė procese
mentale); nėse frikėsohet, xhelozon, shpreson, dashuron, urren (
kėto janė pėrjetime personale); ndėrsa kur shkruan poezi,
vallėzon, kompozon, luan tenis, pikturon (atėherė bėhet fjalė
pėr sjelljen).
Historiku i shkurtėr i zhvillimit tė psikologjisė
Daton qė nė mesjetė por e pėrfshirė nė shkencat filozofike nga
filozof tė njohur qė ishin nė atė kohė, kohė pė tė cilėn u bė e
famshme nga pėrndjekjet, masakrimet dhe vrasjet e shkencėtarėve
(Xhordano Bruno, Galile Galilei etj), arsye qė nuk lejoi te
vazhdonte te zhvillohej kjo shkencė ishte pra kisha katolike nė
Greqin antike. Pra kjo vėrteton se njeriu qė moti ėshtė orovatur
ta shpjegojė nė ndonjė mėnyrė veten dhe jetėn e tij tė
brendshme.
Ndėr pikpamjet e para dhe mė tė njohura mbi fenomenet
psikologjike janė ato tė Sokrati, Platonit dhe Aristotelit, ku
shtruan ēėshtje fundamentale lidhur me jetėn mentale: ēėshtė
vetėdija? A janė njerėzit qė nga lindja racionalė apo
irracionalė? Kėto ēėshtje janė elemente kyēe tė pikėpamjes
kognetive nė psikologji.
Disa ēėshtje tė tjera tė shtruara nga filozofė janė nėlidhje me
natyrėn e trupit dhe sjelljen njerzore.Babai i medicinės
Hipokrati ishte interesuar fuqishėm dhe thellėsisht pėr studimin
e funksioneve tė organizmit dhe pjesėve tė tij, studimet dhe
konstatimet u ndėrtuan mė vonė nė pikėpamje bilogjike nė
psikologji.
Pikpamjet psikologjike deri nga gjysma e shek.XIX kryesisht
jepeshin nga filozofėt. Ndėr tė tjerash kemi dhe pikpamjen e
filozofėve nativistė dhe empiristė.
Sipas pikamjes nativiste qenia njerėzore vjen nė jetė me njė
grumbull njohurish dhe aftėsish tė kuptimit tė realitetit.
Dekarti pėrkrahte kėtė pikėpamje qė njihej me iden mbi trupin
makinė, ku pohonte se trupi mund tė studiohet sikurse edhe
makinat. Kėtu i ka rrėnjėt pikėpamja e pėrpunimit tė
informacionit.
Pikėpamja empiriste pohon se njohurit arrihen permes pėrvojės
dhe kontaktit apo bashkėveprimit me mjedisin. Xhon Lloku, ku
sipas tij me rastin e lindjes, mendja ėshtė si njė letėr e
bardhė tabula rasa, mbi tė gjitha pėrvoja shkruan njohuritė
dhe kuptimet, krahas pjekuris sė individit. Kjo pikpamje bėri qė
tė lindė psikologjia asociacioniste.
Njė ngritje e rėndėsishme cilėsore nė zhvillimin e psikologjisė
bėhet nga mesi i shek.XIX, kur fillon intensivisht zbatimi i
hulumtimeve eksperimentale edhe ne psikologji, pas themelimit tė
laburatorit tė pare psikologjik nė Lajpcing tė Gjermanisė, mė
1879 nga filozofi gjerman V.Vunt. Pastaj u hapen laboratore tė
tilla nė Francė, Angli, Itali, Rusi dhe SHBA. Prej kėsaj date
psikologjia konsiderohet shkencė e pavarur.
*****************************************************
Page 1 of 1