gopher.createaforum.com/1/forums/ndjenja/p/576

   DIR Return Create A Forum - Home
       ---------------------------------------------------------
       Ndjenja
  HTML https://ndjenja.createaforum.com
       ---------------------------------------------------------
       *****************************************************
   DIR Return to: FILOZOFIA
       *****************************************************
       #Post#: 4744--------------------------------------------------
       Var�sit� q� na sundojn� !!
   DIR By: LoveR
       Date: November 23, 2012, 3:11 am
       ---------------------------------------------------------
       Laureta Miftari
       Var�sia
       P�r t� th�n� q� n� fillim pesh�n e rob�rimit nga g�lltitja e
       substancave psikoaktive n� p�rmasa t� sh�ndruara n� vart�si: ata
       rijn� t� ngulitura n� tru p�r sa jeta. Asnj�her� nuk mund t�
       themi se shp�tuam p�rgjithmon�. Var�sit� e fituara nga ky lloj
       substancash n� rastin d�rmues nuk jan� d�shira t� tepruara ndaj
       ahengut apo �do lloj ahengu tjet�r se ata jan� prezente edhe pa
       ndihm�n e tyre. Konsumimi �sht� pasoj� e d�shirave shtazarake t�
       subjektit. Por t� shohim se pse nuk ka mund�si t� shk�putjes s�
       sigurt nga k�to substanca. Shembulli m� i mir� �sht� se edhe pas
       shum vjet�sh abstenimi, mjafton nj� rik�thim i vet�m p�r t�
       filluar konsumin. Mjafton q� ish alkoholiku vet�m ti marr er�
       pijes "s� vet" p�r t�iu rrekur got�s. Nj� p�rjashtim shum i
       vog�l b�n ngadisaher� kokaina p�r t� cil�n do t� shohim m�
       tutje. Kur t� flasim p�r duhanxhijt, nuk do t� sh�rbehem me
       asnj� statistik� p�r t� v�rtetuar t� v�rtetuar�n nga t� gjitha
       qendrat bot�rore p�r sh�rim dhe statistik�. Un� do t� ndalem n�
       rastin konkret t� vet bisedave n� mes vete kur flasim mbi ata q�
       lan duhanin me muaj e vite. Sa nga ta q�ndruan p�r t�r� jet�s
       dhe sa nga ta i u rek�n p�rs�ri nikotinit. Disa edhe n� mos m�
       shum her� e lan� dhe prap e ngjit�n duhanin me arsyetimin e
       llojit : � Erdhi tezja nga fshati dhe m� tregoi se i kishte
       ngordhur dhija e m� ra keq� U m�rzita shum p�r te dhe e ndoza
       nj� cigare, sebep dhija e ngjita p�rs�ri k�t� �. � Ky �sht�
       vet�m nj� ilustrim mes arsyeve banale kur rimirret duhani e pra,
       n�se dini dikend me t� vertet� t�i ket� rrezistuar tentimit, a
       nuk �sht� ai vall� dikush q� i kanoset rreziku i vdekjes s�
       af�rt nga duhani...?
       Momentet kritike
       Gjat� jet�s, �do kush pa p�rjashtim, kalon, p�rjeton dhe ndien
       dob�si n� raste t� ndryshme si q� jan� ndarja nga t� dashurit,
       dashuria e humbur, ndjenja e vetmis�, mossuksese shkollore e
       profesionale e shum t� tjera shkaqe t� panum�rta. N� k�to koh�
       jemi m� t� ekspozuar kanosjes� Mjafton q� nj�her� t� k�rkojm�
       ikje nga vuajtja n�p�rmjet ndonj� mrekullije q� na e k�then
       haren�. Mund t� jet� kjo nj� loj� falas n� internet dhe truri
       haron vuajtjen duke u dh�n� pas sensacioneve q� sjell� ky
       aktivitet. Euforia, dopingu, d�shira p�r t� fituar dhe ja,
       mendimet e lodhshme k�thehen dikah tjet�r. Shum� mir� n� fillim,
       dhe pasiq� �dokush �sht� i lir� t� � sh�rohet � me leht�si e pa
       pasoja eventuale an�sore nga ndonj� prodhim farmakologjik, n�
       m�nyre naive i n�nshtrohet vesit q� kalon me furi n� vart�si.
       Shum m� t� ekspozuar jan� adoleshent�t se ata, lojrat i kan� n�
       fillim p�r arg�tim q� s� shpejti k�thehet n� katrahur� p�r
       ardh�rin� e vet si edhe p�r prind�rit q� p�rjetojn� zbarpsjen e
       f�mis� n� shkollim dhe d�shir� p�r pun�. Por, ky grup moshe,
       �sht� gjithashtu i ekspozuari i par� ndaj drogave t� ndryshme q�
       sh�ndrohen n� s�mundje (toksikomania tani konsiderohet s�mundje
       dhe fatmirsisht kjo tendenc� e kaplon gradualisht t�r� bot�n
       k�shtuq� kurrimi mer p�rmasa serioze pa paragjykime fyese) t�
       gjat� dhe t� mundimshme p�r sh�rim.
       Konsumimi i par� kaloi. Pason familiarizimi q� vjen menj�her�
       pas t� dytit apo t� tretit kontakt dhe tani m� flasim p�r
       rob�rim ndaj substanc�s (apo objektit).
       Faktori gjenetik
       Duke konsultuar studime t� ndryshme gjenetike e psikiatrike, nuk
       �sht� aspak p�r t� l�n� pas dore t� dh�nat se nuk egziston nj�
       gjen i vetmuar i familiarizimit me substancat psikoaktive...
       P�rkundrazi, k�to gjene jan� n� num�r t� madh. N� k�t� kontekst,
       duhet pasur parasyshe se ata q� anojn� gjenetikisht nga nj�
       substanc� e kur bien n� kontakt me t� shprehin gatishm�ri e anim
       t� lidhen m� shpejt� ndaj prodhimit t� "njohur" dhe "drita" e
       gjelb�r ndizet menj�her� pasiq� nga e para sekretojn� dopamin�
       (p�r nj� cigare duhan, sekretimi zgjat rreth 20 minuta) kurse ky
       proces te persona t� tjer� zgjat duksh�m m� pak. N�se k�saj
       dashurie n� kontakt t� par� ia shtojm� edhe faktorin psikologjik
       e karakterial, ather� rob�rimi �sht� i rrufesh�m.
       Faktori ikje nga vuajtja
       Faktori tjet�r �sht� ikja (dalja) nga vuajtja. Mungesa e
       aft�sis� p�r t� duruar dhimbjet psiqike apo fizike �on subjektin
       q� n� �do m�nyr� t� k�rkoj leht�sues t� jasht�m. Shp�timi,
       sidomos n� koh�t m� t� reja �sht� para dore, n� �do k�nd e
       rrug�...
       Faktori senzacion
       N� k�t� grup m� s� shumti i gjejm� ata q� k�rkojn� senzacione n�
       nd�rmarrje sportive spektakulare. Nga pamund�sia p�r arritje
       maksimale ose nga kalimi i mosh�s (plakja sportive), fillon
       mungesa e k�naqsive t� k�rkuara dhe paraqitet shpraztia
       psikologjike p�r senzacione. Ky grup, m� s� shumti i b�n thirrje
       alkoholit dhe drog�s�
       Faktori shum i r�nd�sish�m q� �on shpesh n� gremin�n e vart�sis�
       nga substancat psikoaktive �sht� gjall�ria e tep�rt e trurit.
       K�to person� nuk jan� n� gjendje t� p�rq�ndrojn� mendimet e veta
       n� nj� rradhitje t� rendomt� mbi di�ka. Ata mendojn� pa pushim
       mbi qindra e mija gj�ra n� t� nj�jt�n koh�. Nuk jan� asesi n�
       gjendje t� shk�puten nga ku varg i pafund dhe m�nyra p�r
       ngadalsim t� eja-shkove trunore zakonisht k�rkohet n� kokain�
       Faktor�t e lart�p�rmendur ndihmuan shum n� betej�n e disa
       mjek�ve shkenc�tar� t� mir�fillt� q� m� n� fund, n� shum shtete
       var�sia nga substancat psikoaktive t� num�rohet s�mundje dhe kjo
       b�n t� mundshme p�rcjelljen m� adekuate p�r ndihm� dhe sh�rim t�
       personave t� prekur nga kjo barr� e r�nd� psikofizike q� demton
       r�nd� edhe shoq�rin� moderne n� mbar� bot�n. Sot njihet shkenca
       dhe specializimi mjek�sor n� termin mjek-adiktolog e q� mer m�
       s� miri p�r sip�r kurrimi nga k�to vart�si).
       #Post#: 4745--------------------------------------------------
       Re: Var�sit� q� na sundojn� !!
   DIR By: LoveR
       Date: November 23, 2012, 3:13 am
       ---------------------------------------------------------
       Familjarizimi dhe skllav�rimi nga droga
       Alkoholi
       Nd�r vras�sit e ngadalsh�m shum t� p�rhapur �sht� alkoholi dhe
       besoj se rradhitja e tij n� rangun e drog�s �sht� m� se i sakt�.
       Si edhe duhani, ai vret ngadal dhe shum shpejt. Numri i
       viktimave �sht� shum m� i lart� edhe se nga drogat e quajtura t�
       forta - t� ngurta. P�rpos rrezikut t� pakund�rshtuesh�m nga
       vdekja e parakohshme, q�ndron edhe sindromi i r�nd� i
       p�rjashtimit nga jeta shoq�rore q� akoma m� tep�r shton oreksin
       (poqese doni, po them etjen) p�r t� pi gjith�nj� m� tep�r pasiq�
       personi e ndjen� thell� k�t� hedhje anash�
       Jan� hipokrit� ata q� propagandojn� dhe mbrojn� pimjen me mas�
       apo "me mend" se ajo nuk q�nka aspak e rrezikshme dhe e d�mshme�
       E ku �sht� masa ? Cila �sht� ajo ? Shum fillime b�hen me mas�
       dhe vdesin "me mas�". Vet�m ai q� ka pi nj�, m� s� shumti dy
       her� gjat� dyzet - pes�dhjet� vjet�ve thot se ka pi jasht� mase.
       T� tjer�t, edhe ata m� t� zhytyrit n� vart�si shum� rrall� thon�
       "u deha pa mas�" dhe shtojn� p�r t� treguar se megjithat� nuk e
       tepruan duke th�n�: "... po u ktheva n� k�mb�t e mia n�
       sht�pi...". Po mar edhe nj� shembull tejet t� r�nd�sish�m n�
       bot� k�tyre viteve t� fundit i cili demaskon p�rfundimisht
       pirjen me mas� : nj� got� ven� prej dy dcl mjafton p�r t� ngr�n�
       nj� d�nim t� madh t� qarkullimit rrugor dhe n� rast p�rs�ritje
       t�rhjekje t� lejes p�r grahje. Zero presje pes� p�rmij�shi n�
       gjak �sht� jasht� mase� No comment p�r ata q� pijn� dhe
       propagandojn� "mas�n" dhe nj�herit le t� urdh�rojn� e zbulojn�
       pse ky kufizim rigoroz i p�rqindjes�
       Kur bisedojm� p�r d�met e alkoholit, do t� p�rmend faktin se
       vet�m n� Franc� evidentohen prej 3 000 gjer m� 7 000 lindje me
       deformime neonatale n� vit. Nuk do t� merrem m� tep�r me
       statistika sepse q�llimi i shkrimit �sht� i tjet�r natyre�
       Sh�rimi nga kjo vart�si alkoholike �sht� shum i v�shtir�, gati i
       pakapsh�m. G�lltitja e ila�eve q� provokojn� t� vjellura nuk
       ndihmon aspak se ata nuk sh�rojn� dhe e largojn� nga dit�t e
       para t� kurrimit pacientin nga marja e tij. Nuk ndihmojn� m�
       tep�r as kontrollet rigoroze n�p�r qendrat spitalore t�
       "shp�rlarjes" sepse me t� dalur nga ky "karantin" subjekti i
       rreket got�s dhe var�sia q�ndron pa nd�rprerje. Rastet e
       largimit nga gota jan� shum� t� rralla gj� q� t� gjith� e dijm�
       nga vet jeta e p�rdit�shme. Mundohuni ti num�roni n� gishtat e
       nj�r�s dor� njer�zit q� i njihni si t� varur nga alkoholi e q�
       kan� arritur t� largohen definitivisht nga konsumimi qofshin ata
       edhe njer�z q� thon� p�r vehte se pijn� me mend.
       Mbrojtja
       P�r t�u mbrojtur m� s� miri nga nj� rob�rim eventual, m�nyra m�
       e mir� dhe efikase �sht� q� tryez�n tuaj prind�r, ta mbushni me
       pije freskuese natyrore, minerale dhe l�ngje tjera pem�sh duke i
       larguar rrept�sisht aperitivet e ndryshme.
       N�se v�rreni se f�mia i juaj (sidomos n� adoleshenc�) pin
       alkohol, dijeni se ai tanim� gjindet ne faz�n e keqp�rdorimit
       dhe k�rkoni ndihm�n e specialistit p�rkat�s se si q� p�rmenda,
       shum shpejt� b�het von� dhe sh�rimi, tejet i pasigurt.
       Kanabis (marihuana, hashishi (hashashi) dhe vaji (�sht� shum pak
       i njohur)
       Tendencat p�r ta quajtur k�t� drog� t� but� q� n�nkupton t�
       parrezikshme, krijon nj� mund�si m� tep�r p�r t�u kapur pas saj.
       Harohet se k�t� "kullos�" e p�rdor�n me shumic� rinia dhe
       f�mijt�. Them f�mijt� se fillohet aty nga mosha 13 vje�e dhe
       k�shtu shkat�rron pa m�shir� ardhm�rine e brezit m� t� njom�.
       Kjo drog� p�rdoret apo nis� t� p�rdor�t m� me pakic� mbi mosh�n
       30vje�e kurse nga mosha 50 vje�are e m� lart� ajo nuk gjen
       p�rdorim gati fare.
       P�rndryshe dihet se n� bot�, vendin n� e par� q�ndron Zelanda e
       Re me 75% konsumator� dhe pas saj vijojn� ShBA etj.
       Var�sia nga kjo drog� shkaktohet se ajo liron dopamin� q� sjell�
       ndjenja t� k�naqsis� e mu kjo �sht� karakteristika kryesore e t�
       gjitha substancave q� mbjellin k�t� veti. N� rastin konkret,
       kalimi nga p�rdorues i herp�rhersh�m n� kronik b�het nga ai
       moment kur subjekti konstaton apo ka ndjenj�n se kjo i ndihmon
       t� jetoj m� mir�. Q� nga ky moment, flasim p�r vart�si t�
       v�rtet�. Rreziku tjet�r q�ndron edhe aty se muajt� e par� kjo
       drog� nuk shkakton nj� vart�si. Vet�m pas muaj�ve t� par�
       personi fillon t� mos mundet pa t�. Tani shpresat se nj� dit�
       jeta do t� vaj mbar� dhe se m� nuk do t� ket� nevoj� p�r k�t�
       substanc� e do t� shk�putet vet�m me nj� t� th�n� "ndal" ose me
       nj� kurrim t� thjesht� �sht� nj� utopi e mbjell� n� tru si
       p�rgjigje shpres�s se nj� dit� do t� largohemi nga kjo vart�si�
       Kokaina
       Kjo drog� njihet me fam�n se t� �mend. Eh po. Ajo t� b�n zot t�
       bot�s dhe t� qiejve� K�naqsia m� e madhe q�ndron se zbritja nga
       qielli nuk �sht� e shpejt� si me substantcat tjera psikoaktive.
       Zbritja n� fer vjen vet�m pas 3-5 dit�sh. Ja pra pse disa
       mendojn� se kokaina nuk na skllav�ron. Por nuk duhet haruar se
       me t� v�rtet� n� fillim konsumohet vet�m n� fund t� jav�s. Ani
       mir� pra, e n�se k�tu nuk shofim nj� vart�si at�her� pse nevoja
       e pakalueshme q� t� konsumojm� p�rs�ri n� fund t� jav�s tjet�r?
       Kur zbritja fillon, e ajo �sht� ramje e lir� nga lart�sia,
       shumica e kokainoman�ve p�rdor parashut�n p�r ngadalsim,
       parashut�n alkohol. Megjithat�, �do gj� ngat�rohet : puna e
       zemr�s, shtypja, f�l�ijt� nguren e dh�mb�t k�rc�llojn� edhe pse
       personi nuk e d�shiron k�t�, muskujt� iritohen e nuk l�n� t�
       qet�. Kulminacioni i ferrit : d�shira e dhet�fisht� p�r dashuri
       sh�ndrohet n� h�. �far debakli i papar� ! Po paranoja ? �ka t�i
       b�jm� asaj ? Friga nga vdekja, friga nga p�rcjellja e agjent�ve
       t� ndrysh�m ?! Krejt� k�to uragane shpirt�rore �ojn� drejt�
       vet�vrasjes.
       �sht� e njohur se kokaina sh�ndron personin n� megaloman dhe �do
       zbritje n� dinamik�n e jet�s reale b�het fer. Duhet p�rs�ri
       produkti q� liron dopamin� p�r tu ngritur n� lart�si mbret�rore
       t� bot�rave�
       P�rpos k�saj, si kulminacion, kokaina e ka nj� veti tjet�r shum
       t� keqe : r�zon shpejt�. Shpesh brenda disa muajve, por e ka
       nj�, m� lejoni ta quaj, t� mir� ndaj drogave tjera. Ajo pas nj�
       kurrimi korekt disa mujor�, ka gjasa shum� m� t� mira mbi t�
       gjitha prodhimet tjera psikoaktive, t� harohet p�rgjithmon�. M�
       nj� fjal�, mjekimi nga var�sia me kokain� �sht� m� i suksessh�m�
       Heroina, kjo "heroin�" mbrojt�se e jon�
       Kjo substanc� ka fam�n t� jet� prind, shok besnik q� na mbron�
       Dit�n na e b�n� t� bukur, nat�n na e b�n� t� bukur.
       Por kur mungon ? Por para se t� mungoj ?
       Para se t� mungoj dashurohet aq shum sa q� shpesh e konsumohet
       me tepric�fatale, vdekjeprur�se. Nuk ka aspak ironi es as humor
       t� zi dhe as q� �sht� q�llimi t� arrij nj� efekt t� till�.
       Shprehem n� k�t� m�nyr� vet�m p�r t� v�n� n� pah sa m� duksh�m
       rrezikun q� bart� me vehte ky prodhim morfik e q� ofron nj�
       rehati shpirt�rore, eufori dhe ekstaz�. Ndikon n� form� t�
       anksiolitikut dhe antidepresor. Mir�po kjo nuk zgjat vet�m disa
       muaj t� vegj�l dhe pastaj fillon koha e nevoj�s s� pashtershme
       (craving). K�to koh� shpesh fillon epopeja e shtimit t� doz�s.
       Mungesa q� paraqitet p�rcillet me djersitje, dridhje t� trupit,
       pagjum�si, vjellje dhe shtremb�rim psiqik. P�r m� tep�r, kjo
       drog� n� syt� e mas�s �sht� nj� nga m� t� k�qijat. Ajo
       simbolizon st�rngarkimin dhe vdekjen. Mos t� flasim p�r vitet
       AIDS kur p�rdoruesit e heroin�s ishin grupi m� i kanosur se
       huazonin gjylp�rat nga nj�ri tjetri k�shtu p�rhapnin epidemin�.
       Dhe ky rrezik nuk �sht� �ranjosur akoma, sidomos n� vendet
       ekonomikisht t� dobta ku mund�sit� p�r preventiv� jan� mizerje e
       v�rtet�.
       Ecstasy
       Kjo sintez� daton prej koh�s s� para Luft�s s� Par� bot�rore dhe
       dallon kryk�put nga dit�t e sotshme. U zbulua n� Gjermani dhe
       p�rdorej n� rradh�t e ushtris� p�r t� mposhtur lodhjen, frik�n,
       urin� N� vitet e shtat�dhjeta paraqitet p�rs�ri n� mjeksi
       (ShBA) me q�llime terapeutike por u p�rjashtua shpejt�sisht nga
       autoritetet dhe u shti n� grupin e narkotik�ve t� ndaluar nga
       ana OKB.
       Ajo q� nuk gjeti aplikim n� psikiatri, gjeti vend n� gjeneratat
       m� t� reja poashtu viteve t� shtat�dhjeta n� Kanad� e m� von� n�
       Evrop� dhe vende tjera t� bot�s.
       Nga p�rdorimi i par�, p�rmenda m� lart�, sot nuk ka mbetur asgj�
       se tani kjo substanc� q� duhej ngritur efikasitetin e luftar�ve,
       u sh�ndrua n� "pilul� t� dashuris�". Sot kjo substanc� n� hapat
       e para edhe nuk �sht� aq t�rheq�se se sjell� ankth dhe tharrje
       t� goj�s (kanoset nj� rrezik i madh nga dezitraimi, �sht� mjaft�
       me rend�si q� konsumatori t� mar shpesh ajr t� paster jasht�
       lokalit dhe t� pij me shumic� langje (shih edhe m� posht�!) dhe
       ngren presionin arterik, mir�po, k�to efekte kalojn� shpejt� dhe
       fillon faza e hapjes ndaj bot�s, ndjenja e mir� shpirt�rore dhe
       e liris�. D�shira p�r atmosfer� t� mrekullushme dhe prekjet
       trupore t� af�rta jan� vetia dhe efekti i d�shiruar dhe i korrur
       n� k�to momente. Ja pse ecstasy b�het pilul� e diskotekave dhe
       mbr�mjeve muzikore (sidomos tekno).
       Efektet zgjasin 4-6 or� pas konsumimit e n� raste t� doz�s s�
       shtuar edhe gjer me 10 or�. Mir�po pas k�saj kohe paraqiten or�t
       e zbehjes q� mund t� zgjat gjer m� tri dit� e q� mund leht�sisht
       t� provokoj depresionin psiqik.
       �sht� me r�nd�si t� p�rmendet se n� fillim kjo substance
       provokon gjithashtu munges� t� langjeve, ngren temperatur�n
       trupore dhe v�shtirson pas mas� muskujt� dhe veshk�t. Kjo sjell�
       pas vehte epilepsi e n� raste m� t� rralla paraqitet t� verdhit
       (hepatiti) akut dhe helmues q� sjelle vdekje t� shpejt�.
       �sht� shum e r�nd�sishme q� p�rdoruesit e k�saj substance q� s�
       paku t� ken� kujdes t� madh gjat� konsumimit sepse n� k�t� grup
       prodhimi b�hen spekulime t� m�dha e duke u z�vend�suar p�rb�rja
       me elemente mjaft� t� rrekikshme si q� jan� psikotropet e llojit
       t� amfetamin�ve, barbiturik�t analgjesik�t dhe t� tjera produkte
       q� k�t� pilul� e b�jn� akoma m� t� kanos�se.
       Si p�rfundim them se duhet ndoshta pritur edhe 3-5 vjet� p�r t�
       mundur t� flasim m� mir� e m� qar�t p�r pasojat dhe d�met e
       k�saj� droge relativisht t� re. Sa prej konsumuesve do t�
       paraqiten me deficite t� ndryshme n� kuptimin relacionel, emotiv
       dhe sindrom t� parkinsonit?
       Para se t� mbyll� punimin, k�shilloj t� gjith� q� konsumojn�
       qoft� dhe vet�m n� raste t� ralla k�t� pilul� t� konsideruar si
       m� e parrezikshmja, t� ju drejtohen specialist�ve adekuat� p�r
       konsultime dhe ndihm� q� zvoglon reziqet q� jan� p�rpara�
       Duhani
       Mbi pakot e duhanit n� shum vende t� bot�s tani shkruan se
       duhani shkakton vdekjen. Simbolikisht shprehur, cowboy-i i
       Marlboro-s "vdiq". Po pra duhani sjell vdekjen e parakohshme. Ai
       vret dhe vret me nj� "ngadal�" t� shpejt�, por me mundime t�
       gjata. Vrasje mizore� S�mundje e mushk�rive, eshtrave, m�l�is�,
       trurit. K�t� e them duke u bazuar n� rezultatet dhe parashikimet
       mjaft� serioze t� realizuara nga qendra t� specializuara si dhe
       nga Qendra Bot�rore p�r Sh�ndet�si (OBSh) q� vler�son se m�
       vitin 2020 shkaku kryesor p�r vdekje t� parakohsme do t� jet�
       duhani.
       P�r t� kuptuar k�t� edhe nuk duhet shum filozofi sepse mjafton
       t� shofim mosh�n e atyre q� fillojn� duhanin dhe do t� shohim se
       thithjet e para t� drejtp�rdrejta b�hen nga mosha 11-12vj. T�
       mos flasim p�r f�mijt� e ekspozuar tymit (s� pari t� prind�rve)
       q� nga fetusi e poqese doni edhe para, pasiq� prind�rit kan� t�
       rrasura qelizat e tyre me nikotin�. N� vend q� vehten e sidomos
       foshnjen t� ushqehet me frute e bylmet, prind�rit duhanxhi, i
       japin t� g�lltis katran�
       T� k�thehem rishtazi te mosha e parap�rmendur dhe t� them se
       tanim� n� bot�, dihet se nikotini edhe nuk �sht� d�mi i par� dhe
       shkaktues kyq i vart�sis� !!! Fabrikant�t e cigareve me mjeshtri
       shtuan amoniakun dhe p�rb�rje tjera q� ndihmojn� n� p�rmirsimin
       e shijes s� tymit e sidomos rrisin vart�sin� . Amoniaku vet rit
       shpejt�sin� e lirimit t� nikotinit k�shtuq� ai arrin n� qendrat
       trunore shum m� shpejt� se duhani i dikursh�m i tharr� n� mure
       dhe i thurrur me dor�. Ata p�rdor�n (dhe p�rdorin) metoda t�
       rafinuara reklamuese me llojet e tyre "light" dhe "superlight"
       q� ishin t� dedikuara tregut fem�ror. Suksesi qe i rrufesh�m.
       Femra nuk u barazua ndoshta me mashkullin por iu afrua dhe tani
       q�ndron vet�m nj� hap t� shkurt�r pas n� k�t� vart�si.
       Duhani b�het edhe psiqikisht i d�msh�m q� nga momenti kur
       paraqitet friga e ngeljes pa t�. Sa her� duhanxhiu i thot s�
       pari vehtes : "Ah jo, nuk mund t� hyj n� shtrat pa cigare
       rezerve se nuk m� mer gjumi pa to. N�se nat�n zgjohem e nuk mund
       t� flej p�rs�si �do t� b�j pa cigare ??  Por kjo �sht� vet�m
       fillimi i psikozave. E keqja m� e madhe vjen n� momentin kur
       duhanxhiut i paraqitet d�shira p�r ta l�n� cigaren. Me dit�n q�
       abstenon nga tymi, fillon depresioni, nervoza, pagjumsia,
       trashja, vetjaksia (egoizmi) dhe irritime t� rrufeshme p�r �do
       imt�si e nga �do imt�sin�. Edhe nd�rprerjet m� t� shkurta
       krijojn� terroriz�m n� tru dhe terorozohen edhe ata q� jetojn�
       n� bashk�si. Shembulli i besimtarit mysliman gjat� muajit t�
       shejt� t� agj�rimit �sht� m� se i qart�... Megjith�se agj�rimi
       �sht� sublim, lumturi p�r k�t� jet� dh� p�r jet�n tjet�r,
       duhanxhiu pak �an kok�n. Ai �sht� nervoz n� at� mas� sa q� e
       t�r� familja e lusin t� nd�rpres� agj�rimin se ju nxin� jet�n.
       Ai tani i sh�ndruar n� monst�r, arsyetohet se nuk mund t�
       agj�roj p�r shkak t� duhanit se nuk mund t� rij pa t� dhe b�n�
       dy gabime t� tjera n� besim dhe n� shoq�ri.
       Var�sia nga duhani �sht� s�mundje
       F�mijt�, adoleshent�t dhe ata t� moshave m� t� shkuara �sht�
       mir� t� ken� njohuri t� qarta mbi koh�zgjatjen e ahengut t�
       duhanit. Kjo zgjat� disa jav� dhe pastaj m� kalon n� vart�si
       kryene�e jet�sore. P�rfundimi im �sht� se duhani �sht� var�si
       fizike, psikologjike, e sjelljes dhe e gjesteve. Ani t� shohim
       edhe pse duhani �sht� dashuri e pasion i p�rjetsh�m. Dashuri se
       nuk mund t� shk�putemi nga var�sia e tij leht� dhe pasion pasiq�
       p�r �do cigare t� dit�s (nuk jam duke b�r� ironi, vet�m ju
       p�rkujtoj senzacionet q� rrjedhin nga ky pasion) e njohim me
       emrin e vet p�rkdhel�s, ledhatues, hyjnor�Duhet t� them se mes
       k�tyre momentve t� dashuris� me cigaren vet�m ajo q� e quajm� �
       cigare esull � ting�llon pak ftoft� e krejt� �ka vijon pastaj
       �sht� � nj� me kafe � �aj �, � cigarja e pritjes s� autobuzit �,
       � para se ta ndez vetur�n � , � e pushimit �, � e drek�s �, � e
       pas �mb�lsis� � e k�shtu me rradh� deri te ajo e � pas dashuris�
       � (pyete partnerin (partneren) t�nd(e) q� nuk e pi duhanin si e
       quan k�t� cigare !).
       Krejt� k�to emra e sjellje a harrohen leht� ? Ish duhanxhiu a
       guxon m� ti afrohet cigares, ta ndez� vet�m p�r nj� rast dasme
       apo tubimi mes shok�sh. Ai m� n�se don me te t� vert�t� t�
       rezistoj var�sis� nuk guxon as n� nj� zi m� t� madhe t� thith�
       tymin... Duhet t� ndalemi n� psen� e k�saj q� po them ?!
       T� k�thehem edhe nj� moment tek prind�t duhanxhi dhe f�mijt� e
       tyre. Krahas rrezikut p�r shendetin e vet subjekti ndikon shum
       negativisht tek f�mijt� e vet se dihet nga gjith�her� se ata
       identifikohen n� rradh� t� par� me prind�t, dhe� me m�susesin. O
       fatkeqsi p�r at� f�mi q� nj�ri nga prind�t e pin duhanin! O
       mjerim mbi mjerime p�r at� f�mi q� t� dy prind�t e pijn� duhanin
       dhe m�suesi ia v�ndon kapakun krejt� k�tij �ulli q� ia
       p�rgatisim f�mis� duke qen� plot�sisht koshient� se b�jm� krim.
       Adiktolog�t arrijt�n t� tregojn� se var�sit� nga drogat, pra dhe
       duhani jan� s�mundje. Fatmirsisht trajtimi i personave t� prekur
       nga k�to var�si b�het n� m�nyr� m� adekuate por kjo nj�herit na
       b�n t� ditur se me pirjen e duhanit e s�mujm� f�miun ton�... Ja
       pse duhanxhiu �sht� egoist� Gruaja q� nd�rpret duhanin gjat�
       shtatz�nis� por i kthehet tymit dit�n e lindjes s� f�mis� �sht�
       kulmi i t� gjith� egoizmave� Nuk flas p�r shtatzan�n q� gjakun e
       vet e ka t� lidhur n�p�rmjet k�rthiz�s s� foshnjes dhe n� vend
       t� ushqimit t� sh�ndosh�, i dhuron p�r ushqim asortiman helmesh.
       *****************************************************
       Page 1 of 1