DIR Return Create A Forum - Home
       ---------------------------------------------------------
       Ndjenja
  HTML https://ndjenja.createaforum.com
       ---------------------------------------------------------
       *****************************************************
   DIR Return to: KURIOZITETE
       *****************************************************
       #Post#: 3852--------------------------------------------------
       Zbulohet papirusi që flet për bashkëshorten e Jezusit
   DIR By: LoveR
       Date: September 21, 2012, 7:08 am
       ---------------------------------------------------------
       Përkthimi i tekstit të zbuluar
       …. “jo mua. Nëna ime më dha je[të]”
       …. “dishepujt i thanë Jezusit”
       …. “mohoje. Maria ia vlen”
       …. “Jezusi u tha atyre, ‘Gruaja Ime’”
       …. “Ajo do të jetë e aftë të jetë dishepulli im”
       …. “Lërini njerëzit e këqij të fryhen”
       …. “Sa për mua unë do të rri me të në mënyrë që”
       Edhe pse ka shumë pyetje ende pa përgjigje, ky zbulim mund të
       rindezë debatin mbi faktin nëse Jezusi qe i martuar, nëse Maria
       Magdalena ishte bashkëshortja e tij dhe nëse ai kishte një
       dishepull nga seksi i dobët
       Këto debate kanë filluar që në shekujt e parë të krishterimit,
       por janë shumë të rëndësishme sot për shkak të diskutimit mes të
       krishterëve mbi rolin e grave në kishë dhe kufijtë e martesës
       Ideja se Jezusi kishte një bashkëshorte qe temë themelore e
       librit të shumëshitur “Kodi i Da Vinçit” nga Dan Brown. Por dr.
       King thotë se nuk dëshiron të ketë të bëjë fare me kodin apo
       autorin: “Së paku, mos thoni se kjo provon që Dan Brown kishte
       të drejtë”, thotë ajo
       Krishterimi
       Një copë e vogël 4 centimetra me 8 centimetra është dokumenti më
       i hershëm që flet për bashkëshorten LAURIE GOODSTEIN, NYT
       Një historiane e Krishterimit të Hershëm në Universitetin e
       Harvardit ka identifikuar një mbetje papirusi, për të cilën
       thotë se është shkruar në gjuhën kopte në shekullin e katërt dhe
       përmban një frazë të paparë në asnjë dokument tjetër: “Jezusi u
       tha atyre, ‘Gruaja ime…’”
       Fragmenti i papirusit është më i vogël se një kartë identiteti
       me tetë rreshta në njërën anë, të shkruara me bojë të zezë dhe
       që lexohen me anë të një lenteje. Poshtë rreshtit ku shkruhet se
       Jezusi kishte një bashkëshorte, papirusi përfshin një fragment
       tjetër provokativ ku thuhet “ajo do të jetë e aftë të jetë
       dishepulli im”.
       Zbulimi u bë publik në Romë, të martën, në Kongresin
       Ndërkombëtar të Studimeve Kopte nga Karen L.King, një historiane
       e cila ka botuar shumë libra mbi biblat e zbuluara së fundmi dhe
       që është gruaja e parë që mban një nga postet e profesoratit më
       të vjetra të Amerikës, atë të profesorit të çështjeve fetare.
       Prejardhja e fragmentit të papirusit mbetet një mister dhe
       pronari ka dëshiruar të mbetet i panjohur. Deri të martën, dr.
       King ia pati treguar fragmentin vetëm një rrethi të ngushtë
       ekspertësh në papirologji dhe në gjuhën kopte, të cilët dolën në
       konkluzionin se ka shumë pak gjasa që ky dokument të jetë i
       falsifikuar. Por ajo thotë se pret që papirusi të analizohet nga
       më shumë ekspertë në mënyrë që të dilet në një konkluzion më të
       gjithëpranuar.
       Edhe pse ka shumë pyetje ende pa përgjigje, ky zbulim mund të
       rindezë debatin mbi faktin nëse Jezusi ishte i martuar, nëse
       Maria Magdalena qe bashkëshortja e tij dhe nëse ai kishte një
       dishepull nga seksi i dobët. Këto debate kanë filluar që në
       shekujt e parë të krishterimit, por janë shumë të rëndësishme
       sot, për shkak të diskutimit mes të krishterëve mbi rolin e
       grave në kishë dhe kufijtë e martesës.
       Debati është veçanërisht i zjarrtë në Kishën Katolike Romane, e
       cila ka këmbëngulur që mësuesia dhe roli i priftit nuk mund t’i
       ngarkohen grave apo burrave të martuar, për shkak të modelit të
       përcaktuar nga Jezusi.
       Dr. King dha një intervistë dhe tregoi papirusin e mbyllur në
       xham për reporterët e “The New York Times”, “The Boston Globe”
       dhe “Harvard Magazine” në zyrën e saj në kullën e Shkollës së
       Divinitetit të Harvardit. Në mënyrë të përsëritur ajo këmbënguli
       në faktin se ky fragment nuk duhet të interpretohet si një provë
       që Jezusi, personi historik, ishte me të vërtetë i martuar.
       Teksti ka shumë gjasa që është shkruar disa shekuj pasi Jezusi
       jetoi dhe e gjithë literatura e hershme kristiane e besueshme
       është e heshtur mbi këtë çështje.
       Por zbulimi është gjithsesi shumë joshës, thotë dr. King, sepse
       është dëshmia e parë që disponojmë nga antikiteti dhe që
       raporton fjalët e Jezusit që flet për një bashkëshorte. Kjo
       dëshmon gjithashtu se mes të krishterëve të hershëm ka pasur një
       debat të gjerë mbi faktin nëse Jezusi qe beqar apo i martuar dhe
       se cilin prej shembujve duhet të ndjekin besimtarët e tij.
       “Ky fragment tregon se të krishterët e hershëm kishin një
       traditë e cila fliste për Jezusin si një njeri të martuar”,
       thotë ajo. “Ne sakaq e dimë se kishte një debat në shekullin e
       dytë mbi këtë çështje e ndërthurur me debatin nëse të krishterët
       duhet të martohen dhe të kryejnë seks”.
       Dr. King mësoi fillimisht për atë që ajo e quan “Ungjilli i
       Gruas së Jezusit” në vitin 2010, kur mori një e-mail nga një
       koleksionist privat, i cili i kërkoi ta përkthente papirusin.
       Dr. King, 58 vjeçe, është e specializuar në literaturën kopte
       dhe ka shkruar libra mbi Ungjillin e Judës, Ungjillin e Maria
       Magdalenës, gnosticizmin dhe gratë në lashtësi.
       Pronari, i cili disponon një koleksion papirusesh greke, kopte
       dhe arabe, nuk është i gatshëm të identifikohet me emër,
       nacionalitet apo vendndodhje për shkak se, sipas Dr. King, “nuk
       dëshiron të përndiqet nga njerëz të gatshëm për ta blerë këtë
       dokument”.
       Kur, ku apo si u zbulua fragmenti nuk dihet. Koleksionisti e
       bleu atë së bashku me një sasi tjetër papirusesh më 1997 nga një
       pronar i mëparshëm, një gjerman. Ai ishte shoqëruar me një
       shënim me dorë në gjermanisht ku përmendet një profesor i
       Egjiptologjisë në Berlin, tashmë i ndarë nga jeta dhe e citon
       atë duke thënë se ky është “teksti i vetëm” që ekziston dhe ku
       përmendet Jezusi me një bashkëshorte.
       Pronari ia dërgoi fragmentin Harvardit në dhjetor 2011 dhe i ia
       la dr. King. Në mars, ajo e mori fragmentin në çantën e saj të
       kuqe në Nju Jork për t’ia treguar dy papirologëve: Roger
       Bagnall, drejtor i Institutit për Studimin e Botës së Lashtë në
       Universitetin e Nju Jorkut dhe AnneMarie Luijendijk, profesore e
       asociuar për religjionin në Universitetin Princeton.
       Ata e ekzaminuan papirusin, duke përdorur një lente shumë
       zmadhuese. Qe një copë shumë e vogël 4×8 centimetra. Germat qenë
       shkatarraqe dhe të dobëta, të shkruara nga dora e një amatori.
       Por kjo nuk është e pazakontë për këtë periudhë, kur shumë të
       krishterë qenë të varfër e të persekutuar.
       Parirusi ishte shkruar në gjuhën kopte, një gjuhë egjiptiane që
       përdor germa greke dhe më saktë, në gjuhën Kopte Sahidike, një
       dialekt nga Egjipti i Jugut. Ajo çfarë i bindi ata për
       origjinalitetin ndoshta qe boja në zhdukje mbi fibrat e
       papirusit dhe gjurmët e bojës përkonin me fundin e copës. Në
       pjesën e pasme, boja ishte aq e zbehtë sa vetëm pesë fjalë qenë
       të lexueshme: “Nëna im[e]”, “pemë”, “pra.”
       “Është e pamundur për t’u falsifikuar”, thotë dr. Luijendijk, e
       cila ndihmoi studimin e dr. King. Dr. Bagnall argumenton se një
       falsifikues për të realizuar diçka të tillë duhet të jetë
       ekspert në gramatikën kopte, në shkrimin me dorë dhe në ide.
       Shumica e falsifikimeve që ai ka parë kanë qenë shumë pak të
       sofistikuara për të mashtruar një ekspert. Dhe nëse bëhet fjalë
       për një falsifikim që synon të shkaktojë sensacion apo të bëjë
       dikë të pasur, pse duhet që ky dokument të mbetej në hije për
       kaq shumë vjet?
       “Është e vështirë të krijosh një skenar të logjikshëm për të
       dalë në konkluzionin se dikush e ka falsifikuar këtë gjë. Në
       botë nuk është se ka shumë papirologë”, thotë dr. Bagnall.
       Copa e disponueshme është e ashpër në të katër anët, gjë që do
       të thotë se dokumenti që mungon do të ketë pasur të dhëna në të
       majtë dhe në të djathtë, lartë dhe poshtë copës së zbuluar.
       Ndoshta kjo mund të jetë rrjedhojë e ndonjë tregtari që e ndau
       papirusin në shumë copa për ta shitur shumë herë.
       Shumica e kontekstit, për rrjedhojë, mungon. Por dr. King u
       godit nga frazat në fragment si “Nëna më dha mua jetë”, dhe
       “Maria është e vlefshme për këtë, të cilat ngjajnë me fragmente
       nga Ungjilli sipas Thomait dhe Marisë. Ekspertët besojnë se këto
       qenë shkruar vonë në shekullin e dytë dhe u përkthyen në gjuhën
       kopte. Dr. King supozon se edhe ky tekst duhet të jetë përkthyer
       nga ndonjë tekst në greqisht i shekullit të dytë.
       Kuptimi i fjalëve “gruaja ime” është jashtë çdo diskutimi, thotë
       Dr. King. “Këto fjalë nuk mund të kenë asnjë kuptim tjetër”.
       Teksti përtej fjalëve “gruaja ime” mungon. Dr. King nuk e ka
       kryer analizën e moshës së botës përmes testimit të karbonit.
       Ajo thotë se një procedurë e tillë do të kërkojë heqjen e një
       pjese të madhe të dokumentit dhe shkatërrimin e tij. Por thotë
       se do të përdorë spektroskopin, i cili mund të përcaktojë me
       afërsi moshën, duke analizuar kompozicionin kimik të shprehur te
       ngjyrat.
       Dr. King ia dha studimin e saj Revistës Teologjike të Harvardit,
       e cila i kërkoi tre studiuesve ta analizonin atë. Dy prej tyre
       vunë në dyshim autenticitetin e dokumentit, por thanë se kishin
       parë vetëm fotografi me rezolucion të ulët të fragmentit dhe
       qenë të painformuar mbi faktin se edhe papirologë ekspertë e
       kishin parë dokumentin origjinal dhe e kishin vlerësuar atë si
       autentik. Një nga të dy vuri në diskutim gramatikën, përkthimin
       dhe interpretimin.
       Ariel Shisha-Halevy, një linguiste e famshme e gjuhës kopte në
       Universitetin Hebraik të Jerusalemit tha në një e-mail: “Besoj –
       në bazë të gjuhës dhe gramatikës se teksti është autentik”.
       Pasi dyshimet kryesore u eliminuan, revista pritet ta publikojë
       studimin janarin e ardhshëm. Dr. King thotë se do të nxisë
       pronarin të bëhet publik në mënyrë që teoritë e konspiracionit
       të mos lulëzojnë siç ndodh zakonisht në këto lloj rastesh.
       Ideja se Jezusi kishte një bashkëshorte qe temë themelore e
       librit të shumëshitur “Kodi i Da Vinçit” nga Dan Brown. Por Dr.
       King thotë se nuk dëshiron të ketë të bëjë fare me kodin apo
       autorin: “Së paku, mos thoni se kjo provon që Dan Brown kishte
       të drejtë”, thotë ajo.
  HTML http://gazeta-shqip.com/lajme/wp-content/uploads/2012/09/papirusi-300x156.jpg
       *****************************************************
       Page 1 of 1