URI:
   DIR Return Create A Forum - Home
       ---------------------------------------------------------
       Ndjenja
  HTML https://ndjenja.createaforum.com
       ---------------------------------------------------------
       *****************************************************
   DIR Return to: <B>NĖNA DHE FĖMIJA</B>
       *****************************************************
       #Post#: 3781--------------------------------------------------
       Muaji i parė – rritja dhe zhvillimi i foshnjes
   DIR By: LoveR
       Date: September 13, 2012, 3:45 am
       ---------------------------------------------------------
       Nė fillim duket sikur fėmija nuk bėn gjė tjetėr, veēse ha, fle,
       qan dhe mbush panolinat. Nė fund tė muajit tė parė ai do tė jetė
       shumė mė i gjallė dhe komunikues. Gradualisht do fillojė tė
       lėvizė trupin e tij mė lehtėsisht, sidomos kur fut duart nė
       gojė. Ju tashmė e kuptoni qė ju dėgjon kur I flisni, ju shikon
       kur i flisni dhe lėviz trupin pėr t’u pėrgjigjur ose pėr tė
       tėrhequr vėmendjen. Por pėrpara se tė eksplorojmė aftėsitė e
       tij, le tė shohim ndryshimet qė do tė ndodhin nė paraqitjen e
       tij fizike gjatė muajit tė parė.
       Rritja dhe pamja fizike
       Kur fėmija juaj lindi, pesha pėrfshinte dhe tepricat e lėngjeve,
       tė cilat humbin nė ditėt e para. Shumė bebe humbin njė tė
       dhjetėn e peshės, pastaj e rimarrin nė pesė ditė, kėshtu
       afėrsisht mbas dhjetė ditėsh do tė kenė peshėn e lindjes.
       Shumė bebe rriten shumė shpejt mbasi rimarrin peshėn e lindjes,
       sidomos gjatė shpėrthimeve tė rritjes qė ndodhin rreth ditės sė
       7-10-tė dhe pėrsėri midis tre dhe gjashtė javėve. I porsalinduri
       nė kohė shton afėrsisht 20-30 gram nė ditė dhe pėr njė muaj
       peshon afėrsisht 4 kilogram. Ai rritet 2.5 deri 4 cm gjatė
       muajit tė parė.
       Djemtė peshojnė pak mė shumė se vajzat, rreth 400 g dhe janė pak
       mė tė gjatė rreth 1.25 cm.
       Pediatri juaj do t’i kushtojė njė vėmendje tė veēantė rritjes sė
       kokės, sepse ajo tregon rritjen e trurit. Kafka do tė rritet
       shumė gjatė katėr muajve tė parė, mė shumė se kurrė gjatė jetės.
       Perimetri i kafkės sė njė tė porsalinduri ėshtė afėrsisht 35 cm
       dhe pas njė muaji arrin nė 37.75 cm. Djemtė janė pak mė tė
       mėdhenj se vajzat, koka e djemve ėshtė mė e madhe: diferenca
       ėshtė mė pak se 1 cm.
       Gjatė javėve tė para trupi i tė porsalindurit, i mėsuar gjatė
       nėntė muajve tė rrijė mbledhur nė barkun e nėnės, do tė fillojė
       tė drejtohet. Ai fillon tė shtrijė kėmbėt dhe duart dhe shpesh
       harkon kurrizin. Kėmbėt dhe duart mund tė vazhdojnė tė
       rrotullohen, kėmbėt nga brenda. Kėto janė normale deri nė muajin
       e 5-6-tė dhe zakonisht korrigjohen gradualisht. Nėqoftėse do tė
       vazhdojnė mė gjatė duhen konsultuar me pediatrin, por kėto janė
       raste shumė tė rralla.
       Nėqoftėse bebi juaj ka lindur me rrugė vaginale, kafka duket e
       deformuar mbas lindjes por shpejt do tė marrė formėn normale.
       Ēdo deformim i kokės do tė ikė mbas njė ose dy javėve. Njollat e
       kuqe rreth syve do tė ikin mbas tri javėve.
       Njė problem tjetėr janė “aknet e bebit’’ Kėto janė si puērra tė
       vogla qė dalin nė fytyrė, zakonisht nė javėn e 4-5 tė jetės.
       Mendohet se ato shkaktohen nga stimulimi i gjėndrrave yndyrore
       nga hormone e nėnės qė kalojnė nga placenta gjatė shtatzanisė.
       Nė kėto kushte duhet patur kujdes nga ilaēet e pėrdorura pėr
       larjen e rrobave dhe tė mbeturinave tė qumėshtit nė fytyrė. Nėse
       bebi juaj ka akne, pėrdorni njė picetė tė pastėr tė butė nėn
       kokė dhe pastrojani njė here nė ditė fytyrėn butėsisht me sapun
       tė butė, pėr tė hequr mbetjet e qumėshtit ose tė ilaēit. Lėkura
       e fėmijės tuaj ndryshon ngjyrėn nga rozė nė blu.
       Duart dhe kėmbėt mund tė kenė njė ngjyrė mė blu se pjesėt e
       tjera tė trupit. Kjo ndodh se enėt e gjakut nė kėto zona janė mė
       tė ndjeshme nga ndryshimet e temperaturės tė ftohtit. Pra tek
       duart dhe kėmbėt qė janė tė zbuluara kalon mė pak gjak, duke
       bėrė qė tė duken mė tė zbehta apo blu, por nėse ne do tė
       lėviznim duart dhe kėmbėt, do tė shihnim se ato shpejt bėhen
       rozė pėrsėri.
       Raporti me mjedisin
       • Tė ushqyerit ėshtė mjeti kryesor i komunikimit me mjedisin.
       • Po tė preket nė kėndin e buzėve me gishtin e dorės (ose
       ēfarėdolloj mjeti tjetėr), koka dhe goja kthehen nga ana qė e
       prekim.
       • Po t’i preken buzėt ose t’i futet gishti nė gojė, fillon tė
       thithė.
       • Ėshtė ende i paaftė pėr tė pasur njė kontroll tė mirė tė qafės
       dhe kokės, e cila bie nė njėrėn ose tjetrėn anė kur mbahet nė
       krahė (nė pozicion vertikal, nė kėmbė).
       • Reagon ndaj zhurmave si pėr shembull pėrplasja e derės,
       tingulli i ziles, zhurma e ēelėsave etj.
       • I dėgjon tingujt qė zgjasin mbi 4 – 5 sekonda.
       • Dėgjon kryesisht tingujt ritmikė qė pėrsėriten dhe jo ata tė
       veēuarit; kjo ėshtė arsyeja qė fėmijėve u kėndohen ninullat
       (tinguj ritmikė e monotonė).
       • Ende ėshtė i paaftė tė kėrkojė ose tė ndjekė aktivisht me sy
       dhe pėr njė kohė tė gjatė objektet, por nėse para syve shfaqet
       njė send i ndritshėm, arrin ta fiksojė me sy dhe ta ndjekė me sy
       deri diku.
       • Parapėlqen fytyrėn e njerėzve.
       *****************************************************
       Page 1 of 1