DIR Return Create A Forum - Home
---------------------------------------------------------
Ndjenja
HTML https://ndjenja.createaforum.com
---------------------------------------------------------
*****************************************************
DIR Return to: PSIKOLOGJIA
*****************************************************
#Post#: 1587--------------------------------------------------
Depresioni!
DIR By: Ai_Djali
Date: April 6, 2012, 7:54 am
---------------------------------------------------------
Njė nga shqetėsimet psikologjike mė tė pėrhapura dhe mė tė mėdha
nė botė. Tė prekurit nga kjo sėmundje janė tė shumtė nė numėr
dhe sipas tė dhėnave, shanset pėr tu pakėsuar janė tė vogla. Mė
poshtėė ne do ju njohim me tė gjitha gjėrat qė ju duhet tė dini
pėr depresionin, nė mėnyrė qė ta parandaloni nė kohėn e duhur
Ēfarė ėshtė depresioni?
Depresion ėshtė term mjekėsor, qė mbulon nė gjerėsi shqetėsimet
psikologjike. Depresioni mund tė jetė nė mėnyrė tė lehtė, gjė qė
shkakton mėrzitje pėr sa i pėrket gjendjes shpirtėrore dhe nė
mėnyrė tė pėrkeqėsuar, qė nė disa raste mund tė kėrcėnojė jetėn
tuaj.
Ankthi
Njerėzit tė cilėt janė nė gjendje depresive pėrjetojnė ankth nė
mėnyrė tė vazhdueshme. Ankthi vjen kur ju ndiheni tė kėrcėnuar,
pa marrė parasysh nėse ėshtė e imagjinuar apo e vėrtetė. Ankthi
mund tė paraqitet nė simptoma fizike si dhimbje kokė, dhimbje
muskujsh, djersitje dhe marrje mendsh. Personi qė ka kėtė
gjendje ankthi tė vazhdueshme e ka tė vėshtirė tė pėrqendrohet,
tė qetėsohet ose tė flejė. Nė kohė afatgjatė, ankthi mund tė
shkaktojė rraskapitje fizike dhe gjendje jo tė mirė
shėndetėsore.
Simptomat e depresionit
Depresioni ndikon nė mėnyra tė ndryshėm te njerėz tė ndryshėm.
Mund tė shkaktojė njė numėr tė madh simptomash, tė cilat mund tė
jenė emocionale dhe fizike. Personat qė vuajnė nga depresioni
mund tė:
ndihen gjatė gjithė kohės keq shpirtėrisht
ndihen tė pavlerė dhe tė pasigurt
gjatė gjithė kohės mendojnė pėr gjėra negative
ndihen tė dėshpėruar dhe ndiejnė zbrazėti shpirtėrore
fajėsojnė veten dhe ndihen fajtorė pėr gjėra tė paqena
kanė vėshtirėsi tė pėrqendrohen dhe tė marrin vendime
janė nė shumicėn e kohės tė zemėruar dhe tė padurueshėm pėr
personat e tretė
zgjohen herėt dhe kanė probleme tė mėdha me pagjumėsinė
ka dy raste: ose hanė shumė dhe shtojnė nė peshė, ose nuk hanė
dhe bėhen anoreksikė
nuk kėnaqen me asgjė
humbasin dėshirėn pėr marrėdhėniet seksuale
pinė mė shumė se zakonisht duhan, alkool dhe droga tė tjera
konsiderojnė ose kryejnė vetėvrasje
duan tė rrinė tė mbyllur nė shtėpi
shkėputen nga tė tjerėt
bėhen pesimistė
u humbasin energjitė pėr punė dhe aktivitete tė ndryshme
Ēfarė e shkakton depresionin?
Shkaqet e depresionit ndryshojnė nga njė person nė tjetrin, nuk
ekziston vetėm njė shkak. Pėrvojat traumatike, si pėr shembull
sulmet fizike dhe dhunimi, mund tė shkaktojnė depresionin.
Rėnien nė depresion mund ta shkaktojė edhe humbja e njė personi
tė dashur. Por nuk janė vetėm pėrvojat negative qė shkaktojnė
depresionin. Pėrvojat negative ndikojnė nė depresion nėse
ndjenjat tuaja pėrreth pėrvojave nuk shprehen ose shqyrtohen.
Depresioni po ashtu mund tė ketė lidhje me shkaqe fizike.
Ushqimi jo i mirė, mungesa e aktiviteteve dhe sėmundje tė
ndryshme mund tju lėnė me shenja depresive.
Pėrdorimi i shpeshtė i alkoolit ose drogės mund tju shpjerė nė
depresion.
Karakteristikė e rėndėsishme e depresionit ėshtė qė ushqehet
vetvetiu, kėshtu qė gjithēka varet nga personi. Me fjalė tė
tjera, nėse ju jeni nė depresion, bini mė tepėr nė depresion kur
e kuptoni gjendjen tuaj.
Mendimet negative bėhen automatike dhe janė tė vėshtira tė
pėrballohen.
Njė gjė me rėndėsi qė nuk duhet ta harroni ėshtė qė nuk ka
zgjedhje tė menjėhershme pėr problemet nė jetė. Qė problemet tė
zgjidhen duhet kohė, punė dhe energji. Kur jeni nė gjendje
depresive ju ndoshta nuk ndiheni shumė energjikė dhe tė motivuar
pėr punė. Por gjėja mė me rėndėsi ėshtė qė tė ndihmoni veten me
trajtime tė ndryshme.
Duhet tė pėrpiqeni qė me forcėn tuaj tė brendshme tė thyeni
fuqinė e depresionit qė ėshtė te ju. Ju duhet tė mposhtni
mendimet negative dhe tė merreni me sa mė shumė aktivitete tė
ndryshme konstruktive, tė cilat do tė shėrbejnė si terapia
vetėshėruese mė e mirė. Mundohuni tė bėni gjėra qė ja u largojnė
mendjen nga kėto mendime. Merrni pjesė nėpėr sporte tė ndryshme,
kurse vallėzimi, bėni vrap dhe jepini biēikletės. Tė tilla
aktivitete stimulojnė njė pjesė tė trurit qė lėshon endofrinė,
lėndė e cila ju ndihmon tė ndiheni mė mirė.
Mundohuni qė ta trajtoni veten sa mė mirė tė jetė e mundur. Jeni
ju personi qė duhet tė keni kontroll tė plotė mbi veten:
ushqehuni sa mė mirė dhe merruni me sa mė shumė aktivitete
sportive. Kini kujdes me konsumimin e duhanit ose alkoolit,
kujdesuni pėr pamjen tuaj dhe njė herė nė muaj bėjini vetes njė
dhuratė.
Forcė, shokė dhe ushtrime
Ju nuk do ti gjeni nė asnjė farmaci. Kėto tetė trajtime mund
tju ndihmojnė pėr tė luftuar depresionin
Nuk mund tė mbėshteteni tek antidepresivėt pėr tė larguar
depresionin. Mund tė jenė 70 pėr qind efektivė, por nėse
kombinohen me terapi, japin efektet e shumėpritura. Studimet e
fundit tregojnė se rrugėt plotėsuese si ushtrimet, meditimi dhe
terapia e vazhdueshme mund tė ndihmojnė nė ngritjen e gjendjes
shpirtėrore. "Shėrimi nga depresioni ėshtė si shėrimi nga njė
sėmundje e madhe dhe e rėndė", shpjegon Dr. Arun Ravindran,
drejtues i programit nė "Centre for Addiction and Mental Health"
nė Universitetin e Torontos. Mė poshtėė janė tetė nga kėshillat
qė ju japin ekspertėt duke mėnjanuar trajtimet mjekėsore.
Piqni mish nė zgarė
Sipas studimit tė fundit tė "Finnish", pacientėt tė cilėt janė
trajtuar pėr ērregullime mendore - mė shumė se gjysma e tė
cilėve po marrin antidepresantė - u pėrgjigjeshin se do tė ishin
mė mirė nėse do tė kishin nivel tė lartė tė vitaminės B12 nė
gjak. Mishi i kuq, molusqet, salmoni dhe trofta e kanė kėtė
ushqyes. Rekomandohet ngrėnia e peshkut tė paktėn njė herė nė
javė.
Ecni ne kėmbė
Nėse nuk ndiheni mirė, bėni njė ecje tė gjatė nė kėmbė ose
shkoni nė palestėr. Njė studim nga "Duke University" nė Durham
zbulon se depresioni rikthehet te vetėm 8 pėr qind e njerėzve qė
nuk kanė marrė antidepresantė, por qė kanė bėrė ushtrime pėr 90
minuta nė javė, krahasuar me 38 pėr qindėshin e atyre qė merrnin
antidepresantė, por qė nuk bėnin ushtrime. "Ndėrkohė qė
aktiviteti i rregullt fizik ndihmon nė luftimin e depresionit",
thotė Dr. Murray Enns, njė profesor i psikiatrisė nė
Universitetin e Manitobės nė Winnipeg.
Planifikoni njė drekė me njė mik
Marrėdhėniet e mira shpirtėrore janė antidepresioni mė i
kėshillueshėm, thotė psikologu Bob Murray dhe psikoterapistja
Alicia Fortinberry nė librin e tyre "Creating Optimism". Tė
zgjidhni marrėdhėniet dhe tė rilidheni me njerėzit mund tė jenė
hapa tė rėndėsishėm drejt shėrimit nga depresioni.
4. Meditoni
Fuqia e lutjes nuk ėshtė provuar shkencėrisht, por shpirtėrisht.
Ajo mund tė pėrmirėsojė depresionin. Tė besosh nė natyrėn
shpirtėrore sjell shumė pėrfitime. Lutja dhe meditimi mund tė
ndikojnė shumė mirė nė jetėn e ēdokujt.
Diskutoni
Sipas Ravindranit, terapia e diskutimit ėshtė njė nga trajtimet
mė eficente. Tė diskutosh me doktorin tėnd pėr problemet qė tė
shqetėsojnė, pėr streset, ėshtė njė ēlirim i madh.
Merrni frymė thellė
Metoda e meditimit konsiston nė frymėmarrje tė thella dhe tė
thjeshta, ushtrime tė jogės, tė cilat ndihmojnė nė kapėrcimin e
mendimeve negative.
Ndani problemet tuaja me njė mik
Pacientėt qė marrin antidepresantė kanė mundėsi tė pėrmirėsohen
nėse ata pėrdorin njė bisedė telefonike me njė mik, sipas njė
raporti tė publikuar vitin e kaluar nė Journal of the American
Medical Association. Njė studim australian i kohėve tė fundit
ėshtė bėrė me 525 njerėz, tė cilėt vizituan njė faqe interneti
pėr tė pakėsuar ankthin dhe pėr tė pasuruar informacionet mbi
depresionin. Funksionon terapia virtuale? Pjesėrisht. "Njerėzit
duan tė mėsojnė pėr sėmundjen e tyre pėr ti bėrė ballė asaj".
"Filozofia e vėshtirė"
Nėse jeni tė mėrzitur dhe kjo buron nga ndjenja qė jeta ėshtė e
pakuptimtė dhe e paplotėsuar, njė kėshillim filozofik do tju
bėnte mirė. Kėto janė mendimet kryesore qė ēon ndėrmend ēdo
person i cili preket nga depresioni. Jeta i duket e pakuptimtė,
gri dhe pa asnjė zgjidhje.
*****************************************************
Page 1 of 1