URI:
   DIR Return Create A Forum - Home
       ---------------------------------------------------------
       Ndjenja
  HTML https://ndjenja.createaforum.com
       ---------------------------------------------------------
       *****************************************************
   DIR Return to: KĖNDI I VOGĖLUSHĖVE
       *****************************************************
       #Post#: 562--------------------------------------------------
       Konventa mbi tė Drejtat e Fėmijės
   DIR By: Kaloresi
       Date: March 1, 2012, 5:53 am
       ---------------------------------------------------------
       [center]KONVENTA MBI TĖ DREJTAT E FĖMIJĖS
       Miratuar nga Asambleja e Pėrgjithshme e Organizatės sė Kombeve
       tė
       Bashkuara mė 20 nėntor 1989
       PREAMBULA[/center]
       Shtetet Palė nė kėtė Konventė,
       Duke pasur parasysh se, nė pėrputhje me parimet e shpallura nė
       Kartėn e Kombeve tė Bashkuara, njohja e dinjitetit tė lindur dhe
       e tė drejtave tė barabarta e tė patjetėrsueshme tė tė gjithė
       anėtarėve tė familjes njerėzore ėshtė baza e lirisė, drejtėsisė
       dhe e paqes nė botė,
       Duke mbajtur parasysh faktin se popujt e Kombeve tė Bashkuara
       kanė ripohuar nė Kartė besimin e tyre nė tė drejtat themelore tė
       njeriut dhe nė dinjitetin dhe vlerėn e njeriut dhe kanė vendosur
       tė nxisin pėrparimin shoqėror e tė krijojnė kushte mė tė mira
       jetese, nė njė liri mė tė madhe,
       Duke pranuar se Kombet e Bashkuara, nė Deklaratėn Universale tė
       tė Drejtave tė Njeriut dhe nė Paktet ndėrkombėtare mbi tė
       Drejtat e Njeriut, kanė shpallur dhe kanė pranuar qė ēdonjėri
       mund tė pėrfitojė nga tė gjitha tė drejtat dhe tė gjitha liritė
       e parashtruara nė to, pa asnjė dallim race, ngjyre, gjinie,
       gjuhe, feje, opinioni politik ose ēdo lloj opinioni tjetėr,
       origjine kombėtare ose shoqėrore, pasurie, prejardhjeje ose ēdo
       lloj gjendjeje tjetėr,
       Duke kujtuar se nė Deklaratėn Universale tė tė Drejtave tė
       Njeriut, Kombet e Bashkuara kanė shpallur qė mosha e fėmijėrisė
       ka tė drejtė pėr njė pėrkujdesje dhe pėrkrahje tė veēantė,
       Tė bindur se familja, si njėsi bazė e shoqėrisė dhe mjedis
       natyror pėr rritjen dhe mirėqenien e tė gjithė anėtarėve tė saj
       dhe veēanėrisht tė fėmijėve, duhet tė ketė mbrojtjen dhe
       pėrkrahjen e nevojshme qė tė mund tė marrė pėrsipėr plotėsisht
       rolin e saj nė bashkėsi,
       Duke pranuar se fėmija, pėr zhvillimin e plotė dhe tė
       harmonishėm tė personalitetit tė tij, duhet tė rritet nė mjedis
       familjar, nė njė atmosferė lumturie, dashurie dhe mirėkuptimi,
       Duke pasur parasysh se fėmija duhet tė pėrgatitet plotėsisht pėr
       tė bėrė njė jetė individuale nė shoqėri dhe tė edukohet nė
       frymėn e idealeve tė shpallura nė Kartėn e Kombeve tė Bashkuara
       dhe sidomos nė frymėn e paqes, tė dinjitetit, tolerancės,
       lirisė, barazisė dhe solidaritetit,
       Duke mbajtur parasysh se domosdoshmėria pėr t’i dhėnė njė
       mbrojtje tė posaēme fėmijės ėshtė pohuar nė Deklaratėn e
       Gjenevės mbi tė Drejtat e Fėmijės tė vitit 1924 dhe nė
       Deklaratėn mbi tė Drejtat e Fėmijės tė miratuar nga Kombet e
       Bashkuara mė 20 nėntor 1959 dhe qė ėshtė njohur nė Deklaratėn
       Universale tė tė Drejtave tė Njeriut, nė Paktin Ndėrkombėtar mbi
       tė Drejtat Civile dhe Politike (nė veēanti nė nenet 23 dhe 24),
       nė Paktin Ndėrkombėtar mbi tė Drejtat Ekonomike, Shoqėrore dhe
       Kulturore (nė veēanti nė nenin 10) dhe nė statutet e
       instrumentet pėrkatėse tė agjencive tė specializuara dhe tė
       organizatave ndėrkombėtare, qė merren me mirėqenien e fėmijės,
       Duke mbajtur parasysh se, ashtu siē ėshtė thėnė nė Deklaratėn e
       tė Drejtave tė Fėmijės “fėmija, pėr shkak tė papjekurisė sė tij
       fizike dhe intelektuale ka nevojė pėr njė mbrojtje dhe kujdes tė
       posaēėm, pėrfshirė mbrojtjen juridike tė pėrshtatshme, si para
       ashtu dhe pas lindjes”,
       Duke kujtuar dispozitat e Deklaratės mbi Parimet Shoqėrore dhe
       Juridike lidhur me Mbrojtjen dhe Mirėqenien e Fėmijėve,
       veēanėrisht ato qė kanė tė bėjnė me vendosjen e fėmijės nė njė
       familje ushqyese dhe birėsimin e fėmijės brenda dhe jashtė
       vendit; me rregullat minimale standard tė Kombeve tė Bashkuara
       mbi administrimin e drejtėsisė pėr tė miturit (Rregullat e
       Pekinit) dhe tė Deklaratės mbi Mbrojtjen e Grave dhe Fėmijėve nė
       Periudha tė Gjendjes sė Jashtėzakonshme dhe Konflikti tė
       Armatosur,
       Duke pranuar se nė tė gjitha vendet e botės ka fėmijė qė jetojnė
       nė kushte jashtėzakonisht tė vėshtira dhe se ėshtė e nevojshme
       qė kėtyre fėmijėve t’u kushtohet njė vėmendje e veēantė,
       Duke mbajtur parasysh si duhet rėndėsinė e traditave dhe tė
       vlerave kulturore tė ēdo populli nė mbrojtjen dhe zhvillimin e
       harmonishėm tė fėmijės,
       Duke pranuar rėndėsinė e bashkėpunimit ndėrkombėtar pėr
       pėrmirėsimin e kushteve tė jetesės sė fėmijėve nė tė gjitha
       vendet, dhe veēanėrisht nė vendet nė zhvillim,
       U morėn vesh pėr sa vijon:
       [center]PJESA I
       Neni 1[/center]
       Nė kėtė Konventė, me fėmijė kuptohet ēdo qenie njerėzore nėn
       moshėn 18 vjeē, me pėrjashtim tė rasteve kur mosha madhore
       arrihet mė pėrpara, nė pėrputhje me legjislacionin tė cilit ai i
       nėnshtrohet.
       [center]Neni 2[/center]
       1. Shtetet Palė angazhohen tė respektojnė tė drejtat e pėrmedura
       nė kėtė Konventė dhe t’ia garantojnė ato ēdo fėmije, qė
       pėrfshihet nė juridiksionin e tyre, pa asnjė lloj dallimi,
       pavarėsisht nga raca, ngjyra, gjinia, gjuha, feja, opinioni
       politik ose ēdo opinion tjetėr, nga origjina kombėtare, etnike
       ose shoqėrore, pasuria, paaftėsia, prejardhja familjare apo ēdo
       gjendje tjetėr e fėmijės ose prindėrve tė tij ose pėrfaqėsuesve
       tė tij ligjorė.
       2. Shtetet Palė marrin tė gjitha masat e duhura, me qėllim qė
       fėmija tė jetė efektivisht i mbrojtur nga tė gjitha format e
       diskriminimit ose ndėshkimit, pėr shkak tė pozitės,
       veprimtarive, opinioneve tė shprehura ose bindjeve tė prindėrve
       tė tij, tė pėrfaqėsuesve tė tij ligjorė ose tė anėtarėve tė
       familjes sė tij.
       [center]Neni 3[/center]
       1. Nė tė gjitha vendimet qė kanė tė bėjnė me fėmijėn, tė marra
       qoftė nga institucione publike ose private tė pėrkrahjes
       shoqėrore, nga gjykatat, autoritetet administrative apo organet
       legjislative, interesi mė i lartė i fėmijės duhet tė jetė
       konsiderata mbizotėruese.
       2. Shtetet Palė angazhohen qė t’i sigurojnė fėmijės mbrojtjen
       dhe kujdesin e nevojshėm pėr mirėqenien e tij, duke pasur
       parasysh tė drejtat dhe detyrat e prindėrve tė tij, tė
       kujdestarėve tė tij ligjorė ose tė personave tė tjerė ligjėrisht
       pėrgjegjės pėr tė dhe, pėr kėtė qėllim, ata marrin tė gjitha
       masat legjislative dhe administrative pėrkatėse.
       3.Shtetet Palė marrin masa qė institucionet, shėrbimet dhe
       qendrat qė pėrgjigjen pėr kujdesin dhe mbrojtjen e fėmijėve tė
       veprojnė nė pėrputhje me normat e caktuara nga autoritetet
       kompetente, veēanėrisht nė fushėn e sigurisė, tė shėndetit, tė
       numrit dhe aftėsive tė personelit tė tyre si dhe tė kontrollit
       tė duhur.
       [center]Neni 4[/center]
       Shtetet Palė angazhohen tė marrin tė gjitha masat legjislative,
       administrative e tė tjera tė nevojshme, pėr tė vėnė nė jetė tė
       drejtat e njohura nė kėtė Konventė. Lidhur me tė drejtat
       ekonomike, shoqėrore e kulturore, Shtetet Palė marrin tė gjitha
       masat e mundshme, nė bazė tė burimeve qė disponojnė dhe, kur
       ėshtė nevoja, nė kuadrin e bashkėpunimit ndėrkombėtar.
       [center]Neni 5[/center]
       Shtetet Palė respektojnė pėrgjegjėsitė, tė drejtat dhe detyrat
       qė kanė prindėrit ose, sipas rastit, anėtarėt e familjes sė
       zgjeruar ose tė bashkėsisė, siē parashikohet nga zakoni i
       vendit, kujdestarėt ose persona tė tjerė ligjėrisht pėrgjegjės
       pėr fėmijėn, pėr t’i dhėnė kėtij, nė pėrputhje me zhvillimin e
       aftėsive tė tij, drejtimin dhe udhėheqjen e duhur pėr ushtrimin
       e tė drejtave qė i njeh atij kjo Konventė.
       [center]Neni 6[/center]
       1. Shtetet Palė njohin se ēdo fėmijė ka tė drejtėn e pamohueshme
       pėr tė jetuar.
       2. Shtete Palė, marrin tė gjitha masat e mundshme pėr tė
       siguruar mbijetesėn dhe zhvillimin e fėmijės.
       [center]Neni 7[/center]
       1. Fėmija regjistrohet menjėherė sapo lind dhe qysh atėherė ka
       tė drejtėn tė ketė njė emėr, tė drejtėn pėr tė fituar njė
       shtetėsi dhe, brenda mundėsive, tė drejtėn pėr tė njohur
       prindėrit e tij dhe pėr tė pasur kujdesin e tyre.
       2. Shtetet Palė sigurojnė zbatimin e kėtyre tė drejtave, nė
       pėrputhje me legjislacionin e tyre kombėtar dhe me detyrimet qė
       rrjedhin nga instrumentet pėrkatėse ndėrkombėtare nė kėtė fushė,
       sidomos nė rastet kur, nė mungesė tė tyre, fėmija do tė mbetej
       pa shtetėsi.
       [center]Neni 8[/center]
       1. Shtetet Palė marrin pėrsipėr tė respektojnė tė drejtėn e
       fėmijės pėr tė ruajtur identitetin e tij, pėrfshirė kėtu
       shtetėsinė, mbiemrin dhe lidhjet familjare, sipas ligjit, pa
       ndėrhyrje tė paligjshme.
       2. Nė qoftė se njė fėmije i mohohen nė mėnyrė tė paligjshme disa
       ose tė gjithė elementet e identitetit tė tij, Shtetet Palė i
       japin atij ndihmėn dhe mbrojtjen e duhur, me qėllim qė
       identiteti i tij tė rivendoset shpejt.
       [center]Neni 9[/center]
       1. Shtetet Palė garantojnė qė fėmija tė mos ndahet nga prindėrit
       kundėr dėshirės sė tyre, pėrveē rastit kur autoritetet
       kompetente, nė bazė tė rishikimit gjyqėsor, vendosin qė, nė
       pėrputhje me ligjin dhe procedurat pėrkatėse kjo ndarje ėshtė e
       domosdoshme, nė interesin mė tė lartė tė fėmijės. Ky vendim mund
       tė jetė i nevojshėm nė raste tė veēanta, si ai kur prindėrit
       keqtrajtojnė ose nuk kujdesen pėr fėmijėn, ose kur ata jetojnė
       tė ndarė dhe kur duhet vendosur se ku duhet tė banojė fėmija.
       2. Nė tė gjitha rastet e parashikuara nė paragrafin 1 tė kėtij
       neni, tė gjitha palėt e interesuara duhet tė kenė mundėsinė tė
       marrin pjesė nė diskutim dhe tė bėjnė tė njohura mendimet e
       tyre.
       3. Shtetet Palė respektojnė tė drejtėn e fėmijės sė ndarė nga
       njėri ose nga tė dy prindėrit, qė tė mbajė rregullisht
       marrėdhėnie vetjake dhe takime tė drejtpėrdrejta me tė dy
       prindėrit e tij, me pėrjashtim tė rasteve kur kjo nuk ėshtė nė
       interesin mė tė lartė tė fėmijės.
       4. Kur ndarja ėshtė rrjedhojė e ēdo mase tė marrė nga njė Shtet
       Palė, si ndalimi, burgimi, internimi, dėbimi ose vdekja,
       (pėrfshirė kėtu vdekjen pėr ēfarėdo shkaku, kur personi ėshtė i
       ndaluar nga shteti) e njėrit ose tė dy prindėrve, ose tė
       fėmijės, ky Shtet Palė, sipas kėrkesės, u jep prindėrve, fėmijės
       ose, kur ėshtė rasti, njė anėtari tjetėr tė familjes, tė dhėna
       tė hollėsishme mbi vendin ku ndodhen anėtari ose anėtarėt e
       familjes, me pėrjashtim tė rasteve kur dhėnia e kėtyre tė
       dhėnave dėmton mirėqenien e fėmijės. Shtetet Palė sigurojnė
       gjithashtu, qė paraqitja e njė kėrkese tė tillė tė mos sjellė nė
       vetvete pasoja tė dėmshme pėr personin ose personat e
       interesuar.
       [center]Neni 10[/center]
       1. Nė pėrputhje me detyrimin e Shteteve Palė sipas paragrafit 1
       tė nenit 9, kėrkesat e bėra nga njė fėmijė ose nga prindėrit e
       tij, me qėllim qė tė hyjnė nė njė Shtet Palė ose tė largohen
       prej tij, pėr arsye ribashkimi tė familjes, trajtohen nga
       Shtetet Palė nė njė frymė pozitive, me humanizėm dhe me
       shpejtėsi. Shtetet Palė sigurojnė gjithashtu qė paraqitja e njė
       kėrkese tė tillė tė mos sjellė pasoja tė dėmshme pėr autorėt e
       kėrkesės dhe anėtarėt e familjes sė tyre.
       2. Njė fėmijė, prindėrit e tė cilit banojnė nė shtete tė
       ndryshme, ka tė drejtė tė mbajė marrėdhėnie personale dhe takime
       tė rregullta tė drejtpėrdrejta me tė dy prindėrit e tij, me
       pėrjashtim tė rrethanave tė jashtėzakonshme. Pėr kėtė qėllim dhe
       nė pėrputhje me detyrimin e Shteteve Palė, sipas paragrafit 1 tė
       nenit 9, Shtetet Palė respektojnė tė drejtėn e fėmijės dhe tė
       prindėrve tė tij pėr t’u larguar nga ēdo vend, pėrfshirė kėtu
       edhe tė vetin, si dhe tė kthehen nė vendin e tyre. E drejta pėr
       t’u larguar nga ēdo vend bėhet objekt kufizimesh vetėm nė rastet
       e pėrcaktuara me ligj, tė cilat janė tė nevojshme pėr tė
       mbrojtur sigurimin kombėtar, rendin publik, shėndetin dhe
       moralin publik ose tė drejtat dhe liritė e tė tjerėve dhe qė
       janė nė pajtim me tė drejtat e njohura nė kėtė Konventė.
       [center]Neni 11[/center]
       1.Shtetet Palė marrin masa pėr tė luftuar zhvendosjet dhe
       mosrikthimet e paligjshme tė fėmijėve nė vend tė huaj.
       2.Pėr kėtė qėllim, Shtetet Palė nxisin pėrfundimin e
       marrėveshjeve dypalėshe ose shumėpalėshe ose aderimin nė
       marrėveshjet ekzistuese.
       [center]Neni 12[/center]
       1. Shtetet Palė i garantojnė fėmijės, i cili ėshtė i aftė tė
       ketė pikėpamjet e tij, tė drejtėn pėr t’i shprehur lirisht kėto
       pikėpamje, pėr ēdo ēėshtje qė ka tė bėjė me tė, duke i vlerėsuar
       ato nė pėrputhje me moshėn dhe shkallėn e pjekurisė sė tij.
       2. Pėr kėtė qėllim, fėmijės i jepet mundėsia qė tė dėgjohet nė
       ēdo procedurė gjyqėsore ose administrative, qė ka tė bėjė me tė,
       qoftė drejtpėrdrejt, qoftė nėpėrmjet njė pėrfaqėsuesi ose tė njė
       organi tė pėrshtatshėm, nė pėrputhje me rregullat e procedurės
       sė legjislacionit kombėtar.
       [center]Neni 13[/center]
       1. Fėmija ka tė drejtėn e lirisė sė shprehjes; kjo e drejtė
       pėrfshin lirinė pėr tė kėrkuar, pėr tė marrė dhe pėr tė
       pėrcjellė informacione dhe ide tė ēdo lloji, pa marrė parasysh
       kujfijtė, nė formė gojore, tė shkruar, tė shtypur ose artistike,
       ose me ēdo mjet tjetėr tė zgjedhur nga fėmija.
       2. Ushtrimi i kėsaj tė drejte mund t’i nėnshtrohet disa
       kufizimeve, por vetėm kur pėrcaktohen me ligj dhe janė tė
       domosdoshme pėr:
       (a) Respektimin e tė drejtave ose reputacionit tė tė tjerėve;
       ose
       (b) Mbrojtjen e sigurimit kombėtar, tė rendit publik, tė
       shėndetit ose tė moralit publik.
       [center]Neni 14[/center]
       1. Shtetet Palė respektojnė tė drejtėn e fėmijės pėr lirinė e
       mendimit, tė ndėrgjegjes dhe tė fesė.
       2. Shtetet Palė respektojnė tė drejtat dhe detyrimet e prindėrve
       dhe, sipas rastit, tė pėrfaqėsuesve ligjorė tė fėmijės, pėr ta
       drejtuar atė nė ushtrimin e tė drejtės sė tij, nė pėrputhje me
       zhvillimin e aftėsive tė tij.
       3. Liria pėr tė manifestuar fenė ose bindjet e tij mund t’u
       nėnshtrohet vetėm kufizimeve tė pėrcaktuara me ligj dhe qė janė
       tė domosdoshme pėr tė mbrojtur sigurinė publike, rendin publik,
       shėndetin dhe moralin publik, ose liritė dhe tė drejtat
       themelore tė tė tjerėve.
       [center]Neni 15[/center]
       1. Shtetet Palė njohin tė drejtat e fėmijės pėr lirinė e
       organizimit dhe lirinė e grumbullimit paqėsor.
       2. Asnjė kufizim nuk mund tė ketė nė ushtrimin e kėtyre tė
       drejtave, pėrveē atyre tė pėrcaktuara me ligj dhe qė janė tė
       nevojshme nė njė shoqėri demokratike, nė interes tė sigurimit
       kombėtar, tė sigurisė publike ose tė rendit publik, ose pėr tė
       mbrojtur shėndetin ose moralin publik, ose tė drejtat dhe liritė
       e tė tjerėve.
       [center]Neni 16[/center]
       1. Asnjė fėmijė nuk u nėnshtrohet ndėrhyrjeve arbitrare ose tė
       paligjshme nė jetėn e tij private, nė familje, nė shtėpi ose nė
       korrespondencėn e tij, as cėnimeve tė kundėrligjshme tė nderit
       dhe reputacionit tė tij.
       2. Fėmija ka tė drejtėn e mbrojtjes me ligj kundėr ndėrhyrjeve
       ose cėnimeve tė tilla.
       [center]Neni 17[/center]
       Shtetet Palė njohin funksionin e rėndėsishėm qė pėrmbushin
       mjetet e komunikimit masiv dhe garantojnė qė fėmija tė marrė
       informacione dhe materiale qė vijnė nga burime tė ndryshme
       kombėtare dhe ndėrkombėtare, sidomos ato qė synojnė tė rrisin
       mirėqenien e tij shoqėrore, shpirtėrore e morale, si dhe
       shėndetin e tij fizik dhe mendor. Pėr kėtė qėllim Shtetet Palė:
       (a) Inkurajojnė mjetet e komunikimit masiv pėr tė pėrhapur njė
       informacion dhe materiale me dobi shoqėrore dhe kulturore pėr
       fėmijėn dhe nė pėrputhje me frymėn e nenit 29;
       (b) Inkurajojnė bashkėpunimin ndėrkombėtar nė prodhimin,
       shkėmbimin dhe
       shpėrndarjen e tė tilla informacioneve dhe materialeve nga
       burime tė ndryshme kulturore, kombėtare e ndėrkombėtare;
       (c) Inkurajojnė prodhimin dhe pėrhapjen e librave pėr fėmijė;
       (d) Inkurajojnė mjetet e komunikimit masiv, mbajnė parasysh, nė
       mėnyrė tė veēantė nevojat gjuhėsore, tė fėmijės qė i pėrket njė
       grupi etnik ose ėshtė autokton;
       (e) Nxisin pėrpunimin e orientimeve tė nevojshme pėr mbrojtjen e
       fėmijės nga
       informacioni dhe materialet qė dėmtojnė mirėqenien e tij, duke
       pasur parasysh
       dispozitat e neneve 13 dhe 18.
       [center]Neni 18[/center]
       1. Shtetet Palė pėrpiqen me tė gjitha mundėsitė, pėr tė siguruar
       njohjen e parimit, sipas tė cilit tė dy prindėrit kanė
       pėrgjegjėsi tė pėrbashkėt pėr edukimin dhe zhvillimin e fėmijės.
       Pėrgjegjėsinė kryesore pėr edukimin dhe zhvillimin e fėmijės e
       kanė prindėrit, ose sipas rastit, pėrfaqėsuesit e tij ligjorė.
       Ata duhet tė udhėhiqen, nė radhė tė parė, nga interesi mė i
       lartė i fėmijės.
       2. Pėr tė garantuar dhe zhvilluar tė drejtat e pėrmendura nė
       kėtė Konventė, Shtetet Palė u japin ndihmėn e duhur prindėrve
       dhe pėrfaqėsuesve ligjorė tė fėmijės, nė ushtrimin e
       pėrgjegjėsisė qė u bie atyre pėr rritjen e fėmijės dhe sigurojnė
       ngritjen e institucioneve, qendrave ose shėrbimeve tė kujdesit
       pėr fėmijėt.
       3. Shtetet Palė marrin tė gjitha masat e nevojshme pėr t’u
       siguruar fėmijėve, prindėrit e tė cilėve janė nė marrėdhėnie
       pune, tė drejtėn tė pėrfitojnė nga shėrbimet dhe lehtėsitė e
       kujdesit pėr fėmijėt, pėr tė cilat janė ngritur.
       [center]Neni 19[/center]
       1. Shtetet Palė marrin tė gjitha masat legjislative,
       administrative, shoqėrore dhe edukative pėr mbrojtjen e fėmijės
       nga ēdo formė e dhunės fizike ose mendore, fyerja ose
       keqtrajtimi, braktisja apo mospėrfillja, nėpėrkėmbja ose
       shfrytėzimi, pėrfshirė abuzimin seksual, pėr sa kohė qė ai ėshtė
       nėn ruajtjen e prindėrve tė tij ose tė njėrit prej tyre, tė
       pėrfaqėsuesit ose pėrfaqėsuesve tė tij ligjorė ose tė ēdo
       personi tjetėr tė cilit i ėshtė besuar.
       2. Kėto masa mbrojtjeje pėrfshijnė, kur ėshtė e pėrshtatshme,
       procedura tė efektshme pėr hartimin e programeve shoqėrore pėr
       pėrkrahjen e nevojshme tė fėmijės dhe atyre qė kujdesen pėr tė,
       si dhe pėr forma tė tjera parandalimi dhe identifikimi,
       raportimi, referimi, hetimi, trajtimi dhe ndjekjeje tė rasteve
       tė keqtrajtimit tė fėmijės, tė pėrshkruara mė lart, duke
       pėrfshirė, nė se duhet, procedurat e ndėrhyrjes gjyqėsore.
       [center]Neni 20[/center]
       1. Njė fėmije, tė cilit i mohohet nė mėnyrė tė pėrkohshme ose tė
       pėrhershme mjedisi i tij familjar, ose kur nuk ėshtė nė
       interesin e tij mė tė lartė tė qėndrojė nė kėtė mjedis, ka tė
       drejtė pėr njė mbrojtje dhe njė ndihmė tė posaēme nga shteti.
       2. Shtetet Palė sigurojnė pėr kėtė fėmijė njė pėrkujdesje
       alternative, nė pėputhje me legjislacionin e tyre tė brendshėm.
       3. Kjo pėrkujdesje alternative mund tė ketė, inter alia, formėn
       e vendosjes nė njė familje, tė “Kafalasė” sipas tė drejtės
       islamike, tė birėsimit ose, nė rast nevoje, tė vendosjes nė njė
       qendėr tė pėrshtatshme tė kujdesit pėr fėmijėt. Nė gjetjen e
       kėtyre zgjidhjeve, duhet tė mbahen mirė parasysh dėshira pėr
       vazhdimėsinė nė edukimin e fėmijės, si dhe origjina e tij
       etnike, fetare, kulturore dhe gjuhėsore.
       [center]Neni 21[/center]
       Shtetet Palė, tė cilėt pranojnė dhe/ose lejojnė sistemin e
       birėsimit, garantojnė qė konsiderata mbizotėruese tė jetė
       interesi mė i lartė i fėmijės dhe:
       (a) Sigurojnė qė birėsimi i fėmijės tė autorizohet vetėm nga
       autoritetet kompetente, tė cilėt pėrcaktojnė, nė pėrputhje me
       ligjin dhe procedurat e zbatueshme dhe mbi bazėn e tė gjitha tė
       dhėnave pėrkatėse dhe tė besueshme, qė birėsimi tė lejohet duke
       mbajtur parasysh gjendjen e fėmijės nė raport me prindėrit, tė
       afėrmit dhe pėrfaqėsuesit e tij ligjorė dhe, kur ėshtė e
       nevojshme, personat e interesuar tė kenė dhėnė pėlqimin e tyre
       tė ndėrgjegjshėm pėr birėsimin, mbi bazėn e kėshillimit tė
       nevojshėm;
       (b) Pranojnė se birėsimi nė njė vend tjetėr mund tė shihet si
       njė alternativė pėr tė siguruar kujdesin pėr fėmijėn, nė qoftė
       se fėmija nuk mund tė vendoset nė njė familje ushqyese ose
       birėsuese, ose tė ketė njė mėnyrė tjetėr tė pėrshtatshme
       pėrkujdesjeje nė vendin e tij tė origjinės;
       (c) Sigurojnė qė, nė rast birėsimi nė njė vend tjetėr, fėmija tė
       gėzojė mbrojtjen dhe normat e barazvlershme me ato qė ekzistojnė
       nė rastin e birėsimit nė vendin e tij;
       (d) Marrin tė gjitha masat e duhura pėr tė siguruar qė, nė rast
       birėsimi nė njė vend tjetėr, vendosja e fėmijės tė mos kthehet
       nė njė pėrfitim material tė pavend pėr personat e implikuar nė
       tė;
       (e) Mbėshtesin, sipas rastit, objektivat e kėtij neni, duke
       pėrfunduar rregullime ose marrėveshje dypalėshe ose shumėpalėshe
       dhe pėrpiqen nė kėtė kuadėr tė sigurojnė qė vendosja e fėmijės
       nė njė vend tjetėr tė bėhet nga autoritetet ose organet
       kompetente.
       [center]Neni 22[/center]
       1. Shtetet Palė marrin masat e duhura pėr tė siguruar qė njė
       fėmijė, i cili kėrkon tė marrė statusin e refugjatit ose qė
       konsiderohet si i tillė sipas rregullave dhe procedurave tė sė
       drejtės ndėrkombėtare ose tė brendshme tė zbatueshme, qoftė
       vetėm apo i shoqėruar nga prindėrit e tij ose nga ēdo person
       tjetėr, tė pėrfitojė nga mbrojtja dhe pėrkrahja humanitare e
       duhur, pėr t’i lejuar atij tė gėzojė tė drejtat qė i njohin kjo
       Konventė dhe instrumentet e tjera ndėrkombėtare mbi tė drejtat e
       njeriut ose me karakter humanitar, nė tė cilat Shtetet janė
       Palė.
       2. Pėr kėtė qėllim, Shtetet Palė bashkėpunojnė, kur e gjykojnė
       tė nevojshme, nė ēdo pėrpjekje tė Organizatės sė Kombeve tė
       Bashkuara dhe tė organizatave tė tjera ndėrqeveritare ose
       joqeveritare kompetente, qė bashkėpunojnė me Organizatėn e
       Kombeve tė Bashkuara pėr tė mbrojtur dhe ndihmuar fėmijėn dhe
       pėr tė kėrkuar prindėrit ose anėtarėt e tjerė tė familjes tė ēdo
       fėmije refugjat, me qėllim qė tė sigurojnė informacionin e
       nevojshėm pėr bashkimin me familjen. Nė rastet kur as prindėrit,
       as anėtarėt e tjerė tė familjes nuk gjenden, fėmijės do t’i
       jepet e njėjta mbrojtje, si ēdo fėmije tjetėr qė i mungon
       ngaherė ose pėrkohėsisht mjedisi familjar, cilado qoftė arsyeja,
       sikundėr parashikohet nė kėtė Konventė.
       [center]Neni 23[/center]
       1. Shtetet Palė pranojnė se fėmija me paaftėsi mendore ose
       fizike duhet tė bėjė njė jetė normale dhe tė pėrshtatshme, nė
       kushte qė garantojnė dinjitetin e tij, qė nxisin autonominė dhe
       lehtėsojnė pjesėmarrjen e tij aktive nė jetėn e bashkėsisė.
       2. Shtetet Palė njohin tė drejtėn e fėmijės me paaftėsi pėr
       kujdes tė posaēėm dhe nxisin e sigurojnė, brenda mundėsive tė tė
       ardhurave tė disponueshme, dhėnien fėmijės, i cili pėrmbush
       kushtet, si dhe atyre qė kujdesen pėr tė, tė ndihmės qė kėrkohet
       dhe qė i pėrshtatet gjendjes sė fėmijės dhe gjendjes financiare
       tė prindėrve tė tij, ose tė atyre qė kujdesen pėr tė.
       3. Duke njohur nevojat e veēanta tė fėmijės me paaftėsi, ndihma
       e dhėnė sipas paragrafit 2 tė kėtij neni jepet falas sa herė tė
       jetė e mundur, duke pasur parasysh burimet financiare tė
       prindėrve tė tij ose tė atyre qė kujdesen pėr tė dhe kjo synon
       qė fėmijėt me paaftėsi tė kenė mundėsi efektivisht tė marrin
       arsim, kualifikim, shėrbime shėndetėsore, shėrbime riaftėsimi,
       pėrgatitje pėr punėsim dhe veprimtari argėtuese, nė mėnyrė qė
       fėmija tė sigurojė njė integrim shoqėror dhe zhvillim vetiak sa
       mė tė plotė, pėrfshirė zhvillimin e tij kulturor dhe shpirtėror.
       4. Shtetet Palė, nė frymėn e bashkėpunimit ndėrkombėtar, nxisin
       shkėmbimin e informacionit tė pėrshtatshėm nė fushėn e kujdesit
       shėndetėsor parandalues dhe tė trajtimit mjekėsor, psikologjik
       dhe funksional tė fėmijėve me paaftėsi, pėrfshirė pėrhapjen dhe
       mundėsinė e marrjes sė informacionit lidhur me metodat e
       riaftėsimit, edukimit dhe shėrbimeve tė formimit profesional, me
       qėllim qė Shtetet Palė tė kenė mundėsi tė pėrmirėsojnė cilėsitė
       dhe aftėsitė e tyre dhe tė zgjerojnė pėrvojėn e tyre nė kėto
       fusha. Nė kėtė drejtim, duhet tė mbahen parasysh nė mėnyrė tė
       veēantė nevojat e vendeve nė zhvillim.
       [center]Neni 24[/center]
       1. Shtetet Palė njohin tė drejtėn e fėmijės pėr tė gėzuar njė
       gjendje shėndetėsore sa mė tė mirė dhe pėr tė pėrfituar nga
       shėrbimet pėr trajtimin e sėmundjes dhe riaftėsimin e shėndetit.
       Shtetet Palė pėrpiqen tė sigurojnė qė asnjė fėmije tė mos i
       mohohet e drejta pėr tė pasur kėto shėrbime tė kujdesit
       shėndetėsor.
       2. Shtetet Palė ndjekin zbatimin e plotė tė kėsaj tė drejte dhe
       nė veēanti marrin masat e duhura:
       (a) Pėr tė ulur vdekshmėrinė foshnjore dhe fėminore;
       (b) Pėr t’u siguruar tė gjithė fėmijėve ndihmėn e nevojshme
       mjekėsore dhe kujdesin pėr shėndetin, duke e vėnė theksin nė
       zhvillimin e kujdesit shėndetėsor parėsor;
       (c) Pėr tė luftuar sėmundjen dhe kequshqyerjen, edhe nė kuadrin
       e kujdesit shėndetėsor parėsor, me anė tė pėrdorimit, ndėr tė
       tjera, tė teknikave lehtėsisht tė arritshme si dhe tė sigurimit
       tė produkteve ushqimore tė pėrshtatshme dhe ujit tė pijshėm tė
       pastėr, duke pasur parasysh rreziqet e ndotjes sė mjedisit
       natyror;
       (d) Pėr t’u siguruar nėnave kujdesin e duhur shėndetėsor, para
       dhe pas lindjes;
       (e) Pėr tė mundėsuar qė gjithė grupet shoqėrore dhe nė veēanti
       prindėrit dhe fėmijėt tė marrin informacion, tė kenė mundėsi
       edukimi dhe tė pėrkrahen pėr tė pėrdorur dijet bazė pėr
       shėndetin dhe tė ushqyerit e fėmijės, pėrparėsitė e ushqyerjes
       me gji, higjienėn dhe shėndoshjen e mjedisit dhe parandalimin e
       aksidenteve;
       (f) Pėr tė zhvilluar kujdesin shėndetėsor parandalues,
       kėshillimin e prindėrve, edukimin dhe shėrbimet nė fushėn e
       planifikimit familjar.
       3. Shtetet Palė marrin tė gjitha masat e efektshme dhe tė
       nevojshme pėr tė zhdukur praktikat tradicionale tė dėmshme pėr
       shėndetin e fėmijėve.
       4. Shtetet Palė marrin pėrsipėr tė nxisin dhe inkurajojnė
       bashkėpunimin ndėrkombėtar, me qėllim qė tė sigurojnė
       gradualisht realizimin e plotė tė sė drejtės sė njohur nė kėtė
       nen. Pėr kėtė, mbahen parasysh nė mėnyrė tė veēantė nevojat e
       vendeve nė zhvillim.
       [center]Neni 25[/center]
       Shtetet Palė i njohin fėmijės, pėr tė cilin ėshtė vendosur nga
       autoritetet kompetente pėr tė qenė nėn kujdesje, mbrojtje ose
       trajtim fizik ose mendor, tė drejtėn e njė ekzaminimi periodik
       tė kėtij trajtimi dhe tė ēdo rrethane tjetėr lidhur me kėtė
       vendosje.
       [center]Neni 26[/center]
       1. Shtetet Palė i njohin ēdo fėmije tė drejtėn pėr tė pėrfituar
       pėrkrahje shoqėrore, pėrfshirė sigurime shoqėrore dhe marrin
       masat e nevojshme pėr tė arritur realizimin e plotė tė kėsaj tė
       drejte, nė pėrputhje me legjislacionin e tyre kombėtar.
       2. Ndihmat, ku ėshtė e nevojshme, duhet tė jepen duke pasur
       parasysh tė ardhurat dhe kushtet e fėmijės dhe personave
       pėrgjegjės pėr mbajtjen e tij si dhe ēdo konsideratė tjetėr qė
       lidhet me kėrkesėn pėr ndihmė tė bėrė nga vetė fėmija ose nė
       emėr tė tij.
       [center]Neni 27[/center]
       1. Shtetet Palė njohin tė drejtėn e ēdo fėmije pėr njė nivel
       jetese tė mjaftueshėm pėr zhvillimin e tij fizik, mendor,
       shpirtėror, moral dhe shoqėror.
       2. Pėrgjegjėsinė pėr tė siguruar kushtet e nevojshme tė jetesės
       pėr zhvillimin e fėmijės, brenda kufijve tė mundėsive dhe
       mjeteve tė tyre financiare, e kanė nė radhė tė parė prindi ose
       prindėrit ose personat e tjerė pėrgjegjės pėr rritjen e fėmijės.
       3. Shtetet Palė marrin masat e duhura, sipas kushteve kombėtare
       dhe mundėsive tė tyre, pėr tė ndihmuar prindėrit dhe personat e
       tjerė pėrgjegjės pėr fėmijėn, qė tė vėnė nė jetė kėtė tė drejtė
       dhe, nė rast nevoje, pėr tė siguruar njė pėrkrahje materiale dhe
       programe mbėshtetjeje, sidomos lidhur me ushqimin, veshmbathjen
       dhe banimin.
       4. Shtetet Palė marrin tė gjitha masat e duhura pėr tė siguruar
       marrjen e pensionit ushqimor tė fėmijės nga prindėrit e tij ose
       nga personat e tjerė qė kanė pėrgjegjėsi financiare ndaj tij,
       qoftė brenda ose jashtė vendit. Nė veēanti, nė rastet kur
       personi qė ka njė pėrgjegjėsi financiare ndaj fėmijės jeton nė
       njė shtet tjetėr nga ai i fėmijės, Shtetet Palė favorizojnė
       aderimin nė marrėveshjet ndėrkombėtare ose pėrfundimin e
       marrėveshjeve tė tilla si dhe miratimin e rregullimeve tė tjera
       tė duhura.
       [center]Neni 28[/center]
       1. Shtetet Palė njohin tė drejtėn e fėmijės pėr arsimim dhe, me
       qėllim qė tė arrihet kjo e drejtė, hap pas hapi dhe mbi bazėn e
       mundėsive tė barabarta, nė mėnyrė tė veēantė ata:
       (a) Bėjnė arsimin fillor tė detyrueshėm dhe falas pėr tė gjithė;
       (b) Inkurajojnė zhvillimin e formave tė ndryshme tė arsimit tė
       mesėm si tė pėrgjithshėm, dhe profesional, i bėjnė ato tė hapura
       e tė mundshme pėr ēdo fėmijė dhe marrin masa tė pėrshtatshme, si
       vendosja e arsimit falas dhe dhėnia e njė ndihme financiare nė
       rast nevoje;
       (c) U sigurojnė tė gjithėve arsimin e lartė, sipas aftėsive tė
       secilit, me tė gjitha mjetet e pėrshtatshme;
       (d) Bėjnė tė mundshėm dhe tė arritshėm pėr ēdo fėmijė
       informacionin dhe orientimin shkollor e profesional;
       (e) Marrin masa pėr tė inkurajuar frekuentimin e rregullt tė
       shkollės dhe uljen e pėrqindjes sė braktisjes sė shkollės.
       2. Shtetet Palė marrin tė gjitha masat e nevojshme pėr tė
       siguruar qė displina shkollore tė zbatohet nė mėnyrė tė
       pajtueshme me dinjitetin njerėzor tė fėmijės dhe nė pėrputhje me
       kėtė Konventė.
       3. Shtetet Palė nxisin dhe inkurajojnė bashkėpunimin
       ndėrkombėtar nė fushėn e arsimit, pėr tė kontribuar, nė mėnyrė
       tė veēantė, nė zhdukjen e padijes dhe tė analfabetizmit kudo nė
       botė dhe pėr tė lehtėsuar pėrvetėsimin e njohurive shkencore e
       teknike dhe tė metodave moderne tė mėsimdhėnies. Pėr kėtė,
       mbahen parasysh nė mėnyrė tė veēantė nevojat e vendeve nė
       zhvillim.
       [center]Neni 29[/center]
       1. Shtetet Palė u morėn vesh qė arsimimi i fėmijės tė ketė pėr
       synim:
       (a) Tė zhvillojė potencialin e plotė tė personalitetit, dhuntive
       dhe aftėsive mendore e fizike tė fėmijės;
       (b) Tė rrisė respektin pėr tė drejtat e liritė themelore tė
       njeriut dhe pėr parimet e mishėruara nė Kartėn e Kombeve tė
       Bashkuara;
       (c) Tė rrisė respektin pėr prindėrit e fėmijės, pėr identitetin
       e tij, gjuhėn dhe vlerat kulturore, pėr vlerat kombėtare tė
       vendit ku fėmija jeton, tė vendit tė origjinės dhe tė
       qytetėrimeve tė ndryshme nga i veti;
       (d) Ta pėrgatisė fėmijėn pėr njė jetė tė pėrgjegjshme nė njė
       shoqėri tė lirė, nė frymė e mirėkuptimit, paqes, tolerimit,
       barazisė midis sekseve dhe miqėsisė midis tė gjithė popujve,
       grupeve etnike, grupeve kombėtare e fetare dhe personave me
       origjinė autoktone;
       (e) T’i zhvillojė fėmijės respektin pėr mjedisin natyror.
       2. Asnjė dispozitė e kėtij neni ose e nenit 28 nuk do tė
       interpretohet nė mėnyrė tė atillė qė tė cėnojė lirinė e
       personave fizikė ose juridikė, pėr tė krijuar e drejtuar qendra
       arsimore, gjithmonė me kusht qė parimet e pėrmendura nė
       paragrafin 1 tė kėtij neni tė respektohen dhe qė arsimi qė jepet
       nė kėto qendra tė jetė nė pėrputhje me normat minimale qė
       pėrcaktohen nga Shteti.
       #Post#: 563--------------------------------------------------
       Re: Konventa mbi tė Drejtat e Fėmijės
   DIR By: Kaloresi
       Date: March 1, 2012, 5:55 am
       ---------------------------------------------------------
       [center]Neni 30[/center]
       Nė Shtetet ku ekzistojnė pakica etnike, fetare apo gjuhėsore,
       ose persona me origjinė autoktone, njė fėmije qė i pėrket njė
       minoriteti ose ėshtė autokton, nuk mund t’i mohohet e drejta pėr
       tė pasur kulturėn e vet, tė ushtrojė dhe praktikojė fenė e vet,
       ose tė pėrdorė gjuhėn e vet sė bashku me anėtarėt e tjerė tė
       grupit tė tij.
       [center]Neni 31[/center]
       1. Shtetet Palė i njohin fėmijės tė drejtėn tė pushojė dhe
       argėtohet, tė praktikojė lojėra dhe veprimtari ēlodhėse, nė
       pėrshtatje me moshėn, si dhe tė marrė pjesė lirisht nė jetėn
       kulturore dhe artistike.
       2. Shtetet Palė respektojnė dhe nxisin tė drejtėn e fėmijės pėr
       pjesėmarrje tė plotė nė jetėn kulturore dhe artistike,
       inkurajojnė sigurimin e mundėsive tė pėrshtatshme dhe tė
       barabarta pėr kohėn e lirė dhe pėr veprimtari kulturore,
       artistike, argėtuese dhe ēlodhėse.
       [center]Neni 32[/center]
       1. Shtetet Palė njohin tė drejtėn e fėmijės pėr t’u mbrojtur nga
       shfrytėzimi ekonomik dhe nga kryerja e ēdo pune qė paraqet
       rreziqe ose qė cėnon edukimin e tij ose dėmton shėndetin apo
       zhvillimin e tij fizik, mendor, shpirtėror, moral ose shoqėror.
       2. Shtetet Palė marrin masa legjislative, administrative,
       shoqėrore dhe edukative, pėr tė siguruar zbatimin e kėtij neni.
       Pėr kėtė qėllim dhe duke pasur parasysh dispozitat pėrkatėse tė
       instrumenteve tė tjera ndėrkombėtare, Shtetet Palė nė mėnyrė tė
       veēantė:
       (a) Pėrcaktojnė njė moshė minimale ose moshat minimale tė
       pranimit nė punė;
       (b) Parashikojnė njė rregullim tė pėrshtatshėm tė orarit tė
       punės dhe tė kushteve tė punės;
       (c) Japin dėnime ose sanksione tė tjera tė pėrshtatshme pėr tė
       siguruar zbatimin efektiv tė kėtij neni.
       [center]Neni 33[/center]
       Shtetet Palė marrin tė gjitha masat e duhura, duke pėrfshirė ato
       legjislative, administrative, shoqėrore dhe edukative, pėr tė
       mbrojtur fėmijėt nga pėrdorimi i paligjshėm i drogave narkotike
       dhe lėndėve psikotrope, siē pėrcaktohen nė konventat pėrkatėse
       ndėrkombėtare dhe pėr tė mos lejuar qė fėmijėt tė pėrdoren pėr
       prodhimin dhe trafikun e paligjshėm tė kėtyre lėndėve.
       [center]Neni 34[/center]
       Shtetet Palė marrin pėrsipėr tė mbrojnė fėmijėn nga ēdo lloj
       forme e shfrytėzimit seksual dhe keqtrajtimit seksual. Pėr kėtė
       qėllim, Shtetet Palė marrin nė mėnyrė tė veēantė tė gjitha masat
       e duhura nė planin kombėtar, dypalėsh dhe shumėpalėsh pėr tė mos
       lejuar qė:
       (a) Fėmijėt tė nxiten ose tė detyrohen pėr t’u pėrfshirė nė
       veprimtari tė paligjshme seksuale;
       (b) Fėmijėt tė shfrytėzohen pėr qėllime prostitucioni ose
       praktika tė tjera seksuale tė paligjshme;
       (c)Fėmijėt tė shfrytėzohen pėr shfaqje ose materiale
       pornografike.
       [center]Neni 35[/center]
       Shtetet Palė marrin tė gjitha masat e nevojshme nė planin
       kombėtar, dypalėsh dhe shumėpalėsh, pėr tė mos lejuar rrėmbimin,
       shitjen, ose trafikun e fėmijėve pėr ēdo qėllim dhe nė ēfarėdo
       forme qoftė.
       [center]Neni 36[/center]
       Shtetet Palė mbrojnė fėmijėn nga ēdo formė tjetėr shfrytėzimi,
       qė dėmton nė ēfarėdo aspekti mirėqėnien e tij.
       [center]Neni 37[/center]
       Shtetet Palė sigurojnė qė:
       (a) Asnjė fėmijė tė mos i nėnshtrohet torturės, as trajtimeve
       ose dėnimeve mizore, ēnjerėzore ose poshtėruese. As dėnimi me
       vdekje, as burigimi i pėrjetshėm nuk duhet tė jepen pėr shkelje
       tė ligjit; tė kryera nga persona nėn 18 vjeē;
       (b) Asnjė fėmije tė mos i mohohet liria nė mėnyrė tė paligjshme
       ose arbitrare.
       Arrestimi, ndalimi ose burgimi i njė fėmije duhet tė jetė nė
       pėrputhje me ligjin dhe tė pėrdoret vetėm si njė masė e fundit
       dhe pėr njė kohė sa mė tė shkurtėr.
       (c) Ēdo fėmijė i privuar nga liria tė trajtohet nė mėnyrė
       njerėzore dhe me respektin qė i takon dinjitetit tė njeriut dhe
       nė mėnyrė tė tillė; qė tė kihen parasysh nevojat e personave tė
       moshės sė tij. Nė veēanti, ēdo fėmijė i privuar nga liria duhet
       tė veēohet nga tė rriturit, me pėrjashtim tė rastit kur mendohet
       se ėshtė nė intresin mė tė lartė tė fėmijės qė kjo tė shmanget
       dhe ai tė ketė tė drejtėn tė mbajė lidhje me familjen me
       korrespondencė dhe vizita, me pėrjashtim tė rrethanave tė
       jashtėzakonshme;
       (d) Ēdo fėmijė i privuar nga liria duhet tė ketė tė drejtėn qė
       t’i jepet menjėherė ndihmė juridike ose ēdo ndihmė tjetėr e
       pėrshtatshme, si dhe tė drejtėn tė kundėrshtojė vendimin pėr
       heqjen e lirisė pėrpara njė gjykate ose njė autoriteti tjetėr
       kompetent, tė pavarur dhe tė paanshėm si dhe pėr njė vendim tė
       shpejtė pėr ēdo rast tė tillė.
       [center]Neni 38[/center]
       1. Shtetet Palė marrin pėrsipėr tė respektojnė dhe tė bėjnė tė
       respektohen rregullat e sė drejtės humanitare ndėrkombėtare, qė
       janė tė zbatueshme pėr ta nė rast konflikti tė armatosur dhe qė
       kanė tė bėjė me fėmijėn.
       2. Shtetet Palė marrin tė gjitha masat e mundshme pėr tė
       siguruar qė personat, tė cilėt nuk kanė mbushur moshėn
       pesėmbėdhjetė vjeē, tė mos marrin pjesė drejtpėrdrejt nė
       veprimet luftarake.
       3. Shtetet Palė nuk rekrutojnė nė forcat e tyre tė armatosura
       asnjė person qė nuk ka mbushur moshėn pesėmbėdhjetė vjeē. Kur
       ata rekrutojnė persona mė tė rritur se 15 vjeē por mė tė vegjėl
       se 18 vjeē, Shtetet Palė pėrpiqen tė rekrutojnė mė pėrpara mė tė
       mėdhenjtė nė moshė.
       4. Nė pėrputhje me detyrimin qė u takon nė bazė tė sė drejtės
       humanitare ndėrkombėtare, pėr tė mbrojtur popullsinė civile nė
       rast konflikti tė armatosur, Shtetet Palė marrin tė gjitha masat
       e mundshme, pėr tė siguruar mbrojtjen dhe kujdesin pėr fėmijėt e
       prekur nga konflikti i armatosur.
       [center]Neni 39[/center]
       Shtetet Palė marrin tė gjitha masat e duhura pėr tė lehtėsuar
       riaftėsimin fizik e psikologjik dhe riintegrimin nė shoqėri tė
       ēdo fėmije qė ėshtė viktimė: e ēdo forme pakujdesie, shfrytėzimi
       ose keqtrajtimi, torture ose ēdo forme tjetėr tė njė trajtimi
       ose dėnimi mizor, ēnjerėzor e poshtėrues ose konflikti tė
       armatosur. Ky riaftėsim dhe ky riintegrim duhet tė bėhen nė
       kushtet e njė mjedisi, qė ndihmon shėndetin, personalitetin dhe
       dinjitetin e fėmijės.
       [center]Neni 40[/center]
       1. Shtetet Palė i njohin ēdo fėmije tė dyshuar, tė akuzuar ose
       pėr tė cilin ėshtė thėnė se ka kryer shkelje tė ligjit penal, tė
       drejtėn e njė trajtimi tė tillė, qė zhvillon te fėmija ndjenjėn
       e dinjitetit dhe tė vlerės sė personit, qė pėrforcon tek ai
       ndjenjėn e respektit tė tij pėr tė drejtat e njeriut dhe liritė
       themelore tė tė tjerėve dhe qė merr parasysh moshėn e fėmijės si
       dhe dėshirėn pėr tė ndihmuar nė riintegrimin e tij nė shoqėri
       dhe nė mėnyrė qė ai tė luajė njė rol konstruktiv nė gjirin e
       saj.
       2. Pėr kėtė qėllim dhe duke pasur parasyh dispozitat pėrkatėse
       tė instrumenteve ndėrkombėtare, Shtetet Palė kujdesen nė veēanti
       qė:
       (a)Asnjė fėmijė tė mos jetė i dyshuar, i akuzuar ose i cilėsuar
       pėr shkelje tė ligjit penal pėr arsye tė veprimeve ose
       mosveprimeve qė nuk kanė qenė tė ndaluara nga e drejta e
       brendshme ose ndėrkombėtare nė momentin kur ato janė kryer;
       (b) Ēdo fėmijė i dyshuar ose i akuzuar pėr shkelje tė ligjit
       penal tė ketė tė paktėn garancitė qė vijojnė:
       (i) Tė prezumohet i pafajtshėm derisa tė provohet pafajėsia
       ligjėrisht;
       (ii) Tė informohet menjėherė dhe drejtpėrdrejt pėr akuzat e
       ngritura kundėr tij, nėse ėshtė e pėrshtatshme, me anė tė
       prindėrve tė tij ose tė pėrfaqėsuesve ligjorė, dhe tė ketė
       ndihmė juridike ose nga ēdo ndihmė tjetėr tė duhur pėr
       pėrgatitjen dhe paraqitjen e mbrojtjes sė tij;
       (iii) Ēėshtja e tij tė shqyrtohet pa vonesė nga njė autoritet
       ose instancė gjyqėsore kompetente, e pavarur dhe e paanshme,
       sipas njė procedure tė drejtė ligjore, nė praninė e ndihmės
       juridike ose tė njė ndihme tjetėr tė pėrshtatshme, dhe, kur
       gjykohet se kjo nuk ėshtė nė interesin mė tė lartė tė fėmijės,
       sidomos pėr arsye tė moshės ose gjendjes sė tij, nė prani tė
       prindėrve ose pėrfaqėsuesve tė tij ligjorė.
       (iv) Tė mos detyrohet tė dėshmojė ose tė pohojė veten fajtor; tė
       pyeten ose tė bėjė tė pyeten dėshmitarėt e akuzės dhe tė
       sigurojė paraqitjen dhe marrjen nė pyetje tė dėshmitarėve tė
       mbrojtjes sė tij, nė kushte tė barabarta.
       (v) Nė qoftė se vendoset se ka shkelur ligjin penal, tė bėjė
       ankim kundėr kėtij vendimi si dhe ēdo masė tė marrė si pasojė,
       para njė autoriteti ose njė instance gjyqėsore kompetente mė tė
       lartė, tė pavarur dhe tė paanshme, nė pėrputhje me ligjin.
       (vi) Tė ndihmohet falas nga njė pėrkthyes, nė qoftė se ai nuk e
       kupton ose nuk e flet gjuhėn qė pėrdoret.
       (vii) Tė respektohet plotėsisht jeta e tij private nė tė gjitha
       fazat e procedurės.
       3. Shtetet Palė pėrpiqen tė nxisin krijimin e ligjeve,
       procedurave, organeve dhe institucioneve tė posaēme pėr fėmijėt
       qė dyshohen, akuzohen ose qė vlerėsohen se kanė kryer shkelje tė
       ligjit penal dhe nė veēanti:
       (a) Pėrcaktojnė njė moshe minimale, nėn tė cilėn fėmijėt
       prezumohen tė paaftė pėr tė shkelur ligjin penal;
       (b) Marrin masa, sa herė ėshtė e nevojshme dhe e dėshirueshme,
       pėr t’i trajtuar kėta fėmijė pa iu drejtuar procedurės
       gjyqėsore, me kusht qė tė respektohen plotėsisht tė drejtat e
       njeriut dhe mbrojtja ligjore.
       4. Parashikohen dispozita tė ndryshme, siē janė kujdesi,
       orientimi dhe kontrolli; kėshillat; periudha e provės; kujdesi
       nė familje; programet e edukimit tė pėrgjithshėm dhe profesional
       dhe zgjidhje tė tjera, veē atyre institucionale, pėr t’u
       siguruar fėmijėve njė trajtim nė pėrputhje me mirėqenien e tyre
       dhe nė raport me gjendjen e tyre dhe me shkeljen e ligjit.
       [center]Neni 41[/center]
       Asnjė nga dispozitat e kėsaj Konvente nuk cėnon dispozitat mė tė
       favorshme pėr realizimin e tė drejtave tė fėmijės, qė mund tė
       parashikohen:
       (a) nė legjislacionin e njė Shteti Palė; ose
       (b) nė tė drejtėn ndėrkombėtare nė fuqi pėr atė Shtet.
       [center]Neni 42[/center]
       Shtetet Palė marrin pėrsipėr t’ua bėjnė gjerėsisht tė njohura
       parimet dhe dispozitat e kėsaj Konvente, si tė rriturve ashtu
       edhe fėmijėve, me anė tė mjeteve energjike tė pėrshtatshme.
       [center]Neni 43[/center]
       1. Me qėllim qė tė shqyrtohen pėrparimet e arritura nga Shtetet
       Palė nė pėrmbushjen e detyrimeve tė marra pėrsipėr prej tyre nė
       bazė tė kėsaj Konvente, krijohet njė Komitet mbi tė Drejtat e
       Fėmijės, i cili kryen funksionet e caktuara si mė poshtė.
       2. Komiteti pėrbėhet nga dhjetė ekspertė me moral tė lartė dhe
       qė njihen si kompetentė nė fushėn qė trajton kjo Konventė.
       Anėtarėt e tij zgjidhen nga Shtetet Palė midis shtetasve tė tyre
       dhe marrin pjesė me titull personal, duke pasur parasysh njė
       shpėrndarje gjeografike tė drejtė dhe sistemet juridike
       kryesore.
       3. Anėtarėt e Komitetit zgjidhen me votė tė fshehtė, nga njė
       listė personash tė caktuar nga Shtetet Palė. Ēdo Shtet Palė mund
       tė caktojė njė kandidat nga shtetasit e tij.
       4. Zgjedhja e parė bėhet jo mė vonė se gjashtė muaj nga data e
       hyrjes nė fuqi tė kėsaj Konvente. Mė pas zgjedhjet bėhen ēdo dy
       vjet. Tė paktėn katėr muaj para datės sė ēdo zgjedhjeje,
       Sekretari i Pėrgjithshėm i Organizatės sė Kombeve tė Bashkuara
       fton me shkrim Shtetet Palė tė propozojnė kandidatėt e tyre
       brenda njė afati dymujor. Sekretari i Pėrgjithshėm bėn mė pas
       listėn alfabetike tė kandidateve tė caktuar, duke cilėsuar
       Shtetet Palė qė i kanė caktuar dhe ua paraqit ata Shteteve Palė
       nė kėtė Konventė.
       5. Zgjedhjet bėhen gjatė mbledhjeve tė Shteteve Palė, tė
       organizuara nga Sekretari i Pėrgjithshėm nė Selinė e Organizatės
       sė Kombeve tė Bashkuara. Nė kėto mbledhje, nė tė cilat duhet tė
       jenė tė pranishėm jo mė pak se dy tė tretat e Shteteve Palė,
       kandidatė tė zgjedhur nė Komitet janė ata qė fitojnė numrin mė
       tė madh tė votave dhe shumicėn absolute tė votave tė Shteteve
       Palė tė pranishėm dhe votues.
       6. Anėtarėt e Komitetit zgjidhen pėr njė mandat katėrvjeēar. Ata
       mund tė rizgjidhen nė qoftė se kandidatura e tyre paraqitet
       pėrsėri. Mandati i pesė prej anėtarėve tė zgjedhur nė zgjedhjen
       e parė mbaron pas dy vjetėsh. Emrat e kėtyre pesė anėtarėve
       hidhen nė short nga Kryetari i mbledhjes, menjėherė pas
       zgjedhjes sė parė.
       7. Nė rast se njė anėtar i Komitetit vdes ose jep dorėheqjen ose
       deklaron se pėr ēdo arsye tjetėr nuk mund t’i kryejė mė
       funksionet e tij nė Komitet, Shteti Palė, qė kishte paraqitur
       kandidaturėn e tij, emėron njė tjetėr ekspert nga shtetasit e
       vet, pėr tė plotėsuar vendin e lirė deri nė pėrfundimin e
       mandatit korrespondues, gjė qė i nėnshtrohet miratimit tė
       Komitetit.
       8. Komiteti miraton rregulloren e tij tė brendshme.
       9. Komiteti zgjedh byronė e tij pėr njė periudhė prej dy
       vjetėsh.
       10. Mbledhjet e Komitetit zakonisht mbahen nė Selinė e
       Organizatės sė Kombeve tė Bashkuara ose nė ēdo vend tjetėr tė
       pėrshtatshėm, tė caktuar nga Komiteti. Komiteti mblidhet
       zakonisht ēdo vit. Zgjatja e sesioneve tė tij pėrcaktohet dhe
       ndryshohet, nė rast se ėshtė e nevojshme, nga njė mbledhje e
       Shteteve Palė nė kėtė Konventė, me rezervėn e miratimit nga
       Asambleja e Pėrgjithshme.
       11. Sekretari i Pėrgjithshėm i Organizatės sė Kombeve tė
       Bashkuara vė nė dispozicion tė Komitetit personelin dhe pajisjet
       e nevojshme, pėr tė kryer me efektshmėri funksionet qė i janė
       besuar nė bazė tė Konventės.
       12. Me miratimin e Asamblesė sė Pėrgjithshme, anėtarėt e
       Komitetit tė krijuar nė bazė tė kėsaj Konvente paguhen nga tė
       ardhurat e OKB-sė, sipas kushteve dhe modaliteteve tė caktuara
       nga Asambleja e Pėrgjithshme.
       [center]Neni 44[/center]
       1. Shtetet Palė marrin pėrsipėr tė paraqitin nė Komitet,
       nėpėrmjet Sekretarit tė Pėrgjithshėm tė Organizatės sė Kombeve
       tė Bashkuara, raporte mbi masat e marra pėr tė pėrmbushur tė
       drejtat e njohura nė kėtė Konventė dhe mbi pėrparimet e
       realizuara nė gėzimin e kėtyre tė drejtave:
       (a) Brenda dy vjetėve, duke filluar nga data e hyrjes nė fuqi tė
       kėsaj Konvente pėr Shtetet Palė;
       (b) Nė vazhdim nė ēdo pesė vjet.
       2. Raportet e paraqitura nė zbatim tė kėtij neni tregojnė
       faktorėt dhe vėshtirėsitė, nė rast se ka, qė kanė ndikuar nė
       shkallėn e pėrmbushjes nga Shtetet Palė tė detyrimeve tė
       parashikuara nė kėtė Konventė. Raportet duhet tė pėrmbajnė
       gjithashtu tė dhėna tė mjaftueshme pėr t’i dhėnė Komitetit njė
       ide tė plotė pėr zbatimin e Konventės nė vendin pėrkatės.
       3. Shtetet Palė, qė kanė paraqitur nė Komitet raportin e parė tė
       plotė, nuk pėrsėrisin nė raportet qė i paraqesin atij nė
       vazhdim, sipas pikės (b) tė paragrafit tė parė tė kėtij neni,
       sqarimet kryesore, tė komunikuara qysh mė parė.
       4. Komiteti mund t’u kėrkojė Shteteve Palė tė dhėna plotėsuese,
       qė kanė tė bėjnė me zbatimin e Konventės.
       5. Komiteti i paraqit ēdo dy vjet Asamblesė sė Pėrgjithshme,
       nėpėrmjet Kėshillit Ekonomik dhe Shoqėror, njė raport mbi
       veprimtarinė e tij.
       6. Shtetet Palė sigurojnė njė shpėrndarje tė gjerė tė raporteve
       tė tyre nė vendet e tyre.
       [center]Neni 45[/center]
       Pėr tė arritur zbatimin efektiv tė Konventės dhe pėr tė
       inkurajuar bashkėpunimin ndėrkombėtar nė fushėn qė mbulon kjo
       Konventė:
       (a) Agjencitė e specializuara, Fondi i Kombeve tė Bashkuara pėr
       Fėmijėt dhe organe tė tjera tė Kombeve tė Bashkuara, kanė tė
       drejtė tė pėrfaqėsohen gjatė shqyrtimit tė zbatimit tė
       dispozitave tė kėsaj Konvente, qė kanė tė bėjnė me mandatin e
       tyre. Komiteti mund tė ftojė agjencitė e specializuara, Fondin e
       Kombeve tė Bashkuara pėr Fėmijėt dhe tė gjitha organet e tjera
       kompetente, qė ai do ta gjykojė tė arsyeshme, pėr tė dhėnė
       mendime tė specializuara mbi zbatimin e Konventės nė fusha qė
       kanė tė bėjnė me mandatin e tyre pėrkatės. Ai mund tė ftojė
       agjencitė e specializuara, Fondin e Kombeve tė Bashkuara pėr
       Fėmijėt dhe organe tė tjera tė Kombeve tė Bashkuara pėr t’i
       paraqitur raporte mbi zbatimin e Konventės nė sektorėt qė kanė
       tė bėjnė me fushėn e veprimtarisė sė tyre;
       (b) Komiteti u transmeton agjencive tė specializuara, Fondit tė
       Kombeve tė Bashkuara pėr Fėmijėt dhe organeve tė tjera
       kompetente, nė rast se e sheh tė nevojshme, ēdo raport tė
       Shteteve Palė, qė pėrmban njė kėrkesė ose qė tregon njė nevojė
       pėr kėshilla ose ndihmė teknike, sė bashku me vėrejtjet dhe
       sugjerimet e Komitetit, nė rast se ka tė tilla;
       (c) Komiteti mund t’i rekomandojė Asamblesė sė Pėrgjithshme, qė
       t’i kėrkojė
       Sekretarit tė Pėrgjithshėm, tė ndėrmarrė nė emėr tė tij studime
       pėr ēėshtje tė veēanta, qė kanė tė bėjnė me tė drejtat e
       fėmijės;
       (d) Komiteti mund tė bėjė sugjerime dhe rekomandime tė
       pėrgjithshme, tė bazuara nė tė dhėnat e marra nė zbatim tė
       neneve 44 dhe 45 tė kėsaj Konvente. Kėto sugjerime dhe
       rekomandime tė natyrės sė pėrgjithshme i transmetohen ēdo Shteti
       Palė tė interesuar dhe i pėrcillen pėr dijeni Asamblesė sė
       Pėrgjithshme, tė shoqėruara, nė rast se ka tė tilla, me
       vėrejtjet e Shteteve Palė.
       #Post#: 564--------------------------------------------------
       Re: Konventa mbi tė Drejtat e Fėmijės
   DIR By: Kaloresi
       Date: March 1, 2012, 5:57 am
       ---------------------------------------------------------
       [center]Neni 46[/center]
       Kjo Konventė ėshtė e hapur pėr nėnshkrim nga tė gjithė Shtetet.
       [center]Neni 47[/center]
       Kjo Konventė i nėnshtrohet ratifikimit. Instrumentet e
       ratifikimit depozitohen pranė Sekretarit tė Pėrgjithshėm tė
       Organizatės sė Kombeve tė Bashkuara.
       [center]Neni 48[/center]
       Konventa do tė qėndrojė e hapur pėr aderim nga ēdo Shtet.
       Instrumentet e aderimit depozitohen pranė Sekretarit tė
       Pėrgjithshėm tė Organizatės sė Kombeve tė Bashkuara.
       [center]Neni 49[/center]
       1. Kjo Konventė hyn nė fuqi nė ditėn e tridhjetė pas datės sė
       depozitimit pranė Sekretarit tė Pėrgjithshėm tė Organizatės sė
       Kombeve tė Bashkuara, tė instrumentit tė njėzetė tė ratifikimit
       ose aderimit.
       2. Pėr secilin Shtet qė ratifikon kėtė Konventė ose aderon nė
       tė, pas depozitimit tė instrumentit tė njėzetė tė ratifikimit
       ose aderimit, Konventa hyn nė fuqi ditėn e tridhjetė pas
       depozitimit nga ky Shtet, tė instrumentit tė tij tė ratifikimit
       ose aderimit.
       [center]Neni 50[/center]
       1. Ēdo Shtet Palė mund tė propozojė njė amendament dhe tė
       depozitojė tekstin pranė Sekretarit tė Pėrgjithshėm tė
       Organizatės sė Kombeve tė Bashkuara. Sekretari i Pėrgjithshėm ua
       komunikon pastaj amendamentin e propozuar Shteteve Palė, duke
       kėrkuar qė t’i bėjnė tė ditur nėse janė pėr thirrjen e njė
       konference tė Shteteve Palė pėr shqyrtimin e propozimit dhe tė
       hedhjes nė votė. Nėse brenda katėr muajve pas datės sė kėtij
       komunikimi, tė paktėn njė e treta e Shteteve Palė shprehen pėr
       thirrjen e njė konference tė tillė, Sekretari i Pėrgjithshėm
       thėrret konferencėn nėn kujdesin e Organiztės tė Kombeve tė
       Bashkuara. Ēdo amendament i miratuar nga shumica e Shteteve Palė
       tė pranishėm dhe votues nė konferencė i paraqitet pėr miratim
       Asamblesė sė Pėrgjithshme.
       2. Njė amendament i miratuar nė pėrputhje me dispozitat e
       paragrafit 1 tė kėtij neni hyn nė fuqi pasi tė jetė miratuar nga
       Asambleja e Pėrgjithshme e Kombeve tė Bashkuara dhe tė jetė
       pranuar nga dy tė tretat e Shteteve Palė.
       3. Kur njė amendament hyn nė fuqi, ai bėhet i detyrueshėm pėr tė
       gjithė Shtetet Palė, qė e kanė pranuar dhe Shtetet e tjerė qė
       mbeten tė lidhur me dispozitat e kėsaj Konvente dhe me tė gjithė
       amendamentet e mėparshme tė pranuar prej tyre.
       [center]Neni 51[/center]
       1. Sekretari i Pėrgjithshėm i Organizatės sė Kombeve tė
       Bashkuara merr dhe ua dėrgon tė gjithė Shteteve tekstin e
       rezervave tė bėra nga Shtetet nė ēastin e ratifikimit ose tė
       aderimit.
       2. Nuk lejohet asnjė rezervė e papajtueshme me objektin dhe
       qėllimin e kėsaj
       Konvente.
       3. Rezervat mund tė tėrhiqen nė ēdo kohė, nėpėrmjet njoftimit
       drejtuar Sekretarit tė Pėrgjithshėm tė Organizatės sė Kombeve tė
       Bashkuara, i cili informon pėr kėtė tė gjithė Shtetet Palė nė
       Konventė. Njoftimi hyn nė fuqi nė datėn kur ky ėshtė marrė nga
       Sekretari i Pėrgjithshėm.
       [center]Neni 52[/center]
       Ēdo Shtet Palė mund ta denoncojė kėtė Konventė me anė tė njė
       njoftimi me shkrim, drejtuar Sekretarit tė Pėrgjithshėm tė
       Organizatės sė Kombeve tė Bashkuara. Denoncimi hyn nė fuqi njė
       vit pas datės kur njoftimi ėshtė marrė nga Sekretari i
       Pėrgjithshėm.
       [center]Neni 53[/center]
       Sekretari i Pėrgjithshėm i Organizatės sė Kombeve tė Bashkuara
       caktohet si
       depozitues i kėsaj Konvente.
       [center]Neni 54[/center]
       Origjinali i kėsaj Konvente, bėrė nė gjuhėt angleze, arabe,
       kineze, spanjolle, franceze dhe ruse, me vlerė tė barabartė,
       depozitohet pranė Sekretarit tė Pėrgjithshėm tė Organizatės sė
       Kombeve tė Bashkuara. Pėr vėrtetim, tė nėnshkruarit, tė
       plotfuqishėm e tė ngarkuar ligjėrisht nga qeveritė pėrkatėse,
       nėnshkruan kėtė Konventė.
       *****************************************************
       Page 1 of 1