DIR Return Create A Forum - Home
---------------------------------------------------------
lansongviet
HTML https://lansongviet.createaforum.com
---------------------------------------------------------
*****************************************************
DIR Return to: Truyện
*****************************************************
#Post#: 13468--------------------------------------------------
Mưa Nhă Nam
By: anatta Date: July 26, 2019, 3:56 pm
---------------------------------------------------------
[center]Mưa Nhă Nam
Nguyễn Huy Thiệp[/center]
Ở Nhă Nam, tháng Tư có mưa.
Tôi sẽ kể chuyện này cho anh, v́ anh, anh
bạn ạ, bởi đến năm
mươi tuổi anh sẽ thành ông lăo.
Tôi sẽ kể chuyện này cho chị, v́
chị, chị bạn ạ, bởi đến
bốn mươi tuổi chị sẽ trở
thành bà lăo.
Tôi sẽ kể chuyện này cho cậu, cậu
câm miệng lại, cậu c̣n trẻ quá,
cậu là thằng ngốc.
Tôi sẽ kể chuyện này cho cô, v́ cô sẽ
đi lấy chồng. Lúc ấy chỉ toàn
những nhọc nhằn thôi, không ai kể
chuyện cho cô nghe cả.
Ở Nhă Nam, tháng Tư có mưa. Chuyện
thế này… Một câu chuyện nhỏ về
Hoàng Hoa Thám.
Tôi không chắc ông Hoàng Hoa Thám, tức Đề
Thám, tức Hùm xám Yên Thế trong lịch sử
có giống ông Đề Thám mà tôi kể không? C̣n
ông Đề Thám như tôi biết (tôi biết
rơ ông ta): Ông ta là một anh hùng, cũng là một
người nhu nhược.
Đấy là khoảng năm…, thời kỳ
người Pháp giảng ḥa với Đề
Thám. Vốn hay đùa nhả trong chính trị,
người Pháp thỉnh thoảng có mời
Đề Thám về Hà Nội hoặc Bắc
Giang chơi. Lần ấy, thống sứ
Bắc Kỳ là ông Môren thông qua công sứ
Bắc Giang có mời Đề Thám đến
Bắc Giang dự một buổi tiếp tân.
Cả Dinh dẫn người đưa thư
đến gặp Đề Thám.
– Có nên đi không? – Đề Thám hỏi các
thủ hạ của ḿnh.
– Đi chứ! – Những người già
quả quyết.
Thế đấy, những người già!
Với họ chẳng có việc ǵ là đáng
kể. Trước mặt họ là cái chết.
Những cơ hội tốt nhất trong
đời họ bỏ lỡ cả rồi.
– Đi làm ǵ! – Cả Dinh, Cả Trọng,
Cả Huỳnh cau có trả lời.
Thế đấy, các bác Cả! Các bác Cả
thường rất khoảnh. Chúng ta thông
cảm với họ, nếu chúng ta tự ḿnh
như họ, trần lực như họ, không
có ai để bàn bạc, không có ai đáng bàn
bạc, họ phải tự gánh lấy trách
nhiệm của họ, nghĩa vụ của
họ, giá trị của họ.
Thế c̣n bà? – Đề Thám hỏi bà Ba
Cẩn. Bà Ba là người phụ nữ
đáng kể nhất trong cuộc đời
Đề Thám. Bà là người phụ nữ
duy nhất có mặt nơi này, giữa những
tên tuổi hào kiệt lừng danh của phong
trào nông dân Yên Thế.
– Ông nên làm điều có nghĩa, – Bà Ba trả
lời rồi thở dài. Bà có tật như
thế khi phải băn khoăn, lưỡng
lự điều ǵ.
Đề Thám bảo mọi người lui ra
để ông ngồi lại một ḿnh. Ông
nghĩ. Những ư nghĩ của ông bắt
đầu phiêu lăng. Thường ư nghĩ
của ông bắt đầu từ một
vật ǵ đó cụ thể, tức thời
đập vào mắt ông. Thí dụ từ bông hoa
hồng.
Này bông hoa hồng
Giá trị của mày là khoảnh khắc
Ai biết mày khi đang hết nụ?
Ai để ư mày khi mày úa tàn?
Ôi hoa hồng, hoa hồng
Phút giây này thật tuyệt vời
May cho kẻ t́nh nhân gặp mày lúc này
Môi hồng của thiếu nữ cũng thua mày
Hương trầm kia sánh sao được
vị thơm nơi nhụy hoa?
Và những cánh mỏng mịn mà kia, khiến
tất cả vật khác thành phàm tục
Hoa hồng! Ôi hoa hồng!
Ta tiếc cho kẻ vô t́nh quên bẵng mày
Và giật ḿnh ghen tị với kẻ vô danh
nhanh tay
Không biết ai hái mày hôm qua
Kẻ ấy cư xử ra sao với mày?
Hắn có chôn mày trong tim không?
Trái tim ấy có rộng lượng không
Có đủ chỗ cho mày ngụ không?
Trái tim ấy có đủ máu không?
Ước không có giông băo lọt vào đấy
Rồi mày cũng nát tan thôi, em ạ, cô em ạ,
Hắn không đáng kể ǵ, hắn không
biết cách
“Chơi hoa nào đă mấy người biết
hoa”…
Đề Thám không nghĩ như thế, dĩ
nhiên rồi. Có điều, hôm ấy trong
đồn Phồn Xương ông đă cầm
lên tay một bông hoa hồng. Ông nghĩ về
điều khác. Ông đặt ḿnh vào vị trí
của Môren, vào vị trí của những
người Pháp. Ông cho rằng buổi tiếp
tân chẳng quan trọng ǵ và sự có mặt hay
không có mặt của ông đều chứa
hiểm họa. Ông sẽ mang tiếng hèn nhát
nếu ông từ chối. Ông sẽ thành lố
bịch nếu ông có mặt. Thế lố
bịch hơn hay hèn nhát hơn? – Đề Thám
tự hỏi. – Thôi th́ lố bịch c̣n hơn
hèn nhát!
Tôi sẽ đi, đi một ḿnh, đi
ngựa… Sẽ ăn mặc như một chàng
rể… – Đề Thám vừa nói với bà Ba
Cẩn vừa đội lên đầu
chiếc khăn xếp trứ danh thửa măi
tận phố Hàng Lọng Hà Nội, chiếc
khăn quái đản: không thể dùng làm mũ,
cũng không thể dùng để lau mặt
được.
– Ông muốn đi ngựa th́ đi… nhưng
đến Bắc Giang tôi sẽ cho phu kiệu
đón. – Bà Ba nói vậy rồi lại thở
dài. Đề Thám bực ḿnh: Ông không thích
người ta quan tâm nhiều quá đến
ḿnh. Ông bảo:
– Đừng làm phiền tôi.
– Nhưng ông làm phiền mọi người. –
Bà Ba bẻ lại.
Sự đời là thế. Bà Ba có lư của bà
Ba, cũng như bà Cả có lư của bà Cả
vậy.
Đề Thám giật cương, thúc con
ngựa ô ra khỏi cổng đồn Phồn
Xương. Ông cho ngựa đi bước
một, lang thang trong rừng. Ông thích như
thế.
Đây là thiên nhiên: cành cây x̣a trước
mặt, tiếng chim hót, những giọt
nước mưa đọng lại trên cây, mùi
lá mục ẩm ướt, những con chim xanh,
con chim đỏ, con chim vàng, những cánh
mối ướt rụi, những con bọ
nhảy, tiếng vượn kêu năo nùng, bông hoa
bé xíu… Tất cả hương vị, màu
sắc của thiên nhiên đều chân thực,
thanh khiết, đều khiến ta cảm
động đến tận đáy sâu tâm
hồn.
Đề Thám đi miết. Có thể ông
nghĩ ǵ đấy về tuổi ấu
thơ đắng cay tủi nhục, những
ngày ông phải đi ở tận măi Tiên Lữ,
Hưng yên. Có thể ông nghĩ về Đề
Nắm (Lương Văn Nắm), người
đă trao quyền cho ông ở vùng Yên Thế, Nhă
Nam này. Có thể ông nghĩ về cái mà ta vẫn
gọi là “trường tranh đấu”, sự
sống hoặc cái chết.
Đề Thám đi xuyên qua rừng mỡ,
rừng dẻ, rừng lim và rừng nhội
gai. Ông trông thấy một cọn phượng
hoàng bay qua trước mặt. Ông nói:
– Nếu ta nh́n thấy mày hai mươi năm
trước th́ thích.
Đến giữa trưa th́ Đề Thám
rẽ vào nhà một người quen ở
gần Kế. Đây là nhà ông đồ
Hoạt. Ông đồ Hoạt có nhà. Các ông
đồ thường chẳng đi đâu
cả: các ông ở trong bổn phận ḿnh, trong
kiến thức của ḿnh (thực ra là của
những con thú to hơn), trong thành kiến
của ḿnh, trong giá trị của ḿnh. Ông
Đồ Hoạt là người hay chữ, hay
thơ. Và như thế, nghĩa là ông chẳng
giàu có ǵ. Ở nhà ông đồ, Đề Thám
được đón tiếp như
người nhà. Thoắt cái, đă thấy bà
đồ Hoạt bưng lên một mâm ḷng
lợn, có cả một đa phèo nơn nà. Mùi
mắm tôm chanh, mùi rau húng thơm lừng. Bà
đồ Hoạt cười bảo Đề
Thám:
– Chị vẫn biết chú thích món này!
Ông đồ Hoạt nói:
– Bà gọi ông Lũy với thằng Hoạt ra
đây cùng ngồi.
Ông Lũy là ông hàng xóm, người nổi
tiếng về tài ăn trộm trâu ḅ của
bọn hào lư trong vùng. Hoạt là con trai duy
nhất của ông bà đồ, bị khoèo tay,
tính t́nh e thẹn.
Bữa rượu vui vẻ, thân mật.
Mọi người đều ca thán về
nạn sưu thuế, thói nhũng lạm, thái
độ mất dạy của bọn quan liêu.
Thời đại chó má!
Mọi người đều thấy đúng
là thời đại chó má.
Họ dốc vào họng thứ rượu
nấu bằng sắn, thứ rượu
mạnh đến nỗi có thể châm lửa
đốt cháy được, để ḥng làm
dịu đi nỗi phiền muộn.
Đề Thám kể cho mọi người nghe
chuyện bắt sống chủ bút tờ báo “L
ávenir du Ton Kin” (Tương lai xứ Bắc
kỳ) mấy năm trước, chuyện
trung tá Péroz đến đồn Phồn
Xương thương lượng để
kư khế ước ngừng chiến.
Đang câu chuyện, Đề Thám hỏi ông
Lũy:
– Ông có đủ thịt ăn không?
– Nhờ giời, – tay trộm trả lời, –
không phải lúc nào cũng ăn thịt ḅ,
nhưng thịt gà thịt vịt cũng ngon.
Đề Thám nói:
– Nếu ông ở chỗ tôi, tay Ba Biều
sẽ nện cho ông một trận rồi
tống ông vào trại. Tôi không thích trộm
cắp vặt vănh.
Ông Lũy bảo:
– Tôi không đến chỗ ông v́ thế, tôi
biết tôi chẳng ra ǵ v́ vướng nợ
đời. Tôi giành công bằng theo lối trâu ḅ
gà vịt chứ không phải theo lối con
người. Chỉ xin ông đừng khinh tôi.
– Tôi không khinh ông, – Đề Thám nói, – nhưng
cũng chẳng trọng.
– Đa tạ ông. – ông Lũy đứng dậy
chắp tay vái. – Ông và bác đồ cho tôi lỗi
phép.
Ông Lũy đi ra. Mâm rượu c̣n lại ba
người. Ông đồ Hoạt nói:
– Anh Đề ạ, cái đầu anh thật
kiêu hănh, thật đáng giá. Toàn quyền Đông
Dương (Paul Doumer) thật hà tiện khi
đặt giá đầu anh 30 ngàn quan.
Đề Thám cười:
– Bác vẫn làm thơ đấy chứ?
– Vẫn làm… Thế mới đê tiện. – ông
Hoạt đỏ mặt. – C̣n anh, anh cũng làm
thơ theo lối của anh phải không?
Đề Thám nói:
– Không… Tôi không biết chữ.
Ông Đồ Hoạt lắc đầu:
– Mặc xác anh! Anh vẫn là một nhà thơ
đáng kể nhất! Ai bảo anh sống
thế? Anh là một tên thi sĩ ma vương.!
Anh làm sao tránh được danh hiệu đáng
sợ ấy! Anh đă làm những điều
mà bọn văn chương suốt đời
thèm muốn. Chúng không làm sao biến
được ngọn bút của chúng thành
ngọn giáo hay cái câu liêm!
– Giáo hay câu liêm, th́ tôi có thừa, – Đề Thám
nói, -- nhưng tôi khát khao điều ấy.
Điều ấy, nào, bác Cả
bác biết là điều ǵ không?
Đâu là giá trị tinh thần, vật chát
nơi bác?
Chúng ta chỉ vẻn vẹn có mạng sống
này thôi
Trăm năm là ngắn, một ngày dài ghê
Những con đường chúng ta đi qua
Tất cả đều xám xịt lầm
bụi
Mỗi cung đường, mỗi vận
hạn
đều xám xịt, lầm bụi
Mà vầng trăng kia xa lắc
Vầng trăng kia lơ lửng trên đầu
Có đôi mắt nào mở to trong tim ta
Và mỗi cái chớp mắt đều khiến
ta nhói ḷng
Sẽ phải khởi nghĩa thôi
phải tranh đấu cùng số phận
Trăm năm trước cũng thế
trăm năm sau cũng vậy
Ta phải dấn thân, phải đốt
lửa
Ngọn cờ ta phất lên là giá trị
cuộc đời
Bác Cả, cuộc chiến này thật khốn
nạn
Bác có chối cũng chẳng được
Làm người chỉ có một lần
làm người thật khó…
#Post#: 13470--------------------------------------------------
Re: Mưa Nhă Nam
By: anatta Date: July 26, 2019, 4:01 pm
---------------------------------------------------------
Đề Thám hỏi:
– Thằng Hoạt bao giờ lấy vợ?
– Chắc nó ở vậy. – ông đồ thở
dài. – Không hiểu sao đàn bà chỉ thích
những tên đàn ông nhăng nhít, dê cụ,
khả ố, đểu cáng… Thằng Hoạt
nhà tôi lại đứng đắn quá.
Đề Thám cười:
– Tôi nhớ tôi đă ăn lễ dạm hỏi
ở nhà này rồi. Thằng Hoạt sẽ làm
rể Chánh Trương cơ mà?
– Đúng vậy. – ông đồ gật
đầu. – Tôi đă hỏi con bé Xoan cho nó.
Trầu cau đưa rồi, cuối năm nay
cưới nhưng Chánh Trương lại
muốn chạy làng, định gả con Xoan
cho lăo nghị Trường. Lăo ấy góa vợ,
nhà giàu nứt đố đổ vách.
– Tôi biết nghị Trường, – Đề
Thám nói. – Thằng già ấy lẩm cẩm
lẫn lộn, khôn như cáo, nói chuyện
với ai cũng chỉ gật đầu.
– Anh Đề! Anh hăy giúp đỡ chúng tôi. – ông
đồ năn nỉ. – Anh vốn hào hiệp…
Anh đừng để con trai tôi xổng con bé
ấy.
Đề Thám nh́n Hoạt. Cậu thanh niên e
thẹn thở dài. Ngoài cổng xôn xao, trông ra
đă thấy Thống Luận, Bang Kinh và
mấy phu kiệu thập tḥ đứng
đón. Bà Ba Cẩn không quên lời hứa.
Đề Thám biết rằng bà Ba đă đúng
trong trường hợp này: Ông không thể vào
dinh công sứ Bắc Giang như một phần
tử cực đoan lăng mạn, ông buộc
phải tiền hô hậu ủng như một
đại diện cho nhiều người.
Đề Thám lên kiệu. Ông bảo ông
đồ:
– Tôi sẽ gắng làm hết sức.
Hoạt chào Đề Thám, đôi mắt
chứa chan hy vọng.
Đề Thám nói với Bang Kinh:
– Mang con ngựa ô đi theo. Khi về tôi về
bằ ng ngựa.
Bảy giờ tối, Đề Thám đến
dinh công sứ Bắc Giang. Các quan chức và
sĩ quan Pháp đi ra đón ông. Họ ngạc
nhiên trước người anh hùng nổi
tiếng, người được coi là
“đại diện cho tâm hồn An Nam,” (Lời
của nghị sĩ Metsimy ở nghị
viện Pháp ngày 18-11-1909), trông y hệt một
tay địa chủ nông thôn họ vẫn
thường gặp: cũng khăn xếp
đen, áo lương, quần trắng, đi
giày Gia Định. Đề Thám khác
người là ở thần thái, ở tinh
thần tự chủ cao, nhăn quan bao quát
rộng, nếu có kể thêm th́ đấy là
sự buồn nản thất vọng về
phẩm cách con người nói chung thỉnh
thoảng lộ ra ở khóe nh́n vô hồn nơi
ông.
Đề Thám trông thấy đám quan chức
người Việt đứng tụm lại
thật hèn hạ. Ông nhận ra nghị
Trường, Chánh Trương và cả Xoan, con
gái lăo, người đă đính hôn với con
trai ông đồ Hoạt. Tôi sẽ không kể
ǵ về buổi tiếp tân này. Theo sử sách
ghi chép th́ người Pháp ở giới
thượng lưu thời ấy đều
nhẹ dạ, ngông cuồng, xa hoa; đa
phần người Pháp “thực dân” c̣n lại
trong các guồng máy cai trị cồng kềnh,
lại vừa ngu vừa ác. Bầu không khí tinh
thần của thời “thuộc địa
nửa phong kiến” ấy đại
để như sau: thói ham tiền hám của
trộn lẫn với ḷng thèm khát khoái lạc
vui chơi, chế độ nô lệ tàn bạo
bày ra trắng trợn ở các hầm mỏ,
đồn điền; đám nha lại
người Việt coi thuế là nguồn thu
chủ yếu để xây lợp mái nhà Tổ
quốc, có chỗ xây lợp bằng đá
thật, có chỗ xây lợp bằng các tờ
báo lá cải và chứng từ kế toán giả
mạo, “con rồng tre An Nam” t́m cách nhảy
chồm lên trong tiếng tom chát ở các ổ
chứa và tiếng vỗ tay trong các hội
đoàn, thỉnh thoảng lại giật ḿnh co
lại bởi tiếng súng kíp hoặc súng
hỏa mai tự chế ngoài biên giới…
Việt Nam đầu thế kỷ XX là một
đất nước nghèo nàn, gần như
mọi rợ…
Buổi tiếp tân không làm Đề Thám thú
vị chút nào. Lựa dịp thuận tiện,
Đề Thám nói với Chánh Trương:
– Tôi muốn nói chuyện với con gái ông.
Tôi không biết Đề Thám đă nói với
Xoan những ǵ hôm ấy, chỉ biết
rằng cô rất bối rối xúc động.
Cô gái, lời nói nào làm cô bối rối xúc
động?
Những lưỡi dao cứa vào sĩ diện
cô ư?
– Không phải!
Những lời tán tỉnh rườm rà hoa
mĩ ư?
– Cũng không phải nốt!
Ngôn ngữ trở nên ghê tởm, nhớp nhúa trên
miệng bọn tiểu nhân
Tôi biết một thứ ngôn ngữ giản
dị như đất
Thứ ngôn ngữ mộc mạc, thẳng
băng
Tựa như tiếng tù và
Như tiếng kèn đồng
Như tiếng chuông vọng…
Có một thứ ngôn ngữ thức tỉnh con
người
Buộc họ soi vào ḷng ḿnh như soi mặt
xuống ḷng hồ
Có thứ ngôn ngữ của người anh hùng,
của người chính trực
Nó làm ta bối rối xúc động
Ta không trốn được
Thứ ngôn ngũ không hề phù phiếm,
cũng chẳng tân kỳ
Thứ ngôn ngữ của giống ṇi truyền
lại
Thứ ngôn ngữ của lương tri không bao
giờ mất…
Đề Thám ra về trước khi buổi
tiệc kết thúc.
Không có bất trắc ǵ xảy ra cho ông và các
thủ hạ đi theo. Đề Thám chia tay
với mọi người ở triền đê
sông Thương, ông lên con ngựa ô rồi theo
con đường ṃn rẽ vào rừng, ở
đấy có lối đi tắt về Nhă Nam.
Đề Thám đến cửa rừng th́
thấy Xoan đứng đó. Sự biến
động trong tinh thần khiến khuôn
mặt vốn trắng hồng của cô gái tái
nhợt hẳn đi.
Xoan nói:
– Em van ông… Ông hăy cho em đi theo. Đi đâu
cũng được…
– Cô phải về đi, – Để Thám nói. – Cô
phải chọn Hoạt.
– Không… – Xoan nức nở.
Đề Thám đón Xoan lên con ngựa ô rồi
thúc con ngựa vào rừng. Đêm trong rừng
mênh mông và hư ảo lắm. Tiếng côn trùng
rỉ rắc. Mùi hương rừng nồng
nàn. Bóng tối sẫm đen trên các tán lá cây,
sẫm đen nơi hốc đá, sẫm
đen cả trên mặt đất. Rừng vô
t́nh, vô cảm, thản nhiên, lạnh lùng, tàn
nhẫn. Rừng muôn đời là thế. Thiên
nhiên muôn đời là thế: vô t́nh, vô cảm,
thản nhiên, lạnh lùng, tàn nhẫn. Tất
cả đều đẩy con người
về nơi tận cùng ư thức cá nhân chính nó.
Con người tự co lại như con sâu, cái
kiến, thúc thủ trong phần sinh linh vừa
bé mọn, vừa cô đơn, vừa bất
lực; nó chớp đôi mắt phấp
phỏng lo âu trong tâm hồn nó và tự hỏi
ḿnh: là ai? đi đâu? thế nào? làm ǵ? tiến
đến đâu? bao giờ thành tựu? bao
giờ kết thúc?
Đề Thám và Xoan đến chỗ có hai
ngả rẽ một vào căn cứ Hố
Chuối và một về Kế th́ mưa.
Mưa tháng Tư là thứ mưa đầu mùa
ở vùng nhiệt đới. Nhoằng một
ánh chớp, một làn gió thoảng qua là mưa
liền, không sao lường được.
Bắt đầu tưởng là cơn mưa
bóng mây không phải ngại ǵ, bỗng thoắt
là mưa đá, sấm rền, sét nổ. Mưa
như roi quất, tàn bạo, hung hăn. Mây đen
cuồn cuộn, gió giật liên hồi rồi
mưa như những thác nước trên cao
đổ xuống ào ào. Con ngựa không thể
đi được vào trong hẻm núi.
Đề Thám gầm lên một tiếng như
lời chửi rủa, cũng gần như
lời than thở rồi thúc đầu gối
vào ức phải con ngựa cho nó chạy
xuống cánh đồng, ngả rẽ về
Kế. Một lúc sau, hai người đă
ở trong nhà ông đồ Hoạt.
– Ta đă biết mà, – ông đồ bảo Xoan.
– Ta biết con sẽ là một con người
con dâu thảo hiền, tín nghĩa…
Bà đồ cuống cuồng giục Xoan đi
thay áo quần kẻo lạnh. Hoạt vung
vẩy cánh tay khoèo, khuôn mặt tràn trề
hạnh phúc.
– Anh Đề! – ông đồ nắm lấy
vạt áo Đề Thám. – Anh hăy ở lại
đến mai hăy về…
Không! – Đề Thám lắc đầu.
Những giọt nước mưa mặn chát
ướt đầm trên khuôn mặt ông. Ông
nhảy lên ngựa rồi phóng thẳng vào trong
màn mưa dày đặc, màn đêm dày
đặc.
Mưa như thế, bắt đầu từ
lâu rồi
Trên mặt đất, những con bọ cử
ḅ lổm ngổm
Tôi không biết con người khát khao
điều ǵ trong cơi sống này.
H́nh như điều thiện bắt
đầu từ t́nh yêu phải không?
Điều thiện buồn tẻ v́ nó nhạt
nhẽo
Điều thiện tầm thường v́ nó an
toàn
Điều thiện tệ hại v́ nó giết
đi đam mê
Anh có sợ điều thiện không?
Chị có sợ điều thiện không?
Và em nữa?
Em có bao giờ ghê tởm điều thiện
bằng như điều ác?
Rồi mưa cùng với thời gian sẽ xóa
đi thôi, xóa hết
Xóa tất cả, rửa đi tất cả
Người ta sẽ rửa chúng ta đi như
rửa xương khi bốc mộ
Trong đêm không có ánh mặt trời
Chúng ta bị rửa đi như rửa
xương khi bốc mộ
Tất cả xương người
đều như thế.
Tất cả đều rời rạc, đen
đúa, khô khan
Chúng ta bị rửa đi như rửa
xương khi bốc mộ
Có cơn mưa nào
Có đôi mắt nào nḥa ướt cho anh?
Đề Thám phóng ngựa vào rừng. Mưa
quất vào mặt ông bỏng rát. Ông bỗng ̣a
khóc. Ông ̣a khóc cho ḿnh, cho người, cho tất
cả những hữu hạn của chính ḿnh,
của mỗi người. Đề Thám
sụt sùi như một người
thường: một anh bán bánh đa mật
ở chợ Kế, một viên công chức quèn,
một chàng thợ bạc vụng về,
một ông giáo nghèo… Ông khóc như một
người nhu nhược nhất đời,
một người suốt đời thỏa
hiệp, không bao giờ dám bước qua
lằn ranh bổn phận, nghĩa vụ,
cương tỏa. Ông khóc như chưa bao
giờ là một anh hùng, một người
khởi nghĩa.
Đề Thám đi suốt đêm mưa trong
rừng. Người ta kể rằng sáng
sớm hôm sau ông cầm đầu một toán
quân đánh đồn binh Pháp ở Kép, tất
cả binh sĩ trong đồn đều
bị gíết sạch. Từ đấy
chấm dứt thời kỳ ḥa hoăn giữa ông
và người Pháp.
Mấy năm trước tôi gặp bà cụ
Xoan ở huyện lỵ Yên Thế gần
đồn Phồn Xương, nơi bây
giờ trở thành một phố chợ
sầm suất. Bà cụ giờ 84 tuổi, tóc
bạc trắng, trông rất hiền lành. Tôi
hỏi bà cụ về cuộc đời bà
cụ trải qua, bà cụ kể lể
khống biết bao nhiêu những điều
cơ cực nhọc nhằn xảy ra trong
cuộc đời ḿnh: nào người chồng
tính nết dở hơi thô bạo, nào đói
kém, nào con, nào cháu, nào tật bệnh, nào
chiến tranh…
Tôi đứng trên quả đồi khô cằn
toàn sỏi nơi bà cụ phát hoang để xây
dựng cơ nghiệp cho gia đ́nh ḿnh, trong
ḷng vô cùng cảm động thương xót. Tôi
hỏi điều ǵ đă làm bà cụ
vượt qua được hết nhọc
nhằn gian khó trong bao nhiêu năm tháng ấy, bà
cụ cười móm mém để lộ hai hàm
lợi không c̣n một cái răng nào rồi
vạch áo cho tôi xem tấm ngực trần hom
hem với đôi vú teo tóp răn reo. Bà cụ nói:
– Ông ấy muốn thế… Tôi không phụ
lời tôi hứa… Ông ấy là nguồn an ủi
suốt cuộc đời tôi…
– Ông ấy là ai hả cụ?
– Ông ấy kia ḱa…
Bà cụ chỉ về bức tượng xi
măng cốt thép đứng trên đỉnh
đồi ở gần di tích Phồn
Xương.
– Ông ấy chẳng hề nói năng ǵ cả…
Tôi biết Đề Thám đă không hề nói
năng ǵ cả từ năm 1913, hơn 80
năm rồi…
Hôm tôi ở Nhă Nam trời cũng mưa,
nhưng là cơn mưa bóng mây, một thứ
mưa xoàng.
Tôi kể chuyện này đến đây là
hết.
********
Nguyễn Huy Thiệp
Thư Viện Vinadia
HTML https://www.vinadia.org/
#Post#: 13476--------------------------------------------------
Re: Mưa Nhă Nam
By: huudangdo Date: July 26, 2019, 4:56 pm
---------------------------------------------------------
Cám ơn bạn Anatta đă đăng những
câu chuyện của Tiền Nhân Anh Hùng :
Đề Thám - Hoàng Hoa Thám ...trong thời
chống Thực Dân Pháp cai trị Nước Ta
...qua chuyện : Mưa Nhă Nam ...của TG
Nguyễn Huy Thiệp ...
:co: :so1: :001:
#Post#: 13564--------------------------------------------------
Re: Mưa Nhă Nam
By: anatta Date: July 27, 2019, 2:21 pm
---------------------------------------------------------
Anh HDD,
Không có chi. Câu truyện Mưa Nhă Nam anatta đă
đọc 7-8 lần rồi. Thấy hay nên post
lại. Hơn nữa anatta cũng thích cái nh́n
về nhân sinh của tác giả Nguyễn Huy
Thiệp, bản thân t́m thấy được
khá nhiều sự tương đồng trong
tư tưởng của ḿnh với tác giả.
Tác giả NHT vốn theo ngành Sử học và
đă dạy môn này trước đây, nên ông am
tường về các bậc tiền nhân
nước nhà, và dựa theo dữ kiện
lịch sử ông phóng tác thành những câu
truyện ngắn. Ông có viết một
truyện ngắn nói về cuộc t́nh của
cụ Nguyễn Trăi thời vua Lê cũng hay. Nay
mai anatta sẽ post cho những ai muốn t́m
hiểu thêm về các bậc tiền nhân góp
phần kiến tạo đất nước
ḿnh thời đó.
Trong câu truyện Mưa Nhă Nam anatta thích nhất
đoạn diễn tả t́nh cảnh
Đề Thám nói chuyện với cô Xoan:
Cô gái, lời nói nào làm cô bối rối xúc
động?
Những lưỡi dao cứa vào sĩ diện
cô ư?
– Không phải!
Những lời tán tỉnh rườm rà hoa
mĩ ư?
– Cũng không phải nốt!
Ngôn ngữ trở nên ghê tởm, nhớp nhúa trên
miệng bọn tiểu nhân
Tôi biết một thứ ngôn ngữ giản
dị như đất
Thứ ngôn ngữ mộc mạc, thẳng
băng
Tựa như tiếng tù và
Như tiếng kèn đồng
Như tiếng chuông vọng…
Có một thứ ngôn ngữ thức tỉnh con
người
Buộc họ soi vào ḷng ḿnh như soi mặt
xuống ḷng hồ
Có thứ ngôn ngữ của người anh hùng,
của người chính trực
Nó làm ta bối rối xúc động
Ta không trốn được
Thứ ngôn ngữ không hề phù phiếm,
cũng chẳng tân kỳ
Thứ ngôn ngữ của giống ṇi truyền
lại
Thứ ngôn ngữ của lương tri không bao
giờ mất…
:001:
#Post#: 13573--------------------------------------------------
Re: Mưa Nhă Nam
By: hiền Date: July 27, 2019, 4:14 pm
---------------------------------------------------------
[quote author=anatta link=topic=758.msg13564#msg13564
date=1564255267]
Trong câu truyện Mưa Nhă Nam anatta thích nhất
đoạn diễn tả t́nh cảnh
Đề Thám nói chuyện với cô Xoan:
Cô gái, lời nói nào làm cô bối rối xúc
động?
Những lưỡi dao cứa vào sĩ diện
cô ư?
– Không phải!
Những lời tán tỉnh rườm rà hoa
mĩ ư?
– Cũng không phải nốt!
Ngôn ngữ trở nên ghê tởm, nhớp nhúa trên
miệng bọn tiểu nhân
Tôi biết một thứ ngôn ngữ giản
dị như đất
Thứ ngôn ngữ mộc mạc, thẳng
băng
Tựa như tiếng tù và
Như tiếng kèn đồng
Như tiếng chuông vọng…
Có một thứ ngôn ngữ thức tỉnh con
người
Buộc họ soi vào ḷng ḿnh như soi mặt
xuống ḷng hồ
Có thứ ngôn ngữ của người anh hùng,
của người chính trực
Nó làm ta bối rối xúc động
Ta không trốn được
Thứ ngôn ngữ không hề phù phiếm,
cũng chẳng tân kỳ
Thứ ngôn ngữ của giống ṇi truyền
lại
Thứ ngôn ngữ của lương tri không bao
giờ mất…
:001:
[/quote]
Em cũng thích đoạn này. Thanks anh anatta.
:2kiss1:
:1lol:
*****************************************************