DIR Return Create A Forum - Home
---------------------------------------------------------
Universite Dersleri
HTML https://dersler.createaforum.com
---------------------------------------------------------
*****************************************************
DIR Return to: Fizyoloji
*****************************************************
#Post#: 222--------------------------------------------------
Nörolojik Muayeneye Genel Bakış
DIR By: rehavet
Date: May 5, 2024, 6:00 am
---------------------------------------------------------
Nörolojik muayene, MSS'nin hangi spesifik bölümlerinin hasar
veya hastalıktan etkilendiğini belirlemek için
kullanılan bir klinik değerlendirme
aracıdır. Nörolojik muayene, nörolojik işlevi
belirlemek için kısa sürede -bazen 5 dakika kadar kısa
bir sürede- gerçekleştirilebilir. Acil serviste bu
hızlı değerlendirme, uygun tedavi ve mümkün olan
iyileşme derecesi açısından fark yaratabilir.
Muayene, beş ana bölüme ayrılmış bir dizi
alt testten oluşmaktadır. Bunlardan ilki, hafıza,
oryantasyon ve dil gibi daha yüksek bilişsel işlevleri
değerlendiren zihinsel durum muayenesidir. Bir de 12
kraniyal sinirin ve dolayısıyla bunlarla ilişkili
merkezi ve periferik yapıların işlevini test eden
kraniyal sinir muayenesi vardır. Kraniyal sinir muayenesi,
uygun olduğu şekilde her bir sinirin duyusal ve motor
fonksiyonlarını test eder. Duyusal muayene ve motor
muayene olmak üzere iki ana bölüm, spinal sinirlerle
ilişkili duyusal ve motor fonksiyonları test eder. Son
olarak, koordinasyon muayenesi karmaşık ve koordineli
hareketleri gerçekleştirme becerisini test eder. Genellikle
altıncı ana muayene olarak kabul edilen yürüme
muayenesi, özellikle yürümenin motor fonksiyonunu
değerlendirir ve yürüme koordineli bir hareket olduğu
için koordinasyon muayenesinin bir parçası olarak kabul
edilebilir.
Nöroanatomi ve Nörolojik Muayene
İşlevin lokalizasyonu, sınırlı
konumların belirli işlevlerden sorumlu olduğu
kavramıdır. Nörolojik muayene bu ilişkiyi
vurgular. Örneğin, mental durum muayenesinde
değerlendirilen bilişsel işlevler,
çoğunlukla serebral kortekste olmak üzere serebrumdaki
işlevlere dayanır. Alt testlerden birkaçı dil
işlevini inceler. Bu muayenelerle ortaya
çıkarılan nörolojik işlevlerdeki eksiklikler
genellikle sol serebral kortekste hasara işaret eder.
Bireylerin çoğunda, dil işlevi sol hemisferde, üst
temporal lob ile arka frontal lob arasında, inferior
parietal lob aracılığıyla araya giren
bağlantılar da dahil olmak üzere lokalize olur.
Nörolojik muayenenin beş ana bölümü MSS'nin ana
bölgeleriyle ilişkilidir (aşağıdaki
şekil). Mental durum muayenesi serebrum ile ilgili
fonksiyonları değerlendirir. Kraniyal sinir muayenesi,
diensefalon ve beyin sapına bağlanan sinirler içindir
(ayrıca ön beyne koku alma bağlantıları
için). Koordinasyon muayenesi ve ilgili yürüme muayenesi,
öncelikle beyincik fonksiyonlarını değerlendirir.
Motor ve duyusal muayeneler, omurilik ve omurilik sinirleri
aracılığıyla bağlantılı
olduğu için bu yapılarla ilişkilidir.
[img
width=450]
HTML https://blogger.googleusercontent.com/img/a/AVvXsEj_8OxlXuPIg8_R72nhO3iNYXcjX9mXC-y4W_dIQplXYj_CJ-EQlb46FzRqShRAaMrIF4x0FhC5mAapBb0bmW4HPMe48N4Uw2g0SioPiRm0cgvGq0-Bo3vEX7zUy3Zjc2tSRTMS5DGTUSlDf-6OVFMuJDzP6eevLs6pqw4ubpe0QYRhLz2MdF5mx2anKZM[/img]
Nörolojik Muayenenin Anatomik Temelleri MSS'nin farklı
bölgeleri nörolojik muayenenin ana bölümleriyle ilgilidir:
mental durum muayenesi, kraniyal sinir muayenesi, duyu
muayenesi, motor muayene ve koordinasyon muayenesi (yürüme
muayenesi dahil).
Nörolojik muayenenin gücünün bir kısmı da yapı ve
işlev arasındaki bu bağlantıdır.
Muayenede temsil edilen çeşitli işlevlerin test
edilmesi, sinir sisteminin nerede hasar görmüş
olabileceğinin doğru bir şekilde tahmin
edilmesini sağlar. Bölüm girişinde anlatılan
hastayı düşünün. Acil serviste, kusurun nerede
lokalize olabileceğini bulmak için hızlı bir
muayene yapılır. Hasarın nerede meydana
geldiğinin bilinmesi en etkili tedaviyi
sağlayacaktır.
Hızlı bir şekilde art arda gülümsemesi,
kaşlarını kaldırması, dilini
çıkarması ve omuzlarını silkmesi istenir.
Doktor, kollarını ve bacaklarını
kaldırmaya çalışırken onlara karşı
direnç sağlayarak kas gücünü test eder. Gözleri
kapalıyken, bir kalemin ucunun bacaklarına,
kollarına, parmaklarına ve yüzüne dokunduğunu
hissettiğinde bunu belirtmelidir. Doktor bir kalemin ucunu
görme alanında ve sonunda yüzüne doğru hareket
ettirirken onu takip eder. Bu noktada resmi bir zihinsel durum
muayenesine gerek yoktur; hasta görüşmeci ile normal
etkileşimleri sırasında bu alandaki olası
eksiklikleri gösterecektir. Bilişsel veya dilsel
eksiklikler belirginse, sorgulamayı yapan kişi
zihinsel durumu daha derinlemesine takip edebilir. Tüm bunlar 5
dakikadan kısa bir sürede gerçekleşir. Hasta sol
kolunda ve bacağında karıncalanma ve
iğnelenme hissettiğini ve bu uzuvlarına
dokunulduğunda kalemin ucunu hissetmekte
zorlandığını bildiriyor. Bu durum, omurilik
ile beyin arasındaki duyu sistemlerinde bir sorun
olduğunu düşündürmektedir. Acil servisin BT
taraması yapılmadan önce izlemesi gereken bir yol
vardır. Kan pıhtısı oluşma
olasılığını sınırlamak için,
nedenin bir emboli (bir arter veya vende kan
akışını engelleyen kan
pıhtısı gibi bir tıkanıklık)
olması durumunda aspirin tedavisi uygulanır.
---------------------------------------------------------
İNTERAKTİF BAĞLANTI
Bir hasta acil servise ilk getirildiğinde hızlı
bir şekilde yapılabilecek bir dizi testten oluşan
nörolojik muayenenin tanıtımını görmek için
bu video
HTML http://openstax.org/l/neuroexamyu
izleyin. Nörolojik fonksiyonun
zaman içinde nasıl ve ne şekilde
değiştiğinin kaydını tutmak için
muayene düzenli olarak tekrarlanabilir. Bu videoda nörolojik
muayenenin bölümleri hangi sırayla test edildi ve hangi
bölüm dışarıda bırakılmış
gibi görünüyor?
---------------------------------------------------------
Nörolojik Bozuklukların Nedenleri
Sinir sistemindeki hasar tek tek yapılarla
sınırlı olabilir veya beyin ve omuriliğin
geniş alanlarına yayılabilir. Sinir sisteminde
lokalize, sınırlı yaralanma çoğunlukla
dolaşım sorunlarının sonucudur. Nöronlar
oksijen yoksunluğuna karşı çok hassastır ve
1 veya 2 dakika içinde bozulmaya başlar ve birkaç saat
içinde kalıcı hasar (hücre ölümü) meydana gelebilir.
Beynin bir kısmına kan akışının
kesilmesi inme veya serebrovasküler kaza (CVA) olarak bilinir.
Kan akışının nasıl tehlikeye
girdiğine bağlı olarak iki ana inme türü
vardır: iskemik ve hemorajik. İskemik inme,
damarların tıkanması veya daralması
nedeniyle bir bölgeye kan akışının
kaybolmasıdır. Bu genellikle bir kan
pıhtısı veya yağ birikintisi olabilen bir
emboliden kaynaklanır. İskemi, kan damarı
duvarının kalınlaşması veya hipovolemi
olarak bilinen beyindeki kan hacmindeki düşüşün bir
sonucu da olabilir.
CVA'nın ilgili bir türü geçici iskemik atak (TIA) olarak
bilinir, bu da inmeye benzer ancak o kadar uzun sürmez.
İnmenin diagnostik tanımı en az 24 saat süren
etkileri içerir. Yeterli kan akışının
yeniden sağlanması nedeniyle 24 saatlik bir süre
içinde düzelen inme semptomları GİA olarak
sınıflandırılır.
Hemorajik inme, hasarlı bir kan damarı nedeniyle beyin
içine kanama olmasıdır. Biriken kan kafa
kemiğinin bir bölgesini doldurur ve beyindeki dokuya
baskı yapar (aşağıdaki şekil). Beyin
üzerindeki fiziksel baskı, işlev kaybının
yanı sıra yerel arterlerin
sıkışmasına neden olarak kanama bölgesinin
ötesinde kan akışının tehlikeye girmesine
neden olabilir. Sinir dokusunda kan biriktikçe ve damar sistemi
hasar gördükçe, kan-beyin bariyeri yıkılabilir ve
bölgede ödem olarak bilinen ilave sıvı birikmesine
izin verebilir.
[img
width=450]
HTML https://blogger.googleusercontent.com/img/a/AVvXsEh7ZSc2uDchIFhVRJcj7eKJL60n6eEfS6dVu5x0e4JbunInKYrrthREwMvB80b2zU4YPwGdcDB8woNeRl_yibZKh8JE6LcZiZqJRZUEiUMnCQF7fgrJ46b-41Azf2z9H3w2wWWe-kCb-zp8SSzoUa8mjPoe3uv0ZwEAh6pGNYw0O8hVl4SpylklVtlDs-o[/img]
Hemorajik İnme (a) Serebrum dokusu içine bir kanama,
komşu dokuda ek bir ödemle birlikte büyük bir kan
birikimine neden olur. Hemorajik alan, burada lateral
ventriküllerin karşı hemisferin içine doğru
sıkışmasından da
anlaşılacağı üzere tüm beynin şeklinin
bozulmasına neden olur. (b) BT taramasında parietal
lob içinde intraparankimal kanama görülmektedir.
Hemorajik inme, serebral hemisferin derin beyaz maddesi gibi
MSS'nin geniş bir bölgesine kanamayı içerebilirken,
başka olaylar yaygın hasara ve nörolojik
fonksiyonların kaybına neden olabilir.
Bulaşıcı hastalıklar, sinir dokusu
bileşenlerinin, özellikle de astrosit ve
mikrogliaların hastalığa tepki vermesiyle MSS
genelinde işlev kaybına yol açabilir. Motorlu araç
kazası gibi künt kuvvet travmaları MSS'ye fiziksel
olarak zarar verebilir.
Sinir sistemini etkileyen hastalıkların bir
sınıfı da nörodejeneratif
hastalıklardır: Alzheimer hastalığı,
Parkinson hastalığı, Huntington
hastalığı, amiyotrofik lateral skleroz (ALS),
Creutzfeld-Jacob hastalığı, multipl skleroz (MS)
ve sinir dokusu dejenerasyonunun sonucu olan diğer
hastalıklar. Alzheimer, Parkinson veya ALS gibi
hastalıklarda nöronlar ölür; MS gibi hastalıklarda ise
miyelin etkilenir. Bu hastalıklardan bazıları
motor fonksiyonları etkilerken bazıları da bunama
ile kendini gösterir. Bu bozukluklara sahip hastaların
nörolojik muayenede nasıl bir performans sergiledikleri
değişiklik gösterir, ancak genellikle zihinsel durum
muayenesinin birçok yönünü tehlikeye atan hafıza
eksiklikleri veya kraniyal sinir muayenesi, motor muayenesi veya
koordinasyon muayenesinin yönlerini tehlikeye atan hareket
eksiklikleri gibi etkileri geniştir. Bu bozuklukların
nedenleri de çeşitlilik göstermektedir. Bazıları
Huntington hastalığı gibi genetik veya MS gibi
otoimmünitenin sonucudur; Alzheimer ve Parkinson
hastalıkları gibi diğerleri ise tam olarak
anlaşılamamıştır. Mevcut
araştırmalar, bu hastalıkların çoğunun
dejenerasyonun nasıl gerçekleştiği ile ilgili
olduğunu ve ortak tedavilerle tedavi edilebileceğini
göstermektedir.
Son olarak, nörolojik bozuklukların yaygın bir nedeni
de gelişimsel bozukluklarda görülmektedir. İster
genetik faktörlerin isterse gelişim sırasındaki
çevrenin bir sonucu olsun, nörolojik işlevlerin beklenen
normlardan farklı olmasına neden olan belirli durumlar
vardır. Gelişimsel bozuklukları tanımlamak
zordur çünkü geçmişte var olan ve MSS'nin normal
gelişimini bozan kusurlardan kaynaklanırlar. Bu
kusurlar muhtemelen birden fazla çevresel ve genetik faktörü
içerir - çoğu zaman, tek bir faktörden daha
karmaşık olduğundan kaynak olarak ne
olduğunu bilmiyoruz. Ayrıca, her bir kusur tek
başına bir sorun olmayabilir, ancak bir araya
geldiğinde, ilk etapta iyi anlaşılmayan büyüme
süreçlerini bozabilirler. Örneğin, inmenin beynin belirli
bir bölgesine zarar vermesi ve yüzleri tanıma
yeteneğinin kaybolmasına (prosopagnozi) yol
açması mümkündür. Fusiform girustaki hücre ölümü ile
semptom arasındaki bağlantıyı anlamak
nispeten kolaydır. Buna karşılık, benzer
eksiklikler gelişimsel bozukluk olan otizm spektrum
bozukluğu (OSB) olan çocuklarda da görülebilir. Ancak bu
çocuklarda fusiform girus bulunmadığı gibi bu
beyin bölgesinde herhangi bir hasar ya da kusur da görülmez. Bu
beyin bölgesinin diğer beyin bölgeleriyle düzgün bir
şekilde bağlantılı olmadığı
sonucuna varıyoruz.
Enfeksiyon, travma ve doğuştan gelen
bozuklukların tümü, nörolojik muayenede tespit
edildiği üzere önemli belirtilere yol açabilir. İnme
gibi akut bir olay ile künt kuvvet travması gibi kronik
veya global bir durumu birbirinden ayırmak önemlidir.
Nörolojik muayenede görülen tepkiler yardımcı
olabilir. Tüm yönleriyle gözlemlenen bir dil işlevi
kaybı, belirli sözcük türlerini söyleyememek gibi tek bir
işlevin ayrı ayrı kaybından ziyade daha
büyük olasılıkla küresel bir olaydır. Bununla
birlikte, konuşma kaslarını kontrol etmek gibi
belirli bir işlevin diğer dil işlevlerini
maskeleyebileceği endişesi vardır. Zihinsel durum
muayenesi kapsamındaki çeşitli alt testler bu ince
noktaları ele alabilir ve nörolojik kaybın
altında yatan nedeni netleştirmeye yardımcı
olabilir.
---------------------------------------------------------
İNTERAKTİF BAĞLANTI
Nörolojik muayeneye giriş için bu video
HTML http://openstax.org/l/neuroexam2yu
izleyin. Nörolojik muayeneyi
incelemek, sinir sistemindeki yapı ve işlevin
birbirine nasıl bağlı olduğu hakkında
fikir verebilir. Bu hem klinikte hem de sınıfta
kullanılan bir araçtır, ancak farklı sebepleri
vardır. Klinikte bu, bir hastanın nörolojik
işlevini değerlendirmek için güçlü ama basit bir
araçtır. Sınıfta, sinir sistemi hakkında
düşünmenin farklı bir yoludur. Tıbbi teknoloji
noninvaziv görüntüleme ve gerçek zamanlı işlevsel
veriler sağlasa da, sunum yapan kişi bunların
tıbbi muayenenin özünde yer alan öykünün yerini
alamayacağını söylüyor. Tıbbi uygulama
bağlamında öykü ne anlama geliyor?
---------------------------------------------------------
Önceki Ders: Nörolojik Muayene (Başlangıç)
HTML https://dersler.createaforum.com/fizyoloji/norolojik-muayene-(ba351lang305c)/
Sonraki Ders: Ruhsal Durum Muayenesi
HTML https://dersler.createaforum.com/fizyoloji/ruhsal-durum-muayenesi/
Ders Listesi ve Kaynakça
HTML https://dersler.createaforum.com/anatomi/anatomi-ve-fizyoloji-ders-listesi-ve-kaynakca/
*****************************************************
Page 1 of 1