DIR Return Create A Forum - Home
---------------------------------------------------------
Universite Dersleri
HTML https://dersler.createaforum.com
---------------------------------------------------------
*****************************************************
DIR Return to: Diş Hekimliği Bölümü
*****************************************************
#Post#: 20--------------------------------------------------
Periodontal Dokuların Histolojisi
By: rehavet Date: April 16, 2024, 11:10 am
---------------------------------------------------------
Sementum Histolojisi
[img]
HTML https://blogger.googleusercontent.com/img/a/AVvXsEi_QJJrwLRkERbuoQxb4y0O3FDa2ri-xH5U-k4jL0rdHE8IvVs1R42ZNENkES4FuP7GcVwIuCgeM9JuM1NxrrhV6TZp5OyTW1RYxefkqlQph0ZGr-whoeW9bANi-UQSTmHxjmt9r-3TGApVs4He2I6SFd2zzeB_fwiqe0AtXrFRB7DzDGXAiNKePHu7_8U=w445-h347[/img]
Sementum ve çevre dokuların gösterimi.
Sementum, kök dentin yüzeyi üzerinde kabaca bir saç teli
genişliğinde ince bir tabaka (50 ila 200 μM
arasında) oluşturur. Sementumun ECM'si mineden çok
farklıdır, ikisi renklerine göre ayırt edilebilir
(sementum sarımsı renktedir, minenin rengi yoktur).
Sementum da dentin de sarımsıdır ve bu ikisini
renklerine göre ayırt etmek zordur. Sementumun ECM'si,
yaşam boyunca sementum yüzeyinde bulunabilen
sementoblastlar tarafından biriktirilir. Sonuç olarak,
sementum kalınlığı 10 ila 70
yaşları arasında üç katına çıkabilir.
Bu süreç, sementoblastlara ek olarak rezorptif hücrelerin
aktivitesini içermediği için kemik yeniden
şekillenmesi ile aynı değildir. Sementum
diğer sert dokulara göre daha fazla florür içerir.
Dentin ve mine gibi sementum da avasküler bir dokudur, ancak
hücre içerebilir. 1830'lardan kalma histolojik (görsel)
çalışmalara dayanan iki tip sementum vardır:
hücresel sementum ve aselüler sementum. Moleküler biyoloji ve
genetik alanındaki daha yeni gelişmeler, daha yeni
kavramlar ortaya çıkarmaktadır, ancak eski
sınıflandırma sistemi klinik uygulamada hala
yaygın olarak kullanılmaktadır.
Hücresel sementumda, sementoblastlar ECM içinde hapsolur ve
sementositlere farklılaşır. Olgun dokuda,
sementositler kemik dokusuna benzer şekilde lakünler içinde
bulunur. Bununla birlikte, kanaliküller yalnızca (vasküler)
PDL(periodontal ligament) yönünde uzanır. Ters yönde ise
sementositlere besin sağlayamayan avasküler dentin bulunur.
Hücresel sementum kökün apikal yarısında bulunur.
Aselüler sementum sementosit içermez ve kökün koronal
yarısında ve apikal kısımdaki selüler
sementumun altında bulunabilir (sementum koronal bölgede
yaklaşık 50 μM kalınlığında
ve apikal bölgede 200 μM
kalınlığındadır).
Sementum ve dentin arasındaki sınır,
Sementum-Dentin birleşimi (CDJ), DEJ'den daha az
belirgindir. Sementum dentinden biraz daha az güçlüdür ve
aşağıdaki tabloda listelenen materyallerden
oluşur. Bazı yayınlarda sementumun mineral
bileşeninin %60 ila 65 olduğu belirtilmektedir. Bu
sayılar arasındaki fark, CDJ'de çoğunlukla
mineralize olmamış glikoproteinlerden oluşan bir
tabakanın dahil edilip edilmediğini
yansıtmaktadır. Glikoproteinler sementuma özgüdür, bu
nedenle bunları içeren ölçümleri rapor etmeyi seçtik.
Glikoproteinler sementuma özgüdür, bu nedenle bunları
içeren ölçümleri rapor etmeyi seçtik.
Sementumun mineral içeriğini ölçmek için
kullandığımız yöntem ne olursa olsun,
periodontitis ve ortodonti nedeniyle kemik, dentin ve sementum
kaybı oldukça karmaşık bir süreçtir. Bu süreç,
morfojenlerin etkisi ve rezorptif hücrelerin
farklılaşması gibi konuların
tartışılmasını gerektirir. Benzer
şekilde, sementumun dişin bir parçası olarak
mı (konumu ve görünümüne göre) yoksa periodonsiyumun bir
parçası olarak mı kategorize edilmesi gerektiği
tartışması, diş ve periodontal
dokuların kökenleri konusuna geçene kadar ertelenmelidir.
[table][tr][td]-[/td]
[td]Hücresel sementum (apikal kısım) - Aselüler
sementum (koronal kısım)[/td]
[/tr]
[tr][td]%50[/td]
[td]Mineral: Kalsiyum Hidroksiapatit[/td]
[/tr]
[tr][td]%50[/td]
[td]Protein: Kolajen ve glikoprotein
karışımı - Su[/td]
[/tr]
[/table]
Sementumun bileşenleri
Sementumdaki Lifler
[img]
HTML https://blogger.googleusercontent.com/img/a/AVvXsEigMe1Yl1tfVGMqW_8AjXSST2bTiWqJHIXL0H34qMfRuJMLJivuMvOE2sKUzAeMBgkrP0_KPZgQtB51SDn5ZhX2CutB_5tMMGfENylEI72CnHS5Gum_fnU8TAjxh_lXdO2fPQDslSOlAIlbEA6OtSJZJ7EgHGTEChRVT8O0ktOXFaRnHknwDU7FiGlrMiw=w466-h391[/img]
Asal Lifleri (PF) kanat benzeri süreçlerle saran, ardından
bu lifleri parmak benzeri süreçler tarafından
salgılanan İçsel Liflerle (IF) çevreleyen bir
sementoblast şeması. [Image credit: "Schematic diagram
depicting how cementoblasts produce intrinsic fibers around
principal fibers on extrinsic fiber-rich CIFC." by Tsuneyuki
Yamamoto et al, Jpn Dent Sci Rev is licensed under CC BY-NC-ND
4.0]
Aselüler sementum, kök yüzeyine dik olarak ilerleyen ve
muhtemelen hem fibroblastlar hem de sementoblastlar
tarafından salgılanan ekstrinsik kolajen lifler
içerir. Bu lifler alveolar kemiğe kadar uzanır ve
sementumun içine gömülü olduğu PDL'nin (periodontal
ligament) temel liflerinin uçlarını temsil eder
(dışsal liflere Sharpey lifleri denilebilir, kemik
dokusuyla aynıdır).
Hücresel sementum intrinsik lifler ve muhtemelen ekstrinsik
lifler içerir. İntrinsik kollajen lifler sementoblastlar
tarafından salgılanır ve sementumun ötesine
uzanmaz. Kök yüzeyine paralel olarak yönlendirilirler ve esas
olarak sementumun (bir iskele) onarımında görev
alırlar. Daha yeni yayınlar, hücresel sementumu,
mevcut ekstrinsik kollajen liflerinin miktarına
bağlı olarak Hücresel İntrinsik Lifli Sementum ve
Hücresel Karışık Çok Katlı Sementum olarak
ikiye ayırmaktadır. Ekstrinsik kolajen lifleri
içermeyen sementum (servikal bölgeye daha yakın) kemik
dokusuna bağlanmaya katkıda bulunmaz.
Periodontal Ligamentin Histolojisi
[img]
HTML https://blogger.googleusercontent.com/img/a/AVvXsEjvijt-75cVs3KnQ3ufmUqXztZO2QRTaYKUX7e82Mg0G2_QUclmtuFm3-Eu7aOZRzbyuXSCjWB78lkdpGKSLRoVGnpJrKG17Ol9RbJ3rUtUciyDLqraeVRubjY9O-AOQuz9VK_HqtrqjHyU0kHf8KnTfkraSm9N4qnp-3PlvDthQj_FfSANACZ_qKe_bt4=w479-h373[/img]
PDL ve çevresindeki dokuların gösterimi.
Periodontal Ligament (PDL), sementumu alveolar kemiğe
bağlayan sıkı düzenli bağ dokusundan
oluşan bir bölgedir. Sharpey lifleri PDL'nin bir
tarafından sementuma ve PDL'nin diğer tarafından
alveolar kemiğe uzanır. CDJ gibi, sementum ve PDL
arasındaki sınır da ortak kökenleri nedeniyle
bulanıktır. PDL içinde Malassez'in epitelyal
kalıntıları olarak adlandırılan
başıboş epitelyal hücre kümeleri bulunabilir.
PDL, diğer bağlara göre çok daha yüksek derecede
damarlanma (vaskülerizasyon) özelliğine sahiptir.
Ayrıca daha çeşitli ve çok sayıda hücre
popülasyonuna sahiptir.
Alveolar Kemiğin Histolojisi
[img]
HTML https://blogger.googleusercontent.com/img/a/AVvXsEjmokkzEgTNr3Ml6wp6VflUArG2BWn_wP4PF7nLRyXNOLIDQyxnKDEIUgvFZWO8tNjK-X1cw8yJOpeK9qQzv92jFcuZqvfTIyg4FWYacYXTabwc8xCrQx_iNUJG41_Bo9e7Qw9ccshIgTsB-uvbDbvPljmT9XnM6CNFS85HLWHN_Zk4YwTmcaD0rOfCrlg=w547-h340[/img]
Illustration of alveolar bone, and nearby tissues. Look for
Tomes granular layer as a landmark, if needed.
Alveolar kemik, PDL'den Sharpey liflerinin girdiği çok
sayıda küçük deliğin yanı sıra kemik
dokusundan çıkan ve bir dişin apikal foramenine giren
sinirler, kan ve lenf damarları için daha büyük delikler
içeren kısmen benzersiz bir özelliğe sahip kompakt
kemik dokusu içerir. Bu da alveolar soketlerin yüzeyinin
gözenekli görünmesine neden olur ki bu durum kemik yüzeyi için
neredeyse benzersizdir. Gözenekli yüzey kribriform plaka olarak
adlandırılır ve küçük deliklerle dolu diğer
kompakt kemik bölgesi olan etmoid kemiğin kribriform
plakası ile
karıştırılmamalıdır (etmoid
kemikteki kribriform plakasının delikleri, burun
boşluğunu beyne bağlayan koku alma sinir
uçları içindir).
Sert Dokulardaki Rezorptif Hücreler
Periost, kemik dokusunu çevreleyen sıkı düzenli bir
bağ dokusu tabakasıdır. Kolajen liflerine ek
olarak, kemiğin yeniden şekillenmesinde rol oynayan
osteoblastlar ve osteoklastlar içerir. Benzer hücreler sementum
ve dentin için de mevcuttur ancak mine için geçerli
değildir. Sementoklastlar ve odontoklastlar
sırasıyla sementumu ve dentini demineralize etme
yeteneğine sahiptir. Osteoklastlar kemikleri parçalamak
için asit salgılarlar ve benzer şekilde bu hücreler de
asit salgılamak için gerekli olan genleri ifade ederler.
Ayrıca, bu hücreler sindirim sırasında
kullanılan enzimleri de üretirler. Bu enzimler
arasında, matriks metalloproteinaz adı verilen bir
enzim ailesinin üyeleri de bulunur. Osteoklastların aksine,
bu hücreler sürekli olarak yeniden yapılandırma
biriminde aktif değillerdir, temel bir aktiviteleri yoktur
ve genellikle sadece eksfoliasyon sırasında
etkinleşirler.
Odontoklastlar ve sementoklastların, muhtemelen
osteoklastlara dönüşen aynı kemik iliği kök
hücrelerinden farklılaştığı
düşünülmektedir. Multi-potent kök hücrenin osteoklast,
odontoklast veya sementoklast olarak farklılaşıp
farklılaşmayacağını belirleyen
sinyaller henüz tam olarak
anlaşılamamıştır. Vücut bu süreci uzun
veya orta menzilli hormon ve büyüme faktörü sinyalleri ile
düzenleyebilir. Düzenleme çok kısa menzilli de olabilir:
kök hücrenin her bir hedef dokunun ECM'si içindeki proteinlere
veya glikoproteinlere bağlanması, kök hücreye konumsal
bilgi sağlar. Mikroskop altında osteoklastlarla kabaca
aynı olsa da odontoklastlar ve sementoklastlar önemli
fizyolojik farklılıklara sahiptir. Örneğin,
kalsitonin hormonu osteoklastları inhibe eder ancak kök
rezorpsiyonu sırasında odontoklast aktivitesini
tetikler. Bu ayrıntının önemi; kök
rezorpsiyonunun her zaman kemik rezorpsiyonuyla
eşleşmemesidir. Örneğin osteoporozda diş
kaybına yol açan, şey diş kökü erimesi değil
kemik erimesidir. Diş dökülmesi sırasında,
diş kökünün çevresindeki dentin dokusu önce rezorbe edilir.
Ancak aynı süreçte, dişin yerini alacak olan
kalıcı dişin yerleşebilmesi için gerekli
olan kemik dokusu, yani alveoler kemik, hem rezorpsiyon hem de
depozisyon geçirir. Bu süreçte, kemik dokusu
yıkılırken aynı zamanda yeni kemik dokusu da
oluşur. Böylece, kalıcı dişin
çıkışı için bir yol oluşturulur ve
aşağıdaki alveoler soket boşluğu
dolgunlaştırılır.
Bazı yayınlar sementoklastların PDL'de bulunan
farklı hücreler olduğunu ve yaşam boyunca
sementumun korunmasında rol oynadıklarını
öne sürmektedir. Diğer yayınlar sementoklastların
odontoklastlar ve osteoklastlarla aynı hücre tipi
olduğunu öne sürmektedir. Daha fazla çalışma
yapılmadan, sementoklastın ayrı bir hücre tipi mi
yoksa sementumun yakınında bulunan bir osteoklast
mı olduğunu söylemek zordur. Aradaki fark anlamsal
olabilir; tıpkı öğretmeninizi markette
gördüğünüzde onun hala bir öğretmen mi yoksa sadece
başka bir müşteri mi olduğunu sormak gibi.
Rezorpsiyon mekanizması aynıdır (asitler ve
proteinazlar), ancak bu hücrelerin aynı şekilde
düzenlenip düzenlenmediği diş dökülmesi ve ortodontik
hareket sırasında önemli bir sorudur.
Önceki Ders: Dişlerin Histolojisi
HTML https://dersler.createaforum.com/2/di351lerin-histolojisi/
Sonraki Ders: Sert Dokuların Özeti
HTML https://dersler.createaforum.com/2/sert-dokular305n-ozeti/
Kaynakça ve Ders Listesi
HTML https://dersler.createaforum.com/2/dental-hijyen-304cin-histoloji-ve-embriyoloji-kaynakca-ve-ders-listesi/
*****************************************************